Pre-literacy Life Science Teaching: Teacher Experiences and Attitudes Toward Teaching the Courses

Yıl 2026, Cilt: 55 Sayı: 1 , 275 - 315 , 30.04.2026

Bayram Tay , Eylem Çoban , Ebru Ocakcı , Betül Akyürek Tay , Esra Nihlenur Şen , Mesut Fatih Demir

https://doi.org/10.14812/cuefd.1671526

https://izlik.org/JA23EN36WJ

Öz

Life science is a subject that enables primary school students to acquire knowledge, skills, values and attitudes. The aim of the study is to examine the instructional processes of primary school teachers in the first semester of the first grade for the life science course; to identify the methods, techniques and materials they use in this process, their assessment methods, their suggestions on the teaching of the course and their attitudes towards teaching. For this purpose, a mixed-methods design was used, using a triangulation pattern in which qualitative and quantitative data were collected separately, and the analysis results were combined. In the qualitative dimension of the study, a phenomenological design was adopted, 26 primary school teachers were reached. In the quantitative dimension of the study, based on the survey design, 531 primary school teachers were included. While content analysis was used for qualitative data, t-test and variance analysis were used for quantitative data. As a result of the research, it was found that the attitude of the primary school teachers towards the teaching of life science courses was highly positive. It was determined that the primary school teachers considered the life science course important, but the literacy activities carried out in the first semester of first grade negatively affected the teaching process of this course.

Anahtar Kelimeler

Life Science Course , Literacy Period , Primary School Teachers

Okuma Yazma Öncesi Hayat Bilgisi Öğretimi: Öğretmen Deneyimleri ve Dersin Öğretimine Yönelik Tutum

https://izlik.org/JA23EN36WJ

Öz

Hayat bilgisi, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin bilgi, beceri, değer ve tutum kazanmalarını sağlayan bir derstir. Çalışmanın amacı, birinci sınıf birinci dönemde sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersi öğretim süreçlerini incelemek; bu süreçte kullandıkları yöntem, teknik ve materyalleri, değerlendirme yöntemlerini, dersin işlenişine dair önerilerini ve öğretimle ilgili tutum düzeylerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda karma yöntem kullanılmış, çeşitleme desenine gidilmiş, nitel ve nicel veriler ayrı ayrı toplanılarak analiz sonuçları birleştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda fenomenoloji deseni benimsenerek 26 sınıf öğretmenine, nicel boyutunda ise tarama desenine dayalı olarak 531 sınıf öğretmenine ulaşılmıştır. Nitel verilerde içerik analizine başvurulurken nicel veriler için t-testi ve varyans analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma neticesinde sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersi öğretimine yönelik tutumlarının olumlu düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersini önemli gördükleri fakat birinci sınıf birinci dönemde yürütülen okuma yazma çalışmalarının bu dersin öğretim sürecini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

Hayat Bilgisi , Okuma Yazma Süreci , Sınıf Öğretmenleri

Kaynakça

• Akgün, Y. (2022). Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumları ve yaşam becerileriyle ilgili görüşlerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Bak, M. (2011). Çocuk gelişimi. Cinius.
• Batmaz, O., & Altun, T. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi dersine yönelik tutumları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 10(20), 23–44.
• Batmaz, O. (2021). Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersindeki pratik bilgilerinin incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Trabzon Üniversitesi.
• Berg, B. L., & Lune, H. (2021). Giriş. A. Arı (Çev. Ed.), & M. Koçyiğit (Çev.). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri içinde (ss. 11–31). Eğitim Yayınevi.
• Berk, L. E. (2013). Orta çocuklukta zihinsel gelişim. N. Işıkoğlu Erdoğan (Çev. Ed.), Bebekler ve çocuklar [doğum öncesinden orta çocukluğa] içinde (ss. 436–479). Nobel Akademik.
• Brewerton, P. M., & Millward, L. J. (2001). Organizational research methods: A guide for students and researchers. Sage.
• Campbell, R. L. (2016, Aralık 7). Jean Piaget’s genetic epistemology: Appreciation and critique. http://hub-cap.clemson.edu/~campber/index.html
• Creswell, J. W. (2017). Araştırma yaklaşımın seçimi. S. B. Demir (Çev. Ed.), & M. Bütün (Çev.). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları içinde (ss. 1–103). Eğiten Kitap.
• Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Akademi.
• Creswell, J. W. (2021). Beş nitel araştırma yaklaşımı. S. B. Demir, M. Bütün (Çev. Ed.), & M. Aydın (Çev.). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni içinde (ss. 71–112). Siyasal.
• Creswell, J. W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev.). Pegem Akademi.
• Creswell, J. W., & Plano Clarck, V. L. (2007). Designing and conducting mixed methods research. Sage.
• Çetin, B. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi dersine yönelik tutumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 640–651.
• Dadaş, A. (2021). Birleştirilmiş ve müstakil sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi öğretimine ilişkin tutumlarının ve görüşlerinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
• Dukes, S. (1984). Phenomenological methodology in the human sciences. Journal of Religion and Health, 23(3), 197–203.
• Ersanlı, K. (2005). Gelişim ve öğrenme. K. Ersanlı, & E. Uzman, (Ed.), Sosyal gelişim içinde (ss. 169–188). Lisans.
• Fetters, M. D. (2020). The mixed methods research workbook: Activities for designing, implementing, and publishing projects. Sage.
• Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. (2022). How to design and evaluate research in education. McGraw Hill.
• Gander, M. J., & Gardiner, H. W. (2004). Çocuk ve ergen gelişimi (B. Onur, Çev.). İmge.
• Giannakaki, M. S. (2005). Using mixed-methods to examine teachers’ attitudes to educational change: The case of the skills for lifestrategy for improving adult literacy and numeracy skills in England. Educational Research and Evaluation, 11(4), 323–348. https://doi.org/10.1080/13803610500110687
• Greene, J. C., Caracelli, V. J., & Graham, W. F. (1989). Toward a conceptual framework for mixed-method evaluation designs. Educational Evaluation and Policy analysis, 11(3), 255–274.
• Gültekin, F. (2018). Okuma yazmaya geçişte drama yönteminin kullanımına dair ilkokul birinci sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
• Gündoğdu, H. (2005). Gelişim ve öğrenme. K. Ersanlı, & E. Uzman (Ed.), Bilişsel gelişim içinde (ss. 75–110). Lisans.
• Karakoç, B. (2019). Olgubilim araştırması. S. Şen, & İ. Yıldırım (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (ss. 263–282). Nobel Akademik.
• Karatsareas, P. (2022). Semi-structured interviews. In R. Kircher & L. Zipp (Eds.), Research methods in language attitudes (pp. 99–113). Cambridge University.
• Katıtaş, S. (2019). Karma yöntem araştırmalarına bütüncül bir bakış. International Social Sciences Studies Journal, 5(49), 6250–6260. http://dx.doi.org/10.26449/sssj.1858
• Kleiman, S. (2004). Phenomenology: to wonder and search for meanings. Nurse Researcher., 11(4), 7–19. https://doi.org/10.7748/nr2004.07.11.4.7.c6211
• Lane, H. B., & Wright, T. L. (2007). Maximizing the effectiveness of reading aloud. The Reading Teacher, 60(7), 668–675. https://doi.org/10.1598/RT.60.7.7
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2021). Giriş. S. A. Altun, & A. Ersoy (Çev. Ed.), & A. Ç. Kılınç (Çev.). Genişletilmiş bir kaynak kitap: Nitel veri analizi içinde (ss. 1–15). Pegem Akademi.
• Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. Sage.
• Mruk, C. J. (1983). Toward a phenomenology of self-esteem. In A. Giorgi, A. Barton, & C. Maes (Eds.), Duquesne studies in phenomenological psychology: Vol. 4 (pp. 137–149). Duquesne University.
• Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook. Sage.
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırmada çeşitlilik: Kuramsal yönelimler. M. Bütün, & S. B. Demir (Çev. Ed.), E. Bukova Güzel, &e H. Demircioğlu (Çev.). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri içinde (ss. 75–142). Pegem Akademi.
• Santrock, J. W. (2011a). Orta ve geç çocuklukta fiziksel ve bilişsel gelişim (A. Öztürk Çev.). G. Yüksel (Çev. Ed.), Yaşam boyu gelişim [Gelişim psikolojisi] içinde (ss. 276–309). Nobel Akademik.
• Santrock, J. W. (2011b). Orta ve geç çocuklukta sosyo-duygusal gelişim (S. Erdem İmamoğlu Çev.). G. Yüksel (Çev. Ed.), Yaşam boyu gelişim [Gelişim psikolojisi] içinde (ss. 312–344). Nobel Akademik.
• Sargın, N. (2005). Fiziksel gelişim. K. Ersanlı, & E. Uzman, (Ed.), Gelişim ve öğrenme içinde (ss. 49–74). Lisans.
• Sarıkaya, İ., Özgöl, M., & Yılar, R. (2017). Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 16(3), 992–1006. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330237
• Senemoğlu, N. (2012). Gelişim, öğrenme ve öğretim. Pegem Akademi.
• Starks, H., & Trinidad, S. B. (2007). Choose your method: A comparison of phenomenology, discourse analysis and grounded theory. Qualitative Health Research, 17, 1372–1380. https://doi.org/10.1177/1049732307307031
• Stevick, E. L. (1971). An empirical investigation of the experience of anger. In A. Giorgi, W. F. Fischer, & R. von Eckartsberg (Eds.), Duquesne studies -in phenomenological psychology: Vol. I (pp. 132–148). Duquesne University.
• Singh, R., & Mangat, N. S. (1996). Stratified sampling. In Elements of survey sampling. Kluwer Texts in the Mathematical Sciences (pp. 102–144). Springer.
• Şahin, D., & Güven, S. (2016). Sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerindeki yöntem ve teknik kullanımına ilişkin görüşleri. Online Science Education Journal, 1(1), 42–59.
• Tay, B. (2017). Hayat bilgisi: Hayatın bilgisi. B. Tay (Ed.), Etkinlik örnekleriyle hayat bilgisi öğretimi içinde (ss. 1–39). Pegem Akademi.
• Tay, B. (2019). Okul dışı öğrenme çevrelerinde değer eğitimi. S. Z. Genç ve A. Beldağ, (Ed.), Karakter ve değer eğitimi içinde (ss. 207-236). Pegem Akademi.
• Tay, B., Ocakcı, E., & Çoban, E. (2024). Okuma yazma öncesi hayat bilgisi öğretimi: Sınıf öğretmeni adaylarının değerlendirmeleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 42–59. https://doi.org/10.9779/pauefd.1352509
• Toprak, E. (2021). Olgubilim (fenomonoloji). M. Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri içinde (ss. 31–37). Pegem Akademi.
• Tuncer, M. (2020). Nicel araştırma desenleri. B. Oral, & A. Çoban (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss. 205–227). Pegem Akademi.
• Tümkaya, S. (2005). Dil gelişim. K. Ersanlı, & E. Uzman (Ed.), Gelişim ve öğrenme içinde (ss. 111–138). Lisans.
• Van Kaam, A. (1969). Existential foundation of psychology. Image Books.
• Van Manen, M. (1990). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy. State University of New York.
• Yapıcı, Ş., & Yapıcı, M. (2005). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Anı.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
• Yıldırım, G. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi dersine yönelik görüşleri: Gazi Üniversitesi örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 568–589.
• Yurtbakan, E., & Altun, T. (2019). Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi öğretimi tutumlarının uygulamaları ile karşılaştırılması. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1160–1176. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-524876