Batılı Münekkitler ve Dozy’nin Kur’an-ı Kerim, Vahiy ve Hz. Muhammed’e Yönelik Tenkitlerine Müslümanların Cevabı: Filibeli Ahmed Hilmi Örneği
Öz
Kendilerini “biz” diğer din ve etnik grupları özellikle de Müslümanları “öteki” olarak niteleyen Batının, kendi yaşamını şekillendiren değerlere alternatif bir yaşam ve kültür sunan İslam’ın sürekli karşısında olduğu tarihî bir vakıadır. Bundan Batı Hıristiyanları, İslamiyet’i, onun peygamberini ve kutsal kitabını, tarih boyunca sürekli eleştirmişlerdir.
Bunlardan birisi de Hollandalı müsteşrik Dozy’dir. Doğu dilleri hakkında araştırma yapan Dozy, tarihî gerçeklere ters düşen bir eser yazmış, Abdullah Cevdet tarafından da “Tarih-i İslamiyet” adıyla Türkçeye çevrilmiştir. Osmanlı kamuoyunda büyük tepkilere sebep olan bu esere çok sayıda reddiye yazılmıştır. Bu reddiyelerden birisi de Filibeli Ahmed Hilmi’nin “Tarih-i İslam” adlı eseridir. Filibeli Ahmed eserinde Dozy’nin Hz. Peygamber, İslam ve Kur’an hakkındaki önyargılı, mesnetsiz ve tarih metodolojisine uymayan görüşlerine cevaplar vermiştir. Bu çalışmada Filibeli’nin Kur’an’la ilgili yaptığı değerlendirmeler ile “Dozy ve emsali” dediği bazı Batılı müelliflerin eserlerinde vahyin keyfiyetine yönelik olarak yaptığı itirazlar ile Hz. Peygamber’e sara ve histeri hastalığı ithamları karşısında ortaya koyduğu karşı görüşleri üzerinde durulacaktır.Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KAYNAKÇA--Ahmed b. Hanbel (1992), Müsned, Çağrı Yay. İstanbul.--Bilgin, Muharrem Samet (2013), Dozy’ye Yazılan Türkçe Reddiyeler, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.--Bozkurt, Nahide(2004), “Terör ve Şiddet Bağlamında Kullanılan Rivayetlerin Yorumlanması Üzerine”, Dinî Araştırmalar, C. 7, S. 20, Ankara.--Buharî, Sahîh-i Buharî (1992), Çağrı Yay., İstanbul.--Bulut, Yücel (2007), “Oryantalizm”, DİA, İstanbul, XXXIII/428.--Cerrahoğlu, İsmail (1983), Tefsir Usulü, 4. Baskı, Ankara.--Çam, İrfan Davut (2013), “Tartışmalı Bir Eser: Tarih-i İslamiyet ve Yasaklanış Süreci”, İslam Araştırmaları Dergisi, S. 30.--Dozy, ReinhartPieter Anne (1908), Tarih-i İslamiyet, Mütercim Abdullah Cevdet, Matbaa-i İçtihat, Mısır.--Edward Said (1991), Oryantalizm Sömürgeciliğin Keşif Kolu, Pınar Yayınları, İstanbul.--Ekici, Mehmet Zeki (1997), II. Meşrutiyet Dönemi Fikir Adamı Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmi, Hayatı ve Eserleri, İÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul.--Esed, Muhammed (1965), el-İslam ala Müfteriki’t-Turuk, Dâru’l-İlim Li’l-Melayim, Beyrut.--Esed, Muhammed (1956), et-Tarik ilâ Mekke, Dâru’l-İlim Li’l-Melayin, Beyrut.--Filibeli Ahmed Hilmi (1326), Tarih-i İslam, Hikmet Matbaası, İstanbul, I-II.--Gökkır, Bilal (2005), “Kur’an’da Ehl-i Kitap “Öteki” mi? İslam Araştırmalarında Oryantalizmin Kavramsal Etkisi”, İslami Araştırmalar Dergisi, S. 14.--Grunebaum, G. E. V. (1969), Medieval İslam, Chicago.--Gülşen, Ekrem (1996), “Oryantalizm Üzerine Yapılan Tezler”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 1, Sakarya.--Haksever, Ahmet Cahid (2009), Modernleşme Sürecinde Mevlevîler ve Jön Türkler, H Yay., İstanbul.--Halil, İmadüddin (1989), el-Müsteşrikûn ve Siretü’n-Nebeviyye, Dâru’s-Sekâfe, ed-Devha.--Halil, İmadüddin (2011), İslam Tarihine Giriş, (Çev. Abdurrahim Şen), Mana Yayınları, İstanbul. --Hançerlioğlu, Orhan, Ruhbilim Sözlüğü, II. Baskı Remzi Kitapevi.--Hanioğlu, M. Şükrü (1988), “Abdullah Cevdet”, DİA, İstanbul.--Hanioğlu, M. Şükrü (1981), Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve Dönemi, İstanbul.--Hatip, Abdülaziz (1997), Kur’an ve Hz. Peygamber Aleyhindeki İddialara Cevaplar, İstanbul.--Hatipoğlu, İbrahim (1999), “Osmanlı Aydınlarınca Dozy’nin Tarih-i İslamiyeti’ne Yöneltilen Tenkitler”, İslam Araştırmaları Dergisi, S. 3.--İsmail Fennî Ertuğrul (1928), İzâle-i Şükûk, İstanbul.--Keyman, Fuat-Mutman, Mahmut-Yeğenoğlu, Meyda (2014), Oryantalizm, Hegemonya ve Kültürel Fark, İletişim Yayınları, İstanbul.--Köse, Meryem-Küçük, Meryem (2015), “Oryantalizm ve “Öteki” Algısı”, Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi, C. 1, S. 1, Sakarya.--Küçük, Hülya (1994), “Dozy’nin “Hetİslamisme” Adlı Eseri Üzerine”, Diyanet İlmî Dergi, Ekim-Kasım-Aralık, C. XXX, S. 4, Ankara.--Manastırlı İsmail Hakkı (1328), “Târîh-i İslamiyyet”, Sırât-ı Müstakîm, S. 72.--Mardin, Şerif (1964), Jön Türklerin Siyasî Fikirleri 1895-1908, Ankara.--Özdemir, Mehmet (1994), “Dozy”, DİA, İstanbul, IX, 513-514.--Sarıçam, İbrahim-Özdemir, Mehmet-Erşahin, Seyfettin (2011), İngiliz ve Alman Oryantalistlerin Hz. Muhammed Tasavvuru, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.--Smith, B. P. (1939), İslam in English Literature, New York.--Uludağ, Zekeriya (1996), Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmi ve Spiritüalizm, Akçağ Yayınları, Ankara.--Ülken, Hilmi Ziya (1966), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul.--Weil, Gustav (1843), Muhammed der Prophet, Sein Lebenundseine Lehre, Stuttgart: Metzler.--Yılmaz, Yasin (2017), “Filibeli Ahmet Hilmi’nin Tarih-i İslam Özelinde Dozy’nin Hz. Peygamber’e Yönelik İddialarına Verdiği Bazı Cevaplar”, Kesit Akademi Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 8.--Yılmaz, Yasin (2017), “Filibeli Ahmet Hilmi'nin Tarih-i İslam Adlı Eseri Özelinde Dozy ve Müsteşriklerin İddialarıyla İlgili Bazı Mülahazalar” Turkish Studies International Periodical forthe Languages, Literatureand History of Turkishor Turkic Volume 12/2, Ankara.--Yılmaz, Yasin (1994), Filibeli Ahmed Hilmi’nin Hayatı ve Tarihçiliği, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yasin Yılmaz
*
0000-0002-6186-2400
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
30 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
11 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 22 Sayı: 55 (15-06-2019)
Cited By
Bir Medeniyet Savunusu Olarak, Manastırlı İsmail Hakkı'nın Sebilürreşad Dergisinde Çıkan Makalelerinde Müsteşrik Dozy'ye Karşı Kur'an Müdafaası
İSTEM
https://doi.org/10.31591/istem.1567670Son Dönem Osmanlı Aydınlarının Oryantalistlerin Kur’an’a Yönelik İddialarına Verdiği Cevaplar Üzerine Bir İnceleme: Manastırlı İsmail Hakkı ve Şehbenderzâde Ah-med Hilmi Örneği
Tefsir Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.31121/tader.1596834Kur’an ve Vahiy Çerçevesinde Dozy’nin Tarih-i İslâmiyet’ine Yönelik Kaleme Alınmış Reddiyelerin Akademik Bir Tahlili
Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.71353/gunaad.1694855