ETİK İLKELER
Çalışma İlişkileri Dergisi, yayın politikasında akademik ilke ve etik değerlere bağlıdır. Etik ilke ve değerlere ilişkin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak yayın hayatını sürdürmektedir. Bu kapsamda, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından belirlenen standartlar ve YÖK "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi"nde belirlenen esaslar dikkate alınmaktadır.
Çalışma İlişkileri Dergisi’nde editörler, hakemler, yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan bir davranış ya da değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış bir makale ile ilgili etik ilkelere aykırı bir durumla karşılaşılması durumunda, lütfen calismailiskileri@csgb.gov.tr adresine mail yoluyla bildiriniz.
Makale değerlendirme sürecinde kabul edilen araştırma ve yayın etiği standartlarına aykırılığı tespit edilen eserlerin yayın talebi reddedilir. Eserin yayınlanmasından sonra söz konusu aykırılığın tespit edilmesi halinde eser yayından kaldırılır.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Araştırma Etiği İlkeleri
Araştırmaların tüm aşamalarında bilimsel dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık ve güvenilirlik ilkelerine uyulmalıdır. Katılımcılar araştırma hakkında yeterli şekilde bilgilendirilmeli ve gerekli durumlarda bilgilendirilmiş onam alınmalıdır. Kişisel veriler gizlilik ve veri koruma ilkelerine uygun olarak işlenmeli ve saklanmalıdır. Araştırmalara katılım gönüllülük esasına dayanmalı, katılımcıların hakları ve güvenliği korunmalıdır. Araştırmacılar çıkar çatışmalarını ve finansal destekleri açıkça beyan etmeli; intihal, sahtecilik, veri çarpıtma ve haksız yazarlık gibi etik ihlallerden kaçınmalıdır. Araştırma sonuçları toplum yararı gözetilerek sunulmalı, yapay zekâ ve dijital araçların kullanımı varsa bu durum şeffaf şekilde açıklanmalıdır.
Paydaşların Sorumlulukları
Yayıncının Sorumlulukları
Yayın sürecinin etik, tarafsız ve şeffaf şekilde yürütülmesini sağlamak; editoryal bağımsızlığı korumak; yayın politikalarını açıkça duyurmak.
Editörlerin Sorumlulukları
Yayın kararlarını bilimsel nitelik ve hakem görüşlerine göre vermek; hakemlik sürecinin gizliliğini ve tarafsızlığını sağlamak; çıkar çatışmalarını yönetmek; etik ihlaller, düzeltmeler ve geri çekmeler konusunda gerekli işlemleri yürütmek.
Yazarların Sorumlulukları
Özgün, etik ilkelere uygun ve daha önce yayımlanmamış çalışmalar sunmak; tüm katkı sağlayan kişileri yazar olarak belirtmek; kaynakları doğru şekilde göstermek; çıkar çatışmalarını açıklamak ve yayın sürecindeki geri bildirimlere bilimsel temelde yanıt vermek.
Hakemlerin Sorumlulukları
Değerlendirmeleri tarafsız, gizli ve zamanında gerçekleştirmek; çıkar çatışmalarını bildirmek; çalışmanın bilimsel yeterliliğini değerlendirmek ve tespit edilen etik ihlalleri editöre iletmek.
İntihal Denetimi
Dergimize yayınlanmak üzere gönderilen makaleler iThenticate veya Turnitin programı aracılığıyla taranarak, daha önce yayımlanmamış olduğu ve intihal içermediği teyit edilir. Benzerlik oranı %20’nin üzerinde olan veya uygun atıf yöntemlerine uymayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda hareket eder.
Gizlilik Beyanı
Dergiye gönderilen makaleler kapsamında elde edilen yazar, hakem ve diğer ilgili kişilere ait tüm kişisel bilgiler gizlilik ilkesi doğrultusunda korunur. Bu veriler, yasal yükümlülükler dışında hiçbir kişi, kurum veya kuruluşla paylaşılmaz ve yalnızca yayın süreçlerinin yürütülmesi amacıyla kullanılır.
Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
Yayınlanmış bir çalışmada bilimsel sonuçları etkilemeyen hata veya eksikliklerin tespit edilmesi halinde düzeltme yayımlanabilir. Araştırmanın bulgularını, yorumlarını veya sonuçlarını geçersiz kılan ciddi hata ya da etik ihlal durumlarında ise makalenin geri çekilmesi değerlendirilir. Düzeltme ve geri çekme süreçleri, COPE rehberleri doğrultusunda yürütülür.
Fikri Mülkiyet Hakları
Dergi, yayımlanan çalışmaların fikri mülkiyet haklarına saygı gösterir ve bu hakların korunmasını destekler. Olası telif hakkı ihlalleri veya fikri mülkiyet uyuşmazlıklarında, yazarların ve derginin haklarının korunması için gerekli işlemler gerçekleştirilir.
Çıkar Çatışması
Dergi, yazarlar, editörler ve hakemler arasında ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarının şeffaf şekilde beyan edilmesini teşvik eder. Yayın sürecinin tarafsız, adil ve bağımsız biçimde yürütülmesi için gerekli önlemler alınır ve çıkar çatışması bulunan kişiler ilgili değerlendirme veya karar süreçlerine dâhil edilmez.
Yapay Zekâ Kullanımı
Dergiye gönderilen çalışmalarda, literatür taraması, dil düzenlemesi, yazım kontrolü veya benzeri destekleyici süreçlerde yapay zekâ araçlarının kullanımı kabul edilebilir. Ancak yapay zekâ, araştırma verilerinin uydurulması, çarpıtılması, manipüle edilmesi veya bilimsel etik ilkelerine aykırı uygulamalar için kullanılamaz.
Yazarlar, çalışmada yapay zekâ araçlarından yararlanılmışsa bunu makale gönderim sürecinde açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve etik uygunluğu konusunda tüm sorumluluk yazarlara aittir.