Okul Öncesi Dönem Çocuklarına Yönelik Dergilerde Ele Alınan Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerine İlişkin Bir İnceleme

Öz

Sosyal duygusal öğrenme (SDÖ); bireylerin duygularını yönetmek, olumlu hedefler koymak ve elde etmek, başkaları için duygudaşlık hissedebilmek ve göstermek, olumlu ilişkiler kurmak ve sorumlu kararlar almak için gerekli olan bilgi, tutum ve becerileri edinme ve uygulama süreci olarak tanımlanmaktadır. Sosyal duygusal öğrenme becerileri çocukların yaşam kalitelerini artırmada önemli bir role sahiptir. Sosyal duygusal öğrenme becerilerinin desteklenmesinde kullanılacak çok sayıda araç bulunmaktadır. Bu araçlardan biri de çocuklara yönelik yayın yapan dergiler olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırma, okul öncesi döneme yönelik çocuk dergilerinde sosyal duygusal öğrenme becerilerinin ele alınma durumlarının incelenmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde yürütülen bu doküman inceleme çalışmasında, ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen 33 dergi, araştırmacılar tarafından geliştirilen göstergeler dahilinde, metinde ve resimde SDÖ becerilerine yer verilmesi açısından betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, en sık yer verilen becerinin öz farkındalık (%33,75) olduğunu; bunu öz yönetim (%20,06), sosyal farkındalık (%19,60), ilişki kurma (%14,26) ve sorumlu karar verme (%12,29) becerilerinin izlediğini göstermektedir. Bulgular çocuk dergilerinde SDÖ becerilerinin görsellerde ve metinde farklı oranlarda yer aldığını göstermektedir. Çocuk dergilerinin SDÖ becerilerini modelleyerek çocukların gelişimini destekleyebilecek potansiyele sahip olduğu görülmektedir. Sonuçların, öğretmenler ve ebeveynler için eğitim materyali seçiminde önemli bir gösterge; yayıncılar için de dergilerde beceri çeşitliliğine yer verilmesi açısından destekleyici olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal duygusal öğrenme
• okul öncesi dönem
• çocuk dergileri
• doküman analizi

An Examination of Social and Emotional Learning Skills Addressed in Preschool Children’s Magazines

Öz

Social-emotional learning (SEL) is the process by which individuals develop and use the knowledge, attitudes, and skills needed to recognize and regulate emotions, set and pursue meaningful goals, empathize with others, build and sustain healthy relationships, and make thoughtful, responsible choices. SEL skills play a significant role in enhancing children’s quality of life. A wide range of tools are used to support social and emotional skill development. Among these are children’s magazines, which are continually updated and can appeal to different senses and developmental areas. This study aims to examine the extent to which SEL skills are represented in preschool-oriented children’s magazines. Conducted within a qualitative research design, this document analysis study reviewed 33 magazines selected through criterion sampling. Using researcher-developed indicators, the presence of SEL skills in texts and images was analyzed through descriptive analysis. Findings revealed that the most frequently represented skill was self-awareness (33.75%), followed by self-management (20.06%), social awareness (19.60%), relationship skills (14.26%), and responsible decision-making (12.29%). The findings indicate that SEL skills appear at varying levels in children’s magazines. It is concluded that children’s magazines have the potential to model SEL skills and support children’s development. The findings are considered an important indicator for teachers and parents in selecting educational materials and a supportive reference for publishers to ensure diversity of SEL skills in magazine content.

Anahtar Kelimeler

• Socio-emotional learning
• preschool period
• children’s magazine
• document analysis

Kaynakça

1. Akar, A. S., Mercan, H., Yılmaz, İ. E., & Yükselen, A. (2021). 3-6 yaş çocuklarına yönelik olarak yayımlanan resimli öykü kitaplarında kullanılan karakterlerin prososyal davranışlarının incelenmesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 5(1), 31- 49.
2. Aksüt, P. (2021). TÜBİTAK yayınlarından meraklı minik dergisinin fen kavramları açısından incelenmesi. Journal of Individual Differences in Education, 3(1), 1-19. https://doi.org/10.47156/jide.949588
3. Ashdown, D. M., & Bernard, M. E. (2012). Can explicit instruction in socialandemotional learning skills Elias, M. J., & Arnold, H. (2006). The educator's guide to emotional intelligence and academic achievement: Social-emotional learning in the classroom. Corwin Press.
4. Elias, M.J., & Moceri, D.C. (2012). Developing social and emotional aspects of learning: The American experience. Research Papers in Education, 27 (4), 423-434. https://doi.org/10.1080/02671522.2012.690243
5. Gargan. J. T. (2017). Exploring Social Emotional Learning And Its Impact On School Climate. (Unpublished doctoral dissertation). The School of Educatıon St. John’s University.
6. Göl-Güven, M. (2021). Çocuklukta sosyal duygusal öğrenme. Yeni İnsan Yayınevi.
7. Gönen, M., & Veziroğlu, M. (2013). Çocuk edebiyatının genel hedefleri.
8. Gönen, M. (Ed.) içinde, Çocuk Edebiyatı (ss. 1-11). Eğiten Kitap.

9. Gürkan, S. (2017). Türkçe çocuk dergilerinde toplumsal cinsiyetin oluşturulma stratejileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 44, 510-537.
10. Işıtan, S. (2005). Resimli çocuk kitaplarının benlik kavramıyla ilgili konuları içermesi yönünden incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı.
11. İşeri, İ. (2016). Lise öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
12. Kabakçı, Ö., & Korkut Owen, F. (2010). Sosyal duygusal öğrenme becerileri ölçeği geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(157).
13. Kaya, A. (2010). Eğitim psikolojisi. Ankara: Pegem Yayıncılık
14. Kılınçcı, E. & Can, B. (2020). Resimli çocuk kitaplarındaki karakterlerin sosyal ve duygusal beceriler yönünden incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1216-1234. https://doi.org/10.17679/inuefd.719309
15. LeBuffe, P.A., Shapiro, V.B., & Robitaille, J.L. (2009). The Devereux Student Strengths Assessment (DESSA) Comprehensive System: Screening, assessing, planning, and monitoring. Journal of Applied Developmental Psychology. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2017.05.002
16. McCollow, M. M., & Hoffman, H. H. (2019). Supporting social development in young children with disabilities: building a practitioner’s toolkit. Early Childhood Education Journal, 47(3), 309- 320. https://doi.org/10.1007/s10643-019-00930-y
17. Miles, M. B. & Huberman, M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded source book (2. Baskı). Thousand Oaks, CA: Sage.
18. Miller, P., & de Haar, M. A. J. (1997). Emotional, cognitive, behavioral, and temperament characteristics of high empathy children. Motivation and Emotion, 21, 109-125. https://doi.org/10.1023/A:1024430532155
19. OECD. (2020). Education responses to Covid-19: Embracing digital learning and online collaboration. Erişim adresi: https://read.oecdilibrary.org/view/?ref=120_1205448ksud7oaj2vetitle=Education_responses_t o_Covid19_Embracing_digital_learning_and_online_collaboration
20. Ostrov, J. M., Gentile, D. A., & Crick, N. R. (2006). Media exposure, aggression and prosocial behavior during early childhood: A longitudinal study. Social Development, 15(4), 612-627. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2006.00360.x
21. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. SAGE Publishing.
22. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. https://doi.org/10.33400/kuje.843306 Sever, S. (2015). Çocuk ve edebiyat. Kök Yayıncılık.
23. Sildir, E., & Akcan, A. T. (2018). Hikâye kitaplarının sosyal-duygusal alan kazanımlarını desteklemeleri yönünden incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 5(1), 265-286.
24. Tanrıkulu, F. (2020). Çocuk dergisi içeriklerinin derslerle ilişkilendirilebilirliği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20 (2), 837-852. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..- 543953
25. Thompson, R. A. (1991). Emotional regulation and emotional development. Educational Psychology Review, 3, 269-307. https://doi.org/10.1007/BF01319934
26. Tiryaki, E.N., & Uysal, B. (2020). Çocuk edebiyatı. Nobel Yayıncılık.
27. Tunagür, M. (2021). TSE Öncü Çocuk Dergisi üzerine bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 155-182. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1003456
28. Turan, E. D., Kurt, E., & Arslan, N. (2016). Mini Kumbara Dergisi’nin popüler bilim kaynakları kapsamında biçim ve içerik bakımından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(3), 326-336. https://doi.org/10.16916/aded.27874 TÜSİAD (2019). Sosyal ve Duygusal Öğrenme Becerileri: Yeni Sanayi Devriminin Eşiğinde İş ve Yaşam Yetkinliklerinin Anahtarı. Erişim Adresi: https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/10450- sosyal-veduygusalogrenmebecerileri
29. Uşaklı, H. (2017). Sosyal duygusal öğrenme nedir, neden önemlidir: insan ilişkilerinde beş duygu alanı. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 1-16. https://doi.org/10.30561/sinopusd.314566
30. Ülker, A. (2023). Öğrenme ortamlarında sosyal duygusal yeterlikler: Çocuğun ve öğretmenin iyi olma hali. Öğretmen Kılavuzu. MEB Öğretmen Yetiştirme Genel Müdürlüğü.
31. Ülker Erdem, A., Aydos, E. H., & Çoban, A. (2017). Resimli çocuk kitaplarında yer alan olumsuz duygular ve karakterlerin kullandığı baş etme stratejileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 914-931. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.30227-326606
32. Weissberg, R. P., & Cascarino, J. (2013). Academic learning + social-emotional learning= National priority. Phi Delta Kappan, 95(2), 8-13. https://doi.org/10.1177/003172171309500203
33. Wentzel, K. R. (1999). Social-motivational processes and interpersonal relationships: Implications for understanding motivation at school. Journal of EducationalPsychology, 91, 76–97. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.1.76
34. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2012). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık Zins, J. E. (Ed.). (2004). Building academic success on social and emotional learning: What does the research say?. Teachers College Press.
35. Zins, J. E., Elias, M. J., & Greenberg, M. (2007). School practicestobuildsocial-emotionalcompetence as thefoundation of academicand life success. R. Bar-On, J. G. Maree, ve M. J. Elias (Eds.) içinde, Educating people to be emotionally intelligent (ss. 79–94). Westport, CT: Praeger.