Araştırma Makalesi

ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 1 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Gıda kaynaklı hastalıklar, gelişmekte olan ülkelerde yaygın görülmekle birlikte küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hayvansal kaynaklı gıdalar, bozulmalara karşı yüksek tehlike oluşturmakla birlikte bunların herhangi bir ısıl işlem olmaksızın asitle marine edilerek tüketilmeleri bu durumda oluşabilecek gıda zehirlenmeleri riskini arttırmaktadır. Bu çalışmada, steak tartar, mayonez ve ceviche gibi çiğ tüketilen hazır gıdalardan ileri gelen mikrobiyolojik yükün oluşturduğu gıda güvenliği riskleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya konusu olan ürünler standart reçetelere uygun şekilde hazırlanmıştır. Bu kapsamda asitle muamele edilerek servis edilen bu ürünlerin pH değerleri ve mikrobiyolojik kalitesi Escherichia coli, Toplam Aerobik Mezofilik Bakteri (TAMB) sayısı ve toplam maya ve küf sayıları belirlenerek ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgulara bakıldığında ceviche, steak tartar ve mayonezin mikrobiyal yükünün oldukça yüksek olduğu görülmüş, bu durum hijyenik üretim ve kontrollerin ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Ayrıca ürünlerin pH değerleri incelendiğinde yalnızca mayonezin pH’sının 3,5 civarında olduğu, steak tartar ve ceviche’nin pH değerinin 5’in üzerinde olduğu bulunmuştur. Düşük pH’lı ürünlerin bazı patojen mikroorganizmaların gelişimini baskılayıcı etki gösterebileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, restoranlar gibi toplu tüketim yerlerinde çiğ gıdaların hazırlanması, depolanması ve servisinde hijyen kurallarına titizlikle uyulması gerektiği ortaya konulmuştur. Oda sıcaklığında uzun süreli bekletmenin mikrobiyal gelişimi hızlandırabileceği dikkate alınarak, kontrollü sıcaklıkta uygun marinasyon sürelerinin belirlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma Maysa Gıda Ar-Ge Merkezi tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Aliyev, M. & Mamedova, K. (2019). Determination of total aerobic mesophilic bacteria (TAMB), total aerobic psychrophilic bacteria (TAB), Lactococcus spp., Lactobacillus spp., Staphylococcus-Micrococcus, coliform, yeast and mold in motal cheese samples, Azerbaijan. Agricultural & Veterinary Sciences, 3(3), 126-133.
  2. Anonim (2005). Merck Gıda Mikrobiyolojisi Uygulamaları. Ed: A.K. Halkman. Başak Matbaacılık Ltd. Şti., Ankara, pp. 358. ISBN : 975–00373–0–8.
  3. Anonymous (1990). Official Methods of Analysis of Association of Official Chemists,15th Edi., AOAC Inc., Arlington, VA.
  4. Batu, Z., İrkin, R., Sevgi, E. N., Katık, H. P., Hürcan, M., Akhalil, M., & Gündüz, N. (2021). Defne yaprağı ve limon kabuğu özütlerinin çiğ balıklardaki toplam bakteri ve E. coli sayısına etkileri. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 253-261. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.795354
  5. CIA (2011). The Culinary Institute of America, The Professional chef, 9th edition. Wiley. Canada. pp. 1212. ISBN: 978-0-470-42 135-2.
  6. Çetin, A. S., & Doğan, M. (2022). Esnaf lokantalarında kullanılan kesme/doğrama tahtalarının gıda güvenliği açısından değerlendirilmesi: İstanbul örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (18), 988-1005. https://doi.org/10.38079/igusabder.1097532

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Tüketimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2026

Kabul Tarihi

21 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Olum, E., & Ata, H. (2026). ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi, 1(2), 55-72. https://izlik.org/JA28YK38PN
AMA
1.Olum E, Ata H. ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi. 2026;1(2):55-72. https://izlik.org/JA28YK38PN
Chicago
Olum, Emine, ve Hilal Ata. 2026. “ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi 1 (2): 55-72. https://izlik.org/JA28YK38PN.
EndNote
Olum E, Ata H (01 Temmuz 2026) ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi 1 2 55–72.
IEEE
[1]E. Olum ve H. Ata, “ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi, c. 1, sy 2, ss. 55–72, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28YK38PN
ISNAD
Olum, Emine - Ata, Hilal. “ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi 1/2 (01 Temmuz 2026): 55-72. https://izlik.org/JA28YK38PN.
JAMA
1.Olum E, Ata H. ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi. 2026;1:55–72.
MLA
Olum, Emine, ve Hilal Ata. “ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi, c. 1, sy 2, Temmuz 2026, ss. 55-72, https://izlik.org/JA28YK38PN.
Vancouver
1.Emine Olum, Hilal Ata. ASİTLE MUAMELE EDİLEREK SERVİS EDİLEN BAZI ÇİĞ GIDALARIN GIDA GÜVENLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kapadokya Gastronomi, Gıda ve Turizm Çalışmaları Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2026;1(2):55-72. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28YK38PN