Evli Bireylerde Travma Sonrası Gelişim, Stresle Başa Çıkma Ve Psikolojik Sağlamlık: Aralarındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, travmatik bir olay yaşamış 246 evli bireyde stresle eşli başa çıkma, psikolojik sağlamlık ve travma sonrası gelişim arasındaki ilişkileri incelemiştir. Katılımcılar Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Gelişim Envanteri, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Eşli Başa Çıkma Envanteri’ni doldurmuştur. Bulgular, çalışma durumuna göre psikolojik sağlamlıkta ve travma sonrası gelişimin “yaşam felsefesinde değişim” boyutunda anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Travma sonrası gelişim ile stresle eşli başa çıkma arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunurken, psikolojik sağlamlık ile travma sonrası gelişim arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca, stresle eşli başa çıkmanın travma sonrası gelişimin alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Psikolojik sağlamlık ile travma sonrası gelişim arasında ilişki olmaması, gizil değişkenlerin etkisine ve sağlamlığın durumsal niteliğine işaret etmektedir. Literatürü zenginleştirmek için karma yöntemli çalışmalar önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Travma
• Evli bireyler
• Travma sonrası gelişim
• Stresle eşli başa çıkma
• Psikolojik sağlamlık.

Posttraumatıc Growth, Copıng Wıth Stress, And Psychologıcal Resılıence Among Marrıed Indıvıduals: An Examınatıon Of Theır Interrelatıonshıps

Öz

This study examined the relationships among dyadic coping with stress, psychological resilience, and posttraumatic growth in married individuals who had experienced a traumatic event. The sample consisted of 246 married individuals exposed to trauma. Participants completed a Personal Information Form, the Posttraumatic Growth Inventory, the Brief Psychological Resilience Scale, and the Dyadic Coping Inventory. Results indicated a statistically significant difference in psychological resilience and the "change in life philosophy" dimension of posttraumatic growth according to employment status. A significant positive correlation was found between posttraumatic growth and dyadic coping with stress, whereas no statistically significant relationship was identified between psychological resilience and posttraumatic growth. Additionally, dyadic coping with stress significantly predicted subdimensions of posttraumatic growth. In conclusion, the absence of a relationship between psychological resilience and posttraumatic growth suggests the influence of underlying or latent variables that should be investigated further. Moreover, viewing psychological resilience as situational and context-dependent may explain the lack of a significant correlation. Future studies employing mixed-methods designs that incorporate participants' subjective perspectives are recommended to enrich the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Trauma
• Married individuals
• Posttraumatic growth
• Dyadic coping with stress
• psychological resilience.

Kaynakça

1. Akcan, G. (2018). Travma sonrası büyüme: Bir gözden geçirme. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(3), 61- 70.
2. Ayaltı Etişken, E. D. & Bayraktar, S. (2017). Examination of factors related with posttraumatic growth in infertile individuals. International Journal of Social Science and Education Research, 3(4), 1216-1232.
3. Bayram, S., Duman, R. N. & Demirtaş, B. (2018). Üç insan, bir olay, üç farklı travmatik deneyim süreci. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi. 1(1), 165-182.
4. Bektaş, M. (2018). Evli bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin yordanması. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Türkiye.
5. Bodenmann, G. (1995). A systemic-transactional conceptualization of stress and coping in couples. Swiss Journal of Psychology / Schweizerische Zeitschrift für Psychologie / Revue Suisse de Psychologie, 54(1), 34–49.
6. Bodenmann, G. (1997). Dyadic coping- a systematic- transactional view of stress and coping among couples: theory and empirical findings. European Review of Applied Psychology, 47, 137-140.
7. Bodenmann, G. (2005). Dyadic coping and ıts significance for marital functioning. In T. A. Revenson, K. Kayser, and G. Bodenmann (Eds.), Couples coping with stress: Emerging perspectives on dyadic coping (pp. 33–49). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/11031-002
8. Bodenmann, G. (2008). Dyadic coping and the significance of this concept for prevention and therapy. Zeitschrift für Gesundheitspsychologie, 16(3), 108-111.

9. Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience: Have we underestimated the human capacity to thrive after extremely aversive events? American psychologist, 59(1), 20- 28. https://doi.org/10.1037/0003-066X.59.1.20