Araştırma Makalesi

TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ

Cilt: 23 Sayı: 56 19 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ

Öz

İnsanlık tarihi siyasi ideolojilerin kavramsal ve kuramsal mücadelesine tanıklık etmiştir. Fransız İhtilali, Sanayi Devrimi ile I. ve II. Dünya Savaşı gibi tarihsel olaylar ideolojilerin test edildikleri birer laboratuvar görevi görmüşlerdir. Siyasi ideolojiler arasında liberalizm rakiplerine oranla nisbi başarılar elde etmiş ve bunu küresel sahada yaymaya çalışmıştır. 2014 yılında Rusya ve Ukrayna arasında başlayan anlaşmazlıklar, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesiyle devam etmiştir. Rusya’nın müdahalesi, komünizm geçmişi olan bir devletin liberalizme karşı atağa geçtiği tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Liberalizmin savunucusu Batı dünyası akademik alanda Rusya’yı saldırgan ve yayılmacı olarak nitelemiştir. Liberal bir ideolog olarak Francis Fukuyama bu savaşa liberal eleştiriler yöneltmiştir. Çalışmanın amacı, Francis Fukuyama’nın ileri sürdüğü liberal tezlerin Rusya-Ukrayna savaşında Batı dünyasının evrensel hedeflerine meşruiyet kazandırma amacını göstermektir. Bu çalışma, tarihin sonu kavramının, liberalizmin tek ve yenilmez ideoloji olduğu algısının entelektüel propagandası olduğu iddiasına dayanmaktadır. Dinamik bir döngü halinde bulunan siyasi hayatı, sonlanma şeklinde tanımlamaya çalışmak bilimsel gerçeklerle örtüşmemektedir. Fukuyama liberalizme rakip olabilecek; Asya değerleri, köktendincilik ve milliyetçilik gibi ideolojilerin dünya çapında taban bulduğunu fark edince ileri sürdüğü tezde yanıldığını kabul etmiştir. Liberal dünya ötekileştirdiği ideolojiler karşısında bir meydan okuma ile karşı karşıya kalmıştır. Bu çalışma hazırlanırken konu ile ilgili kitap, kitap bölümü, makale, bildiri ve gazete haberleri incelenmiştir. Fukuyama’nın eserlerinde ileri sürdüğü “Tarihin Sonu” tezini çürüten tarihsel olaylar ve ideolojiler ile karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Örnek olay olarak Rusya-Ukrayna Savaşı seçilmiştir. Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesi, Batı kamuyounda bölgesel bir savaşın küresel niteliğe dönüşme ihtimalini arttırmıştır. Savaşın geniş bir zamana yayılması ve yıkıcı etkisi liberal kuramların tarihsel bir meydan okuma ile karşı karşıya kaldığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allin, D. H., ve Jones, E. (2022). Sleepwalking to Solidarity? Russia, Ukraine and the European Dream. Survival, 64(3), 213–222.
  2. Andrew, H. (2018). Siyaset, 19. Baskı, Ankara: BB101 Yayınları.
  3. Atikoğlu, A. (2022). Francis Fukuyama'dan yeni kitap: Liberalizmin sonu gelebilir,
  4. Braithwaite, R. (2014). Russia, Ukraine and the West. The RUSI Journal, 159(2), 62–65.
  5. Bravo, I. B. (2006). Tarihin Sonuna İlişkin Fikirler: G.W.F. Hegel, K. Marx, F. Fukuyama . Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 7 (1) , 37-58.
  6. Brooten, L., ve Verbruggen, Y. (2017). Producing the News: Reporting on Myanmar’s Rohingya Crisis. Journal of Contemporary Asia, 47(3), 440–460.
  7. Bell, D. (2014). What Is Liberalism? Political Theory, 42(6), 682–715.
  8. Bell, M. S. (2024). The Russia-Ukraine War and Nuclear Weapons: Evaluating Familiar Insights. Journal for Peace and Nuclear Disarmament, 1–15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi, Siyasal Akımlar, Avrupa Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2024

Kabul Tarihi

4 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Aydın, H. (2025). TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi, 23(56), 1056-1076. https://doi.org/10.35408/comuybd.1599302
AMA
1.Aydın H. TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2025;23(56):1056-1076. doi:10.35408/comuybd.1599302
Chicago
Aydın, Habib. 2025. “TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 23 (56): 1056-76. https://doi.org/10.35408/comuybd.1599302.
EndNote
Aydın H (01 Mart 2025) TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi 23 56 1056–1076.
IEEE
[1]H. Aydın, “TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 56, ss. 1056–1076, Mar. 2025, doi: 10.35408/comuybd.1599302.
ISNAD
Aydın, Habib. “TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi 23/56 (01 Mart 2025): 1056-1076. https://doi.org/10.35408/comuybd.1599302.
JAMA
1.Aydın H. TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2025;23:1056–1076.
MLA
Aydın, Habib. “TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 56, Mart 2025, ss. 1056-7, doi:10.35408/comuybd.1599302.
Vancouver
1.Habib Aydın. TARİHİN SONU TEZİ VE LİBERAL DÜNYA DÜZENİNİN KRİZİ. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2025;23(56):1056-7. doi:10.35408/comuybd.1599302

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,