EBU ZÜ'EYB AL-HÜZEYLİ'NİN ŞİİRİNİN “LİSAN AL-ARAB” SÖZLÜĞÜ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Öz
Hüzeyl, Adnani kabilelerinden biridir ve dili, fasihliği (belagati) ile ayırt edilen Kur'an-ı Kerim'in indirildiği diller arasındadır. Hüzeyl kabilesi Adnani kabilelerinden biridir. Dedesi Hüzeyl, Resûlullah'ın -Allah'ın salât ve selâmı üzerine olsun- soyunda onbeşinci dedede buluşur. Ve o, Cahiliye Döneminden beri Eski Arap Tarihindeki önemli kabilelerden biridir. Büyük şairlerinin çokluğuyla göze çarptığı gibi; ve şairlerinin birçoğu meşhur olan -ki sayıları otuzu aşkın meşhur şair- ve belki de Ebu Zü'eyb el-Hüzeyli bu şairlerin başında gelir; Bu, onun sanatsal konumu, estetik imgeleri, şiirleri aracılığıyla düşündürücü tasvirleri ve ünlü ağıtlarından kaynaklanmaktadır ve buna bağlı olarak Arap sözlüğünün, özellikle de “Lisânü’l-Arap” sözlüğünün oluşmasında büyük etkisi olmuştur. El-Hüzeyli'nin şiiri, Hüzeylilerin şiirsel eserlerini geliştiren birçok sanatsal özellik ve üslup olgusuyla (fenomeniyle) ayırt edildi (dikkat çekti). Önemi, geçmişteki bilim adamlarının ve son zamanlardaki araştırmacıların şiirsel üretimlerine olan ilgisinden kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla, Hüzeyli’nin şiirine gelecek olursak, şairlerinin onun bütünlük ve uyumuna ve kesin bir şekilde kurgulanmasına meraklı olduklarını görürüz. O halde bu şiirin ünü neden yayılmasın? Görüntüler üzerinde durursak, görüntü ve sistemleri arasındaki ilişkiyi incelemek için, kelime dağarcığını ve uygunluğunu ve tutarlılığını seçerek bireysel görüntü sistemlerine bakacağız. ilerleme sürecinde ilerleme derecesini göstermek için belirli bir bağlamda bu kelime dağarcığı Bu araştırma, El-Hüzeyli’nin şiirinin önemini vurgulamayı amaçlamaktadır; Bu olgunun Arapça sözlük endüstrisinde, özellikle de bu semantik alanda temsil ettiği önemden dolayı araştırmaya ve dikkate değer bir konudur. Hüzeyli şiirinin dil zenginliğindeki rolünün açıklanması; Ne edebiyat kitapları, ne de dil ne de sarf ve nahiv kitapları Hüzeyli'nin şiirlerinden münezzeh olmadığından ve onların şairlerinin çoğu onun içinde döndüğünden, adı veya şiiri Lisânü'l-Arab’da zikredilen Ebû Zü'eyb, altı yüzden fazla yerde yalnız. İslam öncesi dönemi ve İslam dönemini fark eden kıdemli Hüzeyli şairlerinin varlığının yanı sıra; Bu, şiirleri aracılığıyla dilsel çıktılarını etkileyen - bazıları için - sosyal ve ideolojik koşullar nedeniyle dillerinin değişmesine neden oldu. Tanımlayıcı-analitik yaklaşım, birbiriyle ilişkili iki yaklaşım olduğu için bu araştırma bir uygun yaklaşımdır. İlk olarak, Hüzeyli’nin şiirlerinde, özellikle Ebu Zü'eyb'in şiirlerinde bulunan dilsel ifadeler aracılığıyla dil olgusunun tanımlanması ve bunun İbn Manzur'un “Lisânü'l-Arab” sözlüğüne etkisi, Ardından Abu Zü'eyb tarafından çeşitli şekillerde şiirsel alıntılar yoluyla dilsel materyallerin analizi.
Anahtar Kelimeler
"أثر شعر أبي ذؤيب الهذليّ في معجم "لسان العرب
Öz
هذيل من القبائل العدنانيَّة ولغتها من ضمن اللُّغات الَّتي نزل بها القرآن الكريم؛ حيث امتازت بفصاحتها. وهي من القبائل المهمَّة في التَّاريخ العربي القديم منذ العصر الجاهلي، كما أنَّها تميّزت بكثرة شعرائها الفحول؛ حيث برز منهم كثير- ممَّا يزيد على ثلاثين شاعرًا- ولعلَّ أبا ذؤيب الهذليّ يأتي في مقدّمة هؤلاء الشّعراء؛ وذلك لمكانته الفنيَّة وتصويراته الموحيَّة من خلال ديوانه. وبناءً على ذلك فقد كان له أثر كبير في بناء المعجم العربي، خاصَّة في معجم "لسان العرب" لغزارة الاستشهاد به. ويهدف هذا البحث إلى إبراز أهمية شعر الهذليين؛ وبيان دور شعرهم في الثَّراء اللُّغويّ؛ حيث إنَّه لم تخل كتب الأدب واللُّغة، من شعر لهذيل، وأكثر شعرائهم دورانا فيها أبو ذؤيب الَّذي ورد اسمه أو شعره في لسان العرب وحده في أكثر من ستّمائة موضع. ويعد المنهج الوصفي التَّحليلي المنهج المناسب لهذا البحث؛ وذلك لتقعيد الظَّاهرة اللُّغويّة من خلال الألفاظ اللغوية الموجودة في أشعار الهذليّين، وخاصَّة شعر أبي ذؤيب- وأثره في معجم "لسان العرب"، ثمَّ التّحليل للمواد اللُّغويَّة من خلال الاستشهادات الشِّعريَّة بشكل متنوّع لأبي ذؤيب.
Anahtar Kelimeler
