Araştırma Makalesi

Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas

Cilt: 8 30 Haziran 2020
  • İzzet Çıvgın
PDF İndir
EN TR

Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas

Öz

Makalenin konusu, MÖ 6100-5300/5100 arasında Yukarı Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta etkili olmuş, Halaf olarak bilinen maddi kültür evresidir. Halaf maddi kültürü, bu 6 yüzyıl içinde, sayılan iki bölge dışında eskiden Samarra kültürünün merkezi olan Orta Mezopotamya’ya da girmiştir. Aslına bakılırsa, en eski Hassuna kapları ile boyalı Samarra ve Halaf kapları arasında kopuştan çok süreklilikler vardır. Halaf çanak-çömleği, 1000 yıldır dönüşen çömlek işçiliğinde yakalanan yeni düzeyi temsil etmektedir. Halaf maddi kültürü, 7 unsurun toplamından oluşur. 1- Kaliteli, ince cidarlı, boyalı ve bezekli çanak-çömlekler. 2- “Tholos” adı verilen yuvarlak planlı yapılar. 3- Temelleri taştan, duvarları tauf ya da kerpiçten yapılar. 4- Kil insan (özellikle kadın) figürinleri. 5- Damga mühürler. 6- Orta ve Doğu Anadolu menşeli obsidyen çekirdeklerinden üretilmiş yontmataş aletler. 7- Kil sapan taşları... Bu maddi kültür unsurları etrafında türdeş bir dünyayı paylaşan Halaf toplumunun geçim kaynakları, sürekli-kalıcı yerleşimlerde yapılan tarım, yarı-göçebe çobanlık ve avcı-toplayıcılıktır. Genelde küçük köylerde ve mezralarda yaşayan Halaf toplumu, özel mülkiyete geçmiş, eşitlikçi ilişkilere sahip ama içinde hiyerarşi potansiyeli taşıyan bir toplumdur. Yazar, Halaf’ın eşitlikçilik ile hiyerarşi arasındaki ara konumunu açıklamak için Aristoteles’in potansiyel-aktüel analizinden yararlanmış; Halaf devrinde hala eşitlikçi görünen toplumsal yapının hiyerarşi potansiyelini barındırdığını iddia etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdi 2003 K. Abdi, “The Early Development of Pastoralism in the Central Zagros Mountains”. Journal of World Prehistory 17/4 (2003) 395-448. Abdi 2003 K. Abdi, “The Early Development of Pastoralism in the Central Zagros Mountains”. Journal of World Prehistory 17/4 (2003) 395-448.
  2. Ahmad 2014 R. Ahmad, On the Move: Understanding the natüre of exchange and the organisation of transport at the site of Tell Sabi Abyad (Syria). Master thesis, University of Leiden. Leiden 2014.
  3. Akdeniz 2004 E. Akdeniz, “Halaf ve Obeyd Kültürleri Üzerine Bazı Gözlemler ve Pirot Höyüğün Halaf-Obeyd Boyalı Çanak-Çömleği”. Anadolu Araştırmaları XVII/2 (2004) 1-48.
  4. Akkermans 2000 P. M. M. G. Akkermans, “Old and New Perspectives on the Origins of the Halaf Culture”. Eds. O. Rouault & M. Wäfler. La Djéziré et l’Euphrate syriens de la Protohistoire à la fin du Iıe millénaire av. J.-C. (Subartu VII). Turnhout (2000) 43-54.
  5. Akkermans 1993 P. M. M. G. Akkermans, Villages in the Steppe: Later Neolithic Settlement and Subsistence in the Balikh Valley, Northern Syria. Ann Arbor 1993.
  6. Akkermans 1995 P. M. M. G. Akkermans, “An image of complexity: the burnt village at Late Neolithic Sabi Abyad, Syria”. American Journal of Archaeology 99 (1995) 5-32.
  7. Akkermans 2010 P. M. M. G. Akkermans, “Late Neolithic Architectural Renewal: The Emergence of Round Houses in the Northern Levant, c. 6500-6000 BC”. Eds. D. Bolger - L. C. Maguire, The Development of Pre-State Communities in the Ancient Near East. Oxford (2010) 22-28.
  8. Akkermans 2013a P. M. M. G. Akkermans, “Living Space, Temporality and Community Segmentation: Interpreting Late Neolithic Settlement in Northern Syria”. Eds. O. P. Nieuwenhuyse - R. Bernbeck - P. M. M. G. Akkermans - J. Rogasch, Interpreting the Late Neolithic of Upper Mesopotamia. Turnhout (2013) 63-75.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İzzet Çıvgın Bu kişi benim
0000-0003-0338-0929
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2020

Kabul Tarihi

23 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8

Kaynak Göster

APA
Çıvgın, İ. (2020). Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas. Cedrus, 8, 1-63. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202001
AMA
1.Çıvgın İ. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas. Cedrus. 2020;8:1-63. doi:10.13113/CEDRUS.202001
Chicago
Çıvgın, İzzet. 2020. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta ‘Halaf Dönemi’ (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas”. Cedrus 8 (Haziran): 1-63. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202001.
EndNote
Çıvgın İ (01 Haziran 2020) Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas. Cedrus 8 1–63.
IEEE
[1]İ. Çıvgın, “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta ‘Halaf Dönemi’ (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas”, Cedrus, c. 8, ss. 1–63, Haz. 2020, doi: 10.13113/CEDRUS.202001.
ISNAD
Çıvgın, İzzet. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta ‘Halaf Dönemi’ (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas”. Cedrus 8 (01 Haziran 2020): 1-63. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202001.
JAMA
1.Çıvgın İ. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas. Cedrus. 2020;8:1–63.
MLA
Çıvgın, İzzet. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta ‘Halaf Dönemi’ (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas”. Cedrus, c. 8, Haziran 2020, ss. 1-63, doi:10.13113/CEDRUS.202001.
Vancouver
1.İzzet Çıvgın. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta “Halaf Dönemi” (MÖ 6100-5300/5100): Maddi Kültür, Geçim Ekonomisi ve Kültürel Temas. Cedrus. 01 Haziran 2020;8:1-63. doi:10.13113/CEDRUS.202001

Dergimiz 01.01.2026  tarihi itibariyle yayın hayatına Sürekli Yayın Modeli ile devam edecektir.  İlgili yılın sayısında en fazla 15 makale yayımlanacak olup  2024 yılı Ekim ayı itibariyle Cedrus sadece yabancı dilde makale kabul edecektir.