İzcilik Etkinliklerinin Değerler Eğitimine Katkısı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu araştırmada, izcilik faaliyetlerinin değerler eğitimine katkısını ölçmek amacıyla “İzcilik Etkinliklerinin Değerler Eğitimine Katkısı Ölçeği” (İDEKÖ) geliştirilmiş ve ölçeğin geçerlik-güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması, uzman görüşleri, pilot uygulama ve faktör analizleri kullanılmıştır. Türkiye’nin dokuz ilinden 336 izci araştırmaya dâhil edilmiştir. Başlangıçta 48 maddeden oluşan madde havuzu, madde-toplam korelasyonları ve ayırt edicilik analizleri sonucunda 23 maddeye düşürülmüştür. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin altı faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve toplam varyansın %71,5’ini açıkladığı belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı .882 olarak hesaplanmış, bu değer ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir. Doğrulayıcı Faktör Analizi bulguları model uyum düzeyinin kabul edilebilir olduğunu desteklemiştir. Literatürde izciliğin kişisel ve sosyal gelişim üzerindeki etkisine dair nitel çalışmalar bulunsa da bu katkıları nicel olarak ölçebilen bir ölçek bulunamamıştır. Bu açıdan bu çalışmanın bu eksikliği gidermesi düşünülmektedir. Elde edilen sonuçlar, izcilik etkinliklerinin sorumluluk, iş birliği, çevre duyarlılığı ve etik davranış gibi temel değerlerin gelişimine anlamlı katkılarını ölçebilecek yapıda olduğunu göstermiştir. İDEKÖ’nün, uygulanan dönem (2024-2025 öğretim yılı) itibariyle ve sınırlıkları dikkate alınarak değerler eğitimi alanında araştırma, program geliştirme ve uygulayıcı değerlendirmelerinde kullanılabilir nitelikte geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim, Değerler Eğitimi, İzcilik, Ölçek Geliştirme, Güvenirlilik ve Geçerlilik, İDEKÖ
Etik Beyan
Kaynakça
- Ahmed, Sirwan Khalid. “How to choose a sampling technique and determine sample size for research: A simplified guide for researchers”. Oral Oncology Reports 12 (Aralık 2024): 100662. https://doi.org/10.1016/j.oor.2024.100662.
- Armum, Puspalathaa, Agnes Indra Chokkalingam, Tan Shiu Kuan, ve Kalaivani Chellappan. Instrument Development and Validation in Assessing Employability Traits Among Youth in Malaysian Context. 5, sy 2 (2016): 73-81.
- Asensio-Ramon, Jorge, Joaquín F. Álvarez-Hernández, José M. Aguilar-Parra, vd. “The Influence of the Scout Movement as a Free Time Option on Improving Academic Performance, Self-Esteem and Social Skills in Adolescents”. International Journal of Environmental Research and Public Health 17, sy 14 (2020): 5215. https://doi.org/10.3390/ijerph17145215.
- Bayrak, Turan. “İzci̇li̇ği̇n Türki̇ye’ye Geli̇şi̇ ve Günümüzdeki̇ Görünümü”. Sosyoloji Dergisi 3, sy 20 (2011): 153-75.
- Baysal Kutlu, Esma. “İzcilik Etkinliklerine Katılan ve Katılmayan Öğrencilerin Özgüven Düzeylerinin Karşılaştırılması”. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2001.
- Büyüköztürk, Şener. Veri Analizi El Kitabı. 20. bs. Ankara: PEGEM Akademi, 2014.
- Coşkun, Recai, Remzi Altunışık, ve Engin Yıldırım. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. 10. bs. Sakarya: Sakarya Yayıncılık, 2019.
- Çiftçi, Sabahattin, ve Ümmühan Cihangir. “İlköğretim 4. ve 5. Sınıf İzci Öğrencilerin Çevreye Karşı Tutumları”. Değerler Eğitimi Dergisi 10, sy 23 (2012): 49-64.
- Çiftçi, Sabahattin, Fatma Tuğba Olaç, Nazmiye Buket Aksakal, ve Özlem Yaman. “Değerler Eğitiminde İzciliğin Yerine İlişkin İzci Lideri Öğretmenlerin Görüşleri”. Değerler Eğitimi Dergisi 13, sy 29 (2015): 415-437.
- Çüm, Sait, ve Nizamettin Koç. “Türkiye’de Psikoloji ve Eğitim Bilimleri Dergilerinde Yayımlanan Ölçek Geliştirme ve Uyarlama Çalışmalarının İncelenmesi”. Eğitim Bilimleri ve Uygulama 12 (Ocak 2013): 115-135.