Araştırma Makalesi

Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?

Cilt: 7 30 Haziran 2019
  • Elçin Doğan Gürbüzer
PDF İndir
EN TR

Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?

Öz

Antikçağ insanının kendini gerçeğe en yakın şekil­de ifade edebildiği alan plastik sanattır. Söz konusu alan­da mermer heykeller ve pişmiş toprak figürinler özel bir öneme sahiptir. Kilden üretilmiş olan figürin­ler, Ege coğrafyasında en erken üç boyutlu insan betim­leri olarak karşımıza çıkar. MÖ VII. yüzyılın ortalarıyla birlikte bilim ve sanattaki bilginin ve estetik anlayışın gelişimine paralel olarak, heykeltıraşlar kireçtaşı ve mer­me­ri gerçek boyutlarda insan figürleri oluşturmak için kullanmışlardır. Bu dönemden antikçağın sonuna dek anıtsal heykeltıraşlık eserleri, dinsel ve sosyal açı­dan en güçlü ve zengin betimlemelerden biri olmuştur. Pişmiş toprak figürinler de büyük mermer eserler ile aynı kronolojiyi paylaşır. Buna karşın iki sanat dalı ara­sında işlevsel, anlamsal ve sınıfsal farklar bulunmakta­dır. İşlevsel ve teknik açıdan aradaki büyük farklılıklara rağmen tipolojik ortaklıklar iki alan arasındaki etkile­şimi ortaya koyar. Bu etkileşimin özelliklerini net bir şekilde anlamak için heykel ve pişmiş toprak figürin tip­lerinin gelişimleri dönemsel olarak irdelenmelidir. Tarihsel süreçte, pişmiş toprak figürin ve heykel sanatı arasında stile öncülük etme noktasında bir rol değişimi olduğu görülmektedir. Belli dönemlerde anıtsal heykel­lerin izlerini taşıyan koroplastik eserler kimi zaman hey­kel sanatının gündemini de belirlemiştir. Böylece piş­miş toprak figürinler tip, ikonografi ve işlev açısın­dan kendi dinamiklerine sahip eserler olarak antikçağ insanını ve onun yaşamını anlamada önemli bir role sahip olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albertocchi 2000 M. Albertocchi, “Le terrecotte di Athena Lindia: il problema dell’influsso ionico nella creazione di un tipo coroplastico”. Eds. F. Krinzinger – V. Gassner, Atti del Convegno: Die Ägäis und das westliche Mittelmeer. Beziehungen und Wechselwirkungen 8. bis 5.Jh. v.Chr. Vienna (1999) 349-356.
  2. Alroth 1989 B. Alroth, Greek Gods and Figurines: Aspects of the Anthropomorphic Dedications. Upsala 1989.
  3. Atik 2004 N. Atik, “Tekirdağ Karaevlialtı Pişmiş Toprak Figürinleri”. Eds. T. Korkut, H. İşkan – G. Işın, 60 Yaşında Fahri Işık’a Armağan-Anadolu’da Doğdu. İstanbul (2004) 43-53
  4. Averett 2007 E. W. Averett, Dedications in Clay: Terracotta Figurines in Early Iron Age Greece (c. 1100– 700 BCE). Unpublished Doctoral Thesis, University of Missouri. Columbia 2007.
  5. Barr-Sharrar 1993 B. Barr-Sharrar, “Earth and Water: Early Traditions and Uses of Ancient Greek Clay”. Harvard University Art Museums 1/3 (1993) 29-38.
  6. Barletta 1987 B. A. Barletta, “The Draped Kouros Type and the Workshop of the Syracuse Youth”. AJA 91/2 (1987) 233-246.
  7. Barfoed 2013 S. Barfoed, “The Mystery of the Seated Goddess. Archaic Terracotta Figurines of the Northeastern Peloponnese”. ActaHyp 13 (2013) 85-105.
  8. Bayburtoğlu 1977 C. Bayburtoğlu, Pişmiş Toprak Eserler, Erythrai II. Ankara 1977.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2019

Kabul Tarihi

4 Ağustos 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 7

Kaynak Göster

APA
Doğan Gürbüzer, E. (2019). Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi? Cedrus, 7, 299-331. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201912
AMA
1.Doğan Gürbüzer E. Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi? Cedrus. 2019;7:299-331. doi:10.13113/CEDRUS.201912
Chicago
Doğan Gürbüzer, Elçin. 2019. “Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?”. Cedrus 7 (Haziran): 299-331. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201912.
EndNote
Doğan Gürbüzer E (01 Haziran 2019) Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi? Cedrus 7 299–331.
IEEE
[1]E. Doğan Gürbüzer, “Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?”, Cedrus, c. 7, ss. 299–331, Haz. 2019, doi: 10.13113/CEDRUS.201912.
ISNAD
Doğan Gürbüzer, Elçin. “Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?”. Cedrus 7 (01 Haziran 2019): 299-331. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201912.
JAMA
1.Doğan Gürbüzer E. Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi? Cedrus. 2019;7:299–331.
MLA
Doğan Gürbüzer, Elçin. “Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi?”. Cedrus, c. 7, Haziran 2019, ss. 299-31, doi:10.13113/CEDRUS.201912.
Vancouver
1.Elçin Doğan Gürbüzer. Pişmiş Toprak Figürinler ve Anıtsal Heykeller: Bağımsız Mı Takipçi Mi? Cedrus. 01 Haziran 2019;7:299-331. doi:10.13113/CEDRUS.201912

Dergimiz 01.01.2026  tarihi itibariyle yayın hayatına Sürekli Yayın Modeli ile devam edecektir.  İlgili yılın sayısında en fazla 15 makale yayımlanacak olup  2024 yılı Ekim ayı itibariyle Cedrus sadece yabancı dilde makale kabul edecektir.