THE METHOD OF LISTENING TO THE VOICE OF THE PAST: ORAL HISTORY

Öz

This study aims to investigate the theoretical and historical background, and methodological aspects of oral history, examining the integration of these dimensions within the field. In this study, a literature review was conducted using primary and secondary sources on what oral history is, how interviews are conducted in this context, and its differences from other interview methods carried out in qualitative studies. The qualitative research technique was used in this direction. The article's scope is delimited by emphasizing the development of oral history as a method and distinguishing its methodological particularities. A significant finding of this research highlights the potential of oral history to uncover hidden anecdotes, stories, and narratives on various levels, making it different from other historical methods. Along with this feature, it has been recognized that oral history is a method that combines theory and practice and emphasized its ability to serve as a source not only in the field of history but also in other disciplines within the social sciences. It has been concluded that as long as all stages are carried out meticulously, historical knowledge can be reliably constructed not only through archives or documents but also from those who directly experienced historical events in question. The unique contribution of this study to the field is the evaluation of the methodological dimension of oral history within the context of debates concerning the reliability and validity of historical information during its developmental phases.

Anahtar Kelimeler

• Oral history
• interview
• historical information

GEÇMİŞİN SESİNİ DİNLEMENİN YÖNTEMİ: SÖZLÜ TARİH

Öz

Bu çalışmanın amacı; sözlü tarihin teorik ve tarihsel arka planı ile yöntemsel boyutunu incelemek, bu ikisinin söz konusu alan içindeki beraberliğini eleştirel boyutlarıyla gösterebilmektir. Bu çalışmada; birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanmak suretiyle sözlü tarihin ne olduğuna, bu kapsamda yapılan mülakatların nasıl yapıldığına ve nitel çalışmalarda yürütülen diğer mülakat yöntemlerinden farklarına dair literatür taraması yapılmış, bu doğrultuda nitel araştırma tekniği kullanılmıştır. Makale, sözlü tarihin gelişimi ve yöntemine dair farklılıkları üzerinden sınırlandırılmıştır. Sözlü tarihin birçok farklı düzlemde gizli kalmış anekdot, hikâye ve anlatıları ortaya çıkarma potansiyeli; onu diğer tarih yöntemlerinden ayıran en dikkate değer özelliğidir. Bu özelliği ile birlikte sözlü tarihin teori ve pratiği birleştiren bir yöntem olduğu tespit edilmiş; sadece tarih alanında değil, sosyal bilimlerin diğer disiplinlerine de kaynaklık edebilme imkânı vurgulanmıştır. Bütün aşamalar titizlikle yürütüldüğü müddetçe tarihin salt arşiv veya belgelerden değil, bahse konu olan tarihsel hadiseyi doğrudan yaşayanlardan da öğrenilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın alana özgün katkısı, sözlü tarihin yöntemsel boyutunun tarihsel bilginin özellikle güvenirliği ve geçerliliğinin söz konusu edildiği gelişim evresi içerisinden değerlendirilmesidir.

Anahtar Kelimeler

• Sözlü tarih
• mülakat
• tarihsel bilgi

Kaynakça

1. 100 Voices in WW2. https://www.bbc.com/historyofthebbc/100-voices/ww2. 09.06.2023.
2. Abrams, L. (1998). The orphan country: Children of Scotland's broken homes from 1845 to the present day. John Donald Publishers.
3. Abrams, L. (2010). Oral history theory. Routledge.
4. Anderson, K., Armitage, S., Jack, D. ve Wittner J. (1987). Beginning where we are: Feminist methodology in oral history. The Oral History Review, 15 (1), 103-127. https://www.jstor.org/stable/pdf/3674961.pdf
5. Bilim ve Sanat Vakfı Türkiye Araştırmalar Merkezi [BİSAV]. (2006). Sözlü tarih araştırmacıları için pratik el kılavuzu. Türkiye Araştırmaları Merkezi.
6. Bisel, R.S. and Adame, E.A. (2017). Post-Positivist/Functionalist approaches. In C.R. Scott, J.R. Barker, T. Kuhn, J. Keyton, P.K. Turner & L.K. Lewis (Eds.), The international encyclopedia of organizational communication (pp. 1-24). John Wiley & Sons.
7. Blythe, R. (1969). Akenfield: Portrait of an English village. Penguin.
8. Bull, E. (1982). Industrial boy labour in Norway. In P. Thomson & N. Burchardt (Eds.), Our common history: The transformation of Europe (p. 223-233). Pluto Press.

9. Burke, P. (1990). The French historical revolution: The annales school 1929-89. Polity.
10. Cantek, F. Ş. (2016). Yaban’lar ve yerliler başkent olma sürecinde Ankara. İletişim Yayınları.
11. Caunce, S. (2011). Sözlü tarih ve yerel tarihçi. (B. Can ve A.Yalçınkaya, Çev.), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi, 1994).
12. Cutler, W. W. (1970). Accuracy in oral history interviewing. Historical Methods Newsletter, 3 (3), 1-7. https://doi.org/10.1080/00182494.1970.10593917
13. Çaykent, Ö. (2015). Sözlü tarih. A. Şimşek (Ed.), Tarih için metodoloji içinde (s. 163-175). Pegem Akademi.
14. Danacıoğlu, E. (2001). Geçmişin izleri: Yanıbaşımızdaki tarih için bir kılavuz. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
15. Dere, İ. ve Dinç, E. (2020). Sözlü tarihin geçerliliği ve güvenilirliği üzerine bir değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (2), 275-289. DOI: 10.17494/ogusbd
16. Dizman, İ. (2016). Adı başka acı başka: Karadeniz’in son Ermenilerinden Harut Usta. İletişim Yayınları.
17. Dunaway, D. K. (1996). Introduction: The interdisciplinarity of oral history. In D. K. Dunaway & W. K. Baum (Eds.), Oral history: An interdisciplinary anthology (pp. 7-22). Altamira Press.
18. Evans, G. E. (1956). Ask the fellows who cut the hay. Faber & Faber.
19. Felman, S. ve Laub, D. (1992). Testimony: crises of witnessing in literature, psychoanalysis, and history. Routledge.
20. Finnegan, R. (1998). Tales of the city: A Study of narrative and urban life. Cambridge University Press.
21. Fetner, G. L. (2004). Immersed in Great Affairs: Allan Nevins and the Heroic Age of American History. Albany: State University of New York Press.
22. Grele, R. J. (1991). Directions for oral history in the United States. In D. K. Dunaway & W. K. Baum (Eds.), Oral history: An interdisciplinary anthology (s.62-84). Altamira Press.
23. Grele, R. J. (1993). Why call it 'oral history'? Some ruminations from the field. Pennsylvania History, 60 (4), 506-509. https://www.jstor.org/stable/27773682
24. Grele, R. (2007). Oral history as evidence. In J. T. L. Charlton, L. E. Myers & R. Sharpless (Eds.), History of oral history: Foundations and methodology (s. 33-93). AltaMira Press.
25. Iggers, G. G. (2000). Bilimsel nesnellikten postmodernizme: Yirminci yüzyılda tarih yazımı. (G. Ç. Güven Çev.), Tarih Vakfı Yurt Yayınları (Orijinal eserin basım tarihi, 2005).
26. Janesick, V. J. (2007). Oral History as a social justice project: Issues for qualitative researcher. The Qualitative Report 12 (1), 111-121. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2007.1648
27. James, D. (2000). Doña María′s story: Life history, memory, and political identity. Duke University Press.
28. Jewish Women Archive. https://jwa.org/. 09.06.2023.
29. Lapping, M. B. (1972). Leonard Eaton. Two Chicago architects and their clients: Frank Lloyd Wright and Howard Van Doren Shaw. Historical Methods Newsletter, 5 (4), 169-172. https://doi.org/10.1080/00182494.1972.10593987
30. Lummis, T. (1998). Structure and validity in oral evidence. In R. Perks and A. Thomson (Ed.), Oral history reader (s. 273-283). Routledge.
31. Lynd, S. (1993). Oral history from below. Oral History Review, 21 (1), 1-8. https://www.jstor.org/stable/3675042
32. Marcus, E. (1992). Making History: The Struggle for gay and lesbian equal rights: 1945-1990: An oral history. HarperCollins Publishers.
33. Morrissey, C. T. (1998). On oral history interviewing. In R. Perks & A. Thomson (Eds.), The oral history reader (s. 107-114). Routledge.
34. Neyzi, L. (2011). Giriş. L. Neyzi (Ed.), Nasıl hatırlıyoruz? Türkiye’de bellek çalışmaları içinde (s. 1-13). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
35. Neyzi, L. (2013). Ben kimim?: Türkiye’de sözlü tarih, kimlik ve öznellik. (H. Özkan Çev.). İletişim Yayınları.
36. Newby, H. (1975). Akenfied revitised. Oral History, 3 (1), 76-83. https://www.jstor.org/stable/40178423
37. Öztürkmen, A. (2002). Sözlü tarih: Yeni bir disiplin cazibesi. Toplum ve Bilim, 91, 115-121.
38. Passerini, L. (1979). Work ideology and consensus under Italian fascism. History Workshop Journal, (8), 82-108. https://doi.org/10.1093/hwj/8.1.82
39. Pogue, F. (1980). Louis Starr: A remembrance. The Oral History Review, (8), 93-97.
40. Portelli, A. (1998). Oral history as genre. In M. Chamberlain & P. Thompson (Eds.), Narrative and genre: Contexts and types of vommunnication (s. 23-45). Routledge.
41. Portelli, A. (2001). The death of luigi trastulli and other stories: Form and meaning in oral history. State University of New York Press.
42. Portelli, A. (2011). They say in Harlan County: An oral history. Oxford.
43. Riley, M. (2004). Ask the fellows who cut the hay: Farm practices, oral history and nature conversation. Oral History, 32 (2), 45-53. https://www.jstor.org/stable/40179798
44. Ritchie, D. A. (1987). Oral history in the federal government. Journal of American History, 74 (2), 587-595. https://doi.org/10.2307/1900141
45. Ritchie, D. A. (2003). Doing oral history (2. Baskı). Oxford.
46. Rogers, K. L. (1988). Oral history and history of the civil rights movement. The Journal of American History, 75 (2), 567-576. https://doi.org/10.2307/1887873
47. Rosaldo, R., (1980). Doing oral history. Social Analysis: The International Journal of Anthropology, (4). 89-99. https://www.jstor.org/stable/23160313
48. Samuel, R. (1998). The perils of the transcript. In R. Perks & A. Thomson (Eds.), The oral history reader (s. 389-393). Routledge.
49. Schrager, S. (1998). What is social in oral history. In R. Perks & A. Thomson (Eds.), The oral history reader (s. 284-299). Routledge.
50. Schick, İ. C. (2011). Bedensel hafıza, zihinsel hafıza, yazılı kaynak: Hat sanatının günümüze intikalinin bazı boyutları. L. Neyzi (Ed.), Nasıl hatırlıyoruz? Türkiye’de bellek çalışmaları içinde (s. 13-39). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
51. Sharpless, R. (2008). The history of oral history. In T. L. Charlton, L. E. Myers & R. Sharpless (Eds.). Thinking about oral history: Theories and ppplications (s. 7-30). AltaMira Press.
52. Silverman, D. (2018). Nitel verileri yorumlama. (E. Dinç Çev.). Pegem Akademi. (Orijinal eserin basım tarihi, 2015).
53. Sommer, B. W. ve Quinlan, M. K. (2009). The oral history manuel (2. Baskı). Altamira Press.
54. Storm-Clark, C. (1971). The miners, 1870–1970: A test case for oral history. Victorian Studies, 15 (1), 49-74. https://www.jstor.org/stable/3826600
55. Tarih Vakfı Proje Web Siteleri, https://tarihvakfi.org.tr/proje/sozlu-tarih-calismalari/proje-websiteleri/. 12.06.2023.
56. Thomson, A. (1999). Making the most of memories: The empirical and subjective value of oral history. Transactions of the Royal Historical Society, 9. 291-301. https://doi.org/10.2307/3679406
57. Thomson, A. (2007). Four paradigm transformations in oral history. The Oral History Review, 34 (1). 49-70. https://doi.org/10.1525/ohr.2007.34.1.49
58. Thompson, P. (1975). The Edwardians: The remaking of British society. Indiana University Press.
59. Thompson, P. (2000). The voice of the past: Oral history (3. Baskı). Oxford.
60. Tosh, J. (2015). The pursuit of history: Aims, methods and new directions in the study of history (6. Baskı). Routledge.
61. The whole world was watching: An oral history of 1968. https://cds.library.brown.edu/projects/1968/. 09.06.2023.
62. Yad Vashem-The World Holocaust Remembrance Center. https://www.yadvashem.org/. 09.06.2023.
63. Yardımcı, H. Ç. (2022). Cumhuriyet ve hissiyat: Falih Rıfkı Atay’da modernlik, ulus ve duygular. İletişim Yayınları.