Akılcı Duygusal Davranış Terapisi’ne Dayalı Grupla Psikolojik Danışmanın Üniversite Öğrencilerinin Yetkinlik inançlarını Yükseltmedeki Etkisi

Öz

The purpose of this study is to examine the effect of the group counseling based on Rational Emotive Behaviour Therapy on the self efficacy beliefs of the university students Pretest posttest controlled group design was used in this research The study group included 20 person who were chosen from the volunteer students at Mersin University 5 males 5 females from those 20 students were included in the experimental control groups by choosing randomly The experimental group was given counseling based on REBT and the control group was not included the process In data analysis one way covariance analysis ANCOVA were used The results showed that the group counseling based on REBT increased the belief levels of the academic social emotional and total self efficacy of the members of experimental group In order to determine whether the long lasting effect of REBT continue or not follow up study was considered to be done after 1 months and finding showed that was effect of counseling were being continued Key words: Rational emotive behaviour therapy group counseling self efficacy beliefs

Anahtar Kelimeler

• -

AKILCI DUYGUSAL DAVRANIŞ TERAPİSİ’NE DAYALI GRUPLA PSİKOLOJİK DANIŞMANIN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN YETKİNLİK İNANÇLARINI YÜKSELTMEDEKİ ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Akılcı Duygusal Davranış Terapisi (ADDT)’ne dayalı grupla psikolojik danışmanın, üniversite öğrencilerinin yetkinlik inançlarını yükseltmedeki etkisini incelemektir. Araştırmada, Öntest-Sontest Kontrol Gruplu Deney Deseni kullanılmıştır. 2007-2008 eğitim-öğretim yılında Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenimini sürdüren 100 öğrenciye Ergenlerde Yetkinlik Beklentisi Ölçeği uygulanmış, yetkinlik inançları düşük olan ve araştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen 20 öğrenci seçilmiştir. Bunlardan 5’er erkek ve 5’er bayandan oluşan deney ve kontrol grupları tesadüfi olarak seçilmiştir. Deney grubuna, 8 haftalık ADDT’ne dayalı grupla psikolojik danışma uygulanmış, bu süreçte kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Verilerin analizinde, kovaryans analizi kullanılmıştır. Bulgular uygulanan ADDT’ne dayalı grupla psikolojik danışmanın, grup üyelerinin akademik, sosyal, duygusal ve toplam yetkinlik inançlarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselttiğini göstermiştir. Ayrıca, ADDT’nin Long-Lasting (uzun süreli) etkisinin devam edip etmediğini belirlemek için 1 ay sonra yapılan izleme çalışmasında bu etkinin devam ettiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Akılcı duygusal davranış terapisi, grupla psikolojik danışma, yetkinlik inançları

Kaynakça

1. Anderson, S. L. (2000). The effects of a rational emotive behavior therapy intervention on irrational beliefs and burnout among middle school teachers in the State of Iowa. Unpublished Doctoral Thesis. Unıversıty of Northern Iowa, United States.
2. Ashby, J. S. & Kottman, T. (2000) The relationship between personality priorities and affect, depression, self-efficacy, and fear of intimacy. Journal of Individual Psychology, 56, 172-183.
3. Bacakoğlu, H. A. (2002). Görmeyen çocuklarda benlik kavramı ve rasyonel düşüncenin gelişiminde rasyonel duygusal eğitimin etkisi. Basılmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Bandura, A. (1977) Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavior change. Psychol. Rev., 84, 191-215.
5. Bandura, A. (1986) Social Foundations of Thought on Action: A Socian Cognitive Theory, Englewood Cliffs; NJ, Prentice Hall.
6. Bandura, A. (1990). Reflection on nobality determinnats of competence. In R. J. Strenberg & J. Kolligian, Jr. (Eds), Competence considered (pp. 315–362). New Haven, CT: Yale University Pres.
7. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, pp. 71-81). New York: Academic Press.
8. Bandura, A. (1995). Self-efficacy in changing societies. In A. Bandura (ed.) Exercise of personal and collective efficacy in changing societies (pp. 1–45). New York: Cambridge University Pres.

9. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
10. Bandura, A. & Schunk, D. H. (1981). Cultivating competence, self-efficacy and intrinsic interest through proximal self-motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 41, 586-598.
11. Bandura, A., Pastorelli, C. Barbaranelli, C. & Caprara, G. V.(1999) Self-efficacy pathways to childhood depression. Journal of Personality and Social Psychology, 76, 258-269.
12. Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V. & Pastorelli, C. (2001). Self-efficacy beliefs as shapers of children’s aspirations and career trajectories. Child Development, 72 (1), 187-206.
13. Bilgin, M. (1996). Grup rehberliğinin sosyal yetkinlik beklentisi üzerindeki etkisine yönelik deneysel bir çalışma. Basılmamıs Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Bray, M. A., Kehle,T. J., Lawless, K. A. & Theodore, L. A. (2003) The relationship of self efficacy and depression to stuttering. American Journal of Speech Language Pathology, 12, (4), 425-431.
15. Caban, A. R. (2004). Effects of hypnosıs on the academıc self-effıcacy of fırst- generatıon college students. Unpublished Master Dissertation, Washington State University, USA.
16. Connolly, J. (1989) Social self-efficacy in adolecence: Relations with self-concept, social- adjusment and mental health. Canadian Jurnal of Behavior Science Review, 21 (3), 258-269.
17. Craft, L. L. (2005). Exercise and clinical depression: Examining two psychological mechanisms. Psychology of Sport and Exercise, 6 (2), 151–171.
18. Çapri, B. & Gökçakan, Z. (2008). Akılcı duygusal davranış terapisi (addt)’ne dayalı grupla psikolojik danışmanın üniversite öğrencilerinin problem çözme becerisi algısına etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (1), 135-154.
19. Çelikkaleli, Ö., Gündoğdu, M. & Kıran-Esen, B. (2006). Ergenlerde yetkinlik beklentisi
20. ölçeği: Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim
21. Araştırmaları, 25, 62–72.
22. Daly, M. J., & Burton, R. L. (1983). Self esteem and irrational beliefs: An exploratory investigation with implications for counseling. Journal of Counseling Psychology, 30, 361–366.
23. DiGiuseppe, R. & Kassinove, H. (1976). Effects of a rational emotive school mental health program on children’s emotional adjustment. Journal of Community Psychology, 4, 382-387.
24. DiGiuseppe, R. A. & Miller, N. J. (1977). A review of outcome studies on Rational- Emotive Therapy. In A. Ellis & R. Grieger (1977) Handbook of Rational- Emotive Therapy. New York: Springer.
25. Ehrenberg, M. F., Cox, D. N. & Kopman, R. F. (1991) The relationship between self- efficacy and depression in adolescents. Adolescence, 26, 361-374.
26. Fırıncıoğlu, H. (2005). Ergenlerin sosyal yetkinlik beklentisi düzeylerinin yükseltilmesinde Adlerian odaklı grupla psikolojik danışmanın etkisinin incelenmesi. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
27. Fiori, K. L., McIlvane, J., Brown, E. E., & Antonucci, T. C. (2006). Social relations and depressive symptomatology: Self-efficacy as a mediator. Aging & Mental Health, 10, 227-239.
28. Hermann, K. & Betz, N. E. (2004). Path models of the relationships of instrumentality and expressiveness to social self-efficacy, shyness, and depressive symptoms, Sex Roles, 51, 55–66.
29. Hermann, K. S. (2005). The influence of social self-efficacy, self-esteem, and personality differences on loneliness and depression. Unpublished Doctoral Dissertation, Graduate School of The Ohio State University, USA.
30. Hermann, K. & Betz, N.E. (2006). Path models of the relationships of instrumentality, social self-efficacy, and self-esteem to depression and loneliness. Journal of Social and Clinical Psychology, 25, 1086-1106.
31. Hyun, M. S., Chung, H. I. C. & Lee, Y. J. (2005). The effect of cognitive–behavioral
32. group therapy on the self-esteem, depression, and self-efficacy of runaway
33. adolescents in a shelter in South Korea. Applied Nursing Research, 18 (3), 160–166.
34. Jacobs, E. E. (1971). The effects of a systematic learning program for college undergraduates based on rational-emotive concepts and techniques. Unpublished Master’s Thesis. Florida State University.
35. Kalker, J. & Croke, J. (1975). Effects of a program in rational thinking on anxiety in older person. Journal of Counseling Psychology, 133: 54-57.
36. Karst, S. & Trexler, L. (1970). An initial study using fixed role and rational emotive therapies in treating public speaking anxiety. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 34: 3: 360-366.
37. Kıran-Esen, B. & Çelikkaleli, Ö. (2007). Üniversite öğrencilerinin sosyal yetkinlik düzeyleri ile sürekli öfke ve öfke ifade biçimlerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 29 (3), 37-49.
38. Knaus, W. & Boker, S. (1975). The effect of rational-emotive education lessons on anxiety and self-concept in sixth grade students. Rational Living, 10: 7-10.
39. Koç, M. (1997). Rasyonel emotif terapinin düşük benlik kabulündeki etkinliğinin araştırılması. Basılmamış Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
40. Koç, M. & Tutkun, Ö. F. (2001). Görme özürlü bireylerin benlik kabulünü yükseltmede rasyonel duygusal terapinin etkisi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4: 96-101.
41. Laconte, M. A., Shaw, D. & Dunn, I. A. (1993). The effects of a rational-emotive affective education program for high-risk middle school students. Psychology in the Schools, 30: 274–281.Matsushima, R. ve Shiomi, K. (2003). Social self- efficacy and interpersonal stress in adolescence. Social Behavior and Personality, 31 (4), 323-332.
42. Meas, W. & Heiman, R. (1972). The comparasion of three approaches to the reduction of test anxiety in high school students, Final Report Project, 9-1040. Washington Office of Education, United States, Washington.
43. Meichenbaum, D., Gilmore, J. & Fedoravicius, A. (1971). Group insight vs. group desensitization in treating speech anxiety. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 36, 410-421.
44. Muris, P. (2001). A brief questionnaire for measuring self-efficacy in youths. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 23, 145-149.
45. Muris, P. (2002). Relationships between self-efficacy and symptoms of anxiety disorders and depression in a normal adolescent sample. Personality and Individual Differences, 32, 337-348.
46. Oğurlu, U. (2006). Düşünsel duygulanımcı davranış terapisi (DDDT) odaklı grupla psikolojik danışmanın ergenlerdeki benlik saygısı düzeyine etkisi. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
47. Öy, B. (1991) Çocuklar için depresyon ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 2, 132-137.
48. Pajares, F., & Schunk, D. H. (2001). Self-beliefs and school success: Self-efficacy, self- concept, and school achievement. In R. Riding & S. Rayner (Eds.), Perception (pp. 239-266). London: Ablex Publishing.
49. Suveg, C., & Zeman, J. (2004). Emotion regulation in children with anxiety disorders. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 33, 750-759.
50. Street, B. M. (2003). Impact of perceived emotional self-efficacy on depressive symptoms. 15. Annual Convention, American Psychological Society, Atlanta, May 29-June 1.
51. Şenışık, Y. (2006). İlköğretim okullarında uygulanan beden eğitimi ve spor derslerinde kullanılan farklı öğretim yöntemlerinin sosyal yetkinlik beklentisi üzerine etkisi. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
52. Vera, E. M., Shin, R. Q., Montgomery, G. P., Mildner, C., & Speight, S. L. (2004). Conflict resolution styles, self-efficacy, self-control, and future orientation of urban adolescents. Professional School Counseling, 8 (1), 73–80.
53. Wei, M., Russell, D. W., & Zakalik, R. A. (2005). Adult attachment, social self- efficacy, self-disclosure, loneliness, and subsequent depression for freshmen college students: A longitudinal study. Journal of Counseling Psychology, 52, 602-614.
54. Wine, J. D. (1971). Test anxiety and direction of attention. Psychological Bulletin, 76, 92-104.
55. Zimmerman, B. J. (1995). Self-efficacy and educational development. In A. Bandura (Ed.), Self-efficacy in changing societies (pp. 202-231). New York:Cambridge University Press.