Derleme

YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME

Cilt: 35 21 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME

Öz

Bu çalışma, özellikle erken çocukluk yıllarında öğrenmeye ilişkin yaklaşımlarda yaşanan kuramsal ve pratik dönüşümü odağına almaktadır. Erken çocukluk dönemi, bireyin bilişsel, sosyal-duygusal ve dil gelişiminin en hızlı gerçekleştiği; öğrenmeye yönelik tutum ve becerilerin temellendiği kritik bir evredir. Bu nedenle, bu dönemde benimsenen öğrenme yaklaşımlarının niteliği, çocuğun yaşam boyu öğrenme sürecini doğrudan etkilemektedir. Günümüzde erken çocukluk eğitiminde, bilgi aktarımına dayalı geleneksel modellerin yerini, çocuğun aktif katılımını, araştırma ve keşfetme isteğini destekleyen daha etkileşimli ve esnek yaklaşımlar almaktadır. Bu bağlamda yapılandırmacı ve inşacı öğrenme kuramları, erken çocukluk döneminde öğrenmenin doğasını anlamada temel bir çerçeve sunmaktadır. Çalışma, öğrenme yaklaşımlarının tarihsel gelişimini inceleyerek, özellikle bilişsel temelli bir kuram olan yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının eğitimdeki yeri, önemi ve geçirdiği dönüşümü kapsamlı biçimde ele almaktadır. Yapılandırmacı yaklaşım, bireyin bilgiyi kendi yaşantıları ve deneyimleri aracılığıyla yapılandırdığını savunarak, öğrenenin pasif bilgi alıcısı değil, aktif bir bilgi üreticisi olduğunu vurgular. Bu anlayış, dijital çağın sunduğu imkânlarla birlikte paradigma değişimi geçirerek daha çağdaş ve işlevsel bir boyut kazanmış; bireyin sadece bilgiyi alan değil, aynı zamanda dijital araçlarla bilgi üreten, paylaşan ve yeniden inşa eden bir özneye dönüştüğü inşacı (constructivist) yaklaşıma everilmiştir. Bu dönüşüm, özellikle tasarım temelli öğrenme süreçleriyle daha da pekişmektedir. Tasarım süreci; problem çözme, yaratıcılık, eleştirel düşünme ve deneme-yanılma gibi becerileri destekleyerek, bireyin öğrenme sürecine aktif katılımını sağlamaktadır. Öğrencinin gerçek yaşamla ilişkili, çok adımlı ve açık uçlu görevlerle karşılaştığı bu süreçler, bilgiyi anlamlı biçimde yeniden yapılandırmasını mümkün kılmaktadır. İnşacılık ve tasarım temelli öğrenme yaklaşımlarının bütünleşmesi, çocuklar için gelişimsel olarak uygun bir öğrenme yaşantısı sunmanın yanında onların potansiyelini açığa çıkaran yenilikçi bir öğrenme ortamı oluşturmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının dijital çağda geçirdiği dönüşümü inşacı bir perspektifle ele almakta ve bu dönüşümün özellikle tasarım temelli öğrenme süreçleriyle nasıl pekiştiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, tasarım süreciyle bütünleşen inşacı yaklaşımlar, erken çocukluk döneminde gelişimsel olarak uygun, yaratıcı ve katılımcı öğrenme ortamları sunarak çocukların bilişsel, sosyal-duygusal ve dil gelişimlerini desteklemekte; aynı zamanda onların yaşam boyu öğrenme süreçlerine yön veren kritik bir paradigma oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, “Okul Öncesinde Tasarım Yoluyla Anlama Yaklaşımı Temelli Bilgi İşlemsel Düşünme ve Kodlama Beceri Eğitim Modelinin Geliştirilmesi” başlıklı proje kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından finanse edilmiştir.

Proje Numarası

TÜBİTAK 1001/122K975 nolu proje

Etik Beyan

Bu çalışmada, "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi"nde belirtilen kurallara uyulduğunu ve "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" kapsamında herhangi bir işlem yapmadığımızı beyan ederiz. Aynı zamanda, yazarlar arasında çıkar çatışması olmadığını, tüm yazarların çalışmaya katkıda bulunduğunu ve tüm etik ihlalleri durumunda tüm sorumluluğun makale yazarlarına ait olduğunu beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Akgül, E., & Metin, Ş. (2025). Cultivating Digital Citizens: Positive Technological Development and Children. e- Kafkas Journal of Educational Research, 12(1), 297-312. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1535047
  2. Ackermann, E. (2001). Piaget' s Constructivism, Papert' s Constructionism: What's the difference?. Future Of Learni̇ng Group Publi̇cati̇on, (5), 438.
  3. Ahmad, S., Sultana, N., & Jamil, S. (2020). Behaviorism vs constructivism: A paradigm shift from traditional to alternative assessment techniques. Journal of Applied Linguistics and Language Research, 7(2), 19-33.
  4. Amineh, R. J., & Asl, H. D. (2015). Review of constructivism and social constructivism. Journal of Social Sciences, Literature, and Languages, 1(1), 9-16.
  5. Anand, G., Larson, E. C., & Mahoney, J. T. (2020). Thomas Kuhn on paradigms. Production and Operations Management, 29(7), 1650-1657.https://doi.org/10.1111/poms.13188
  6. Angeli, C. & Valanides, N. (2020). Developing young children's computational thinking with educational robotics: An interaction effect between gender and scaffolding strategy. Computers in human behavior, 105, 105954.
  7. Bagiati, A. (2011). Early engineering: A developmentally appropriate curriculum for young children (Doctoral dissertation, Purdue University).
  8. Bagiati, A., & Evangelou, D. (2016). Practicing engineering while building with blocks: Identifying engineering thinking. European Early Childhood Education Research Journal, 24(1), 67-85. https://doi.org/10.1080/1350293X.2015.1120521

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

17 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35

Kaynak Göster

APA
Metin, Ş., Kalyenci, Z. D., & Akgül, E. (2026). YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695745
AMA
1.Metin Ş, Kalyenci ZD, Akgül E. YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695745
Chicago
Metin, Şermin, Zeliha Damla Kalyenci, ve Esra Akgül. 2026. “YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (Temmuz). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695745.
EndNote
Metin Ş, Kalyenci ZD, Akgül E (01 Temmuz 2026) YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]Ş. Metin, Z. D. Kalyenci, ve E. Akgül, “YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, Tem. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1695745.
ISNAD
Metin, Şermin - Kalyenci, Zeliha Damla - Akgül, Esra. “YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695745.
JAMA
1.Metin Ş, Kalyenci ZD, Akgül E. YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695745.
MLA
Metin, Şermin, vd. “YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, Temmuz 2026, doi:10.35379/cusosbil.1695745.
Vancouver
1.Şermin Metin, Zeliha Damla Kalyenci, Esra Akgül. YAPILANDIRMACILIKTAN İNŞACILIĞA ÖĞRENMENİN EVRİMİ: ÜRETEREK ÖĞRENME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Temmuz 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695745