Belediyelerde Stratejik Halkla İlişkiler Uygulamaları ve Sosyal Medya Kullanımı: Zonguldak Örneği

Öz

Bireylerin gündelik hayatına doğrudan etki etmesi nedeniyle, belediyeler tarafından verilen hizmetlerin kent yaşamında önemi yadsınamaz boyuttadır. Günümüz demokratik yönetim anlayışının en önemli ihtiyaçlarından biri halk katılımıdır. Bir halkla ilişkiler katılım aracı olarak sosyal medya, bilgi edinme amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır ve belediyeler açısından yalnızca bir bilgilendirme kanalı değil; aynı zamanda etkileşim, geri bildirim ve katılımı mümkün kılan stratejik bir halkla ilişkiler aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Zonguldak’taki il ve ilçe belediyelerinin sosyal medya kullanım düzeylerini ve yaygınlığını tespit ederek halkla ilişkiler stratejilerini incelemektir. Araştırma kapsamında, yönetici düzeyindeki belediye personeliyle yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla sosyal medya kullanım düzeyi, verimliliği, kurumsal iletişime katkısı ve belediyelerin halkla ilişkiler uygulamaları arasındaki farklılaşma belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca söz konusu farklılıkların arka planındaki yönetsel, kurumsal ve teknolojik etkenler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda yapılan görüşmelerden elde edilen bulgularda ilçelerin birbirine yakınlığı ve nüfus yoğunluğu fark etmeksizin belediyelerin halkla ilişkiler anlayışlarında belirgin farklılaşma olduğu ve bazı ilçelerin güncel teknolojileri daha fazla kullandıkları görülmektedir. Bu farklılaşmanın olası nedenleri yorumlanarak daha etkin, katılımcı ve sürdürülebilir halkla ilişkiler anlayışı için birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Belediyelerde halkla ilişkiler
• halkla ilişkiler stratejisi
• halk katılımı
• sosyal medya
• Zonguldak.

Kaynakça

1. Akar, H., & Bütün, M. (2019). Sosyal medyanın yerel yönetimlerdeki rolü: Vatandaş geri bildirimi üzerine bir inceleme. Yerel Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 45–63.
2. Alkan, M., & Öztürk, A. (2022). The impact of social media on public relations in local governments: An empirical study. Journal of Local Government Studies, 10(1), 65–80.
3. Başar, H., & Öztürk, Y. (2018). Kriz yönetiminde sosyal medya kullanımı: Zonguldak Belediyesi örneği. Kamu Yönetimi Dergisi, 12(1), 67–80.
4. Batu, M., Acar Şentürk, Z., & Tos, O. (2020). Health communication on social media: An analysis on the Twitter use of the Ministry of Health in terms of public relations models. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(2), 805–828.
5. Bayoğlu, F., & Şentürk, Z. (2021). Belediyelerin kurumsal sosyal medya kullanımları üzerine bir araştırma: İzmir’deki ilçe belediyeler üzerine bir inceleme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(120), 36–59.
6. Bozkırlı, F., & Öztekin, A. (2023). Siyasal imaj oluşturma bağlamında yerel yöneticilerin sosyal medya kullanımı: Büyükşehir belediye başkanları örneği. Erciyes Akademi, 37(2), 783–805. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1232390
7. Boyd, D., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), 210–230.
8. Büyüksalih, E., & Kılıç, A. (2015). Türkiye'deki belediyelerde sosyal medya kullanımı: Anket çalışması. İletişim ve Medya Çalışmaları Dergisi, 5(3), 23–35.

9. Çelik, F. (2020). İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimi’nde adayların Twitter içeriklerinin siyasal iletişim açısından incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 7(1), 123–148.
10. Cutlip, S. M., Center, A. H., & Broom, G. L. (1994). Effective public relations (7th ed.). Prentice-Hall.
11. Demirhan, K. (2023). Sosyal medyada siyasal katılımın vatandaş paylaşımları üzerinden analizi. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(54), 181–190.
12. Eryeşil, K., Alptürker, H., & Taşpınar, Y. (2021). Yerel yönetimlerde sosyal medya kullanımı üzerine bir araştırma: Van Edremit Belediyesi örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Van Özel Sayısı, 831–854.
13. Göçoğlu, V. (2019). Türkiye’de merkezi yönetimin sosyal medya kullanımı: Bakanlıkların Twitter hesapları üzerine bir analiz. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(2), 422–444.
14. Gökçe, Y., & Yılmaz, D. (2020). Social media usage in local governments: The case of Turkey. Journal of Communication Management, 24(2), 135–150.
15. Graham, M. W. (2014). Government communication in the digital age: Social media’s effect on local government public relations. Public Relations Inquiry, 3(3), 361–376. https://doi.org/10.1177/2046147X14545371
16. Grunig, J. E., & Hunt, T. (1984). Managing public relations. Holt, Rinehart and Winston.
17. Gunter, B., & Gunter, R. (2019). Crisis communication through social media: An analysis of local government response. International Journal of Public Sector Management, 32(4), 345–360.
18. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59–68.
19. Karahan Adalı, G., & Ünür, E. (2023). Yerel yönetimlerin sosyal medya kullanımlarının metin madenciliği ile analizi. Duzce University Journal of Science and Technology, 11(4), 1810–1828. https://doi.org/10.29130/dubited.1189037
20. Kanar Taslak, E., & Boztepe Taşkıran, H. (2021). Kamusal halkla ilişkiler ve dijital iletişim uygulamaları: İstanbul ilçe belediyeleri üzerine bir araştırma. İletişim ve Diplomasi, 5, 3–24.
21. Kaygısız, U., & Sarı, S. (2015). Belediyelerin sosyal medya kullanımı: Burdur Belediyesi ve Burdur ilçe belediyeleri üzerine bir araştırma. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(2), 309–317.
22. Kietzmann, J. H., Hermkens, K., McCarthy, I. P., & Silvestre, B. S. (2011). Social media? Get serious! Understanding the functional building blocks of social media. Business Horizons, 54(3), 241–251.
23. Kılıç, N. P., & Dikmen, E. Ş. (2021). Sayısal belediyecilik: Türkiye’deki belediyelerin yeni medya kullanımları. Erciyes İletişim Dergisi, 8(2), 795–811. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.896129
24. Küçükşen, M., & Firidin, E. (2021). Büyükşehir belediyeleri ve sosyal medya kullanım etkinliği: Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin Twitter kullanımına ilişkin bir analiz. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(3), 491–514.
25. L’Etang, J. (2004). Public relations: A critical approach. SAGE Publications.
26. Memiş, L. (2015). Yerel e-katılımın yeni aracı olarak sosyal ağlar: Facebook ve Twitter örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(1), 209–242.
27. Memmedova, A. (2012). Halkla ilişkiler disiplini ve lobicilik: ABD’de gerçekleştirilen Türk ve Ermeni lobi faaliyetlerinin karşılaştırılmasına yönelik bir inceleme [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
28. Okay, A., & Ašanin Gole, P. (2021). Turkish and Slovenian health ministries’ use of Twitter: A comparative analysis. Corporate Communications: An International Journal, 26(1), 176–191.
29. Örselli, E., Bayrakcı, E., & Karabulut, N. (2018). E-demokrasiyi e-katılım üzerinden okumak: Kavramsal bir analiz. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(14), 1–19.
30. Reddick, C. G. (2010). Citizen interaction with e-government: A survey of the empirical literature and a comparison of two frameworks. International Journal of Public Administration, 33(9), 473–488.
31. Selvi, Ö., Özkan, O., & Yıldız, S. K. (2023). Halkla ilişkiler uygulaması olarak sosyal medyanın kullanımı: Yahşihan Belediyesi örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 8(2), 145–164.
32. Smith, R. D. (2013). Strategic planning for public relations (4th ed.). Routledge.
33. Şimşek Paralı, E. (2023). Ankara ve İstanbul büyükşehir belediyelerinin web siteleri aracılığıyla gerçekleştirdikleri halkla ilişkiler faaliyetlerinin incelenmesi. Akademik Hassasiyetler, 10(21), 319–338. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1208091
34. Tutar, H., & Parlak, İ. H. (2023). Some findings regarding the use of social media as a public relations tool: Example of TR 42 region municipalities. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 646–660. https://doi.org/10.11616/asbi.1219714
35. Ulusoy, A., & Akdemir, T. (2001). Mahalli idareler. Ankara: Seçkin Yayınları.
36. Üskül, Z. (1993). Yeni bir demokrasi arayışı: Yerel demokrasi. Anayasa Yargısı Dergisi, 333–344.
37. Yaman, M. (2018). Belediyelerin sosyal medyadan faydalanma biçimleri: Kütahya ili ve ilçe belediyeleri içerik analizi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 224–243.
38. Yeşildal, A. (2019). Sosyal medya, yerel yönetimler ve katılımcı yönetim: Bilgi çağında belediyeler için yeni stratejiler. İnsan ve İnsan, 6(22), 883–902.
39. Yıldırım, A. (2014). Bir halkla ilişkiler aracı olarak Twitter: T.C. Sağlık Bakanlığı örnek incelemesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(4), 234–253.
40. Zhan, Y., & Kim, H. (2021). The role of social media in public engagement: A study of local government in South Korea. Public Relations Review, 47(3), 102–115.
41. Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası (2019). ZTSO 100. Yıl yayını. Ankara: TOBB Yayını.
42. Web Kaynakları
43. TC Alaplı Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 4). Alaplı’mızın tarihçesi. http://www.alapli.gov.tr/alaplimizin-tarihcesi
44. TC Çaycuma Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 4). İlçemiz. http://www.caycuma.gov.tr/ilcemiz
45. TC Devrek Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 5). Devrek Bastonu. http://www.devrek.gov.tr/devrek-bastonu1
46. TC Ereğli Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 5). İlçemiz. http://www.karadenizeregli.gov.tr/ilcemiz
47. TC Gökçebey Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 7). Tarihçe. http://www.gokcebey.gov.tr/tarihce
48. TC Kilimli Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 7). İlçemizin tarihçesi. http://www.kilimli.gov.tr/ilcemizin-tarihcesi
49. TC Kozlu Kaymakamlığı. (2025, Temmuz 7). Tarihçe. http://www.kozlu.gov.tr/tarihcekaymakamlik
50. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2022). Tarihçe. https://zonguldak.ktb.gov.tr/TR-92525/tarihce.html
51. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2019). İllerin ve bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması SEGE-2017. Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü Yayını.
52. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2022). SEGE 2022: İlçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması. https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege
53. Karadeniz Ereğli Ticaret ve Sanayi Odası. (2025, Temmuz 5). Hakkımızda ve tarihçemiz. https://www.ereglitso.org.tr/kurumsal/4-hakkimizda-ve-tarihcemiz
54. Devrek Ticaret ve Sanayi Odası. (2025, Temmuz 5). Devrek coğrafi işaret ve yerel ürünler raporu. https://www.devrektso.org.tr