EN
TR
Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı Blasi’nin ahlaki kimlik kuramı temel alınarak yetişkinlerin ahlaki kimlik düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 18-60 (xort=28,57; xss= 9,59) yaş aralığındaki yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Öncelikle ilgili literatür taraması yapılmış olup daha önce hazırlanan ölçekler incelenmiştir. Hedef kitleden konu ile ilgili alınan bilgiler ile içerik analizi yapılarak aday maddeler oluşturulmuştur. Hazırlanan 104 maddelik taslak form uzmanlara gönderilerek tekrar düzenlendikten sonra veri toplama işlemine geçilmiştir. Elde edilen veriler açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analiziyle toplam varyansın %61,413’ünü açıklayan duygu, düşünce ve davranış alt boyutları olmak üzere 3 alt boyuttan oluşan 25 maddelik bir ölçme aracı elde edilmiştir. Bu yapı doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarıyla uyumluluk göstermiştir. Ölçüt bağımlı geçerlik analizi kapsamında Ahlaki Kimlik Ölçeği ile Ahlaki Bütünlük Ölçeği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=,44; p<,001). Ahlaki Kimlik Ölçeğinin toplam iç tutarlık katsayısı .94; “duygu” alt boyutu için .94, “düşünce” alt boyutu için .87, “davranış” alt boyutu için .84 olarak bulunmuştur. Yapılan bağımsız gruplar t testi sonucunda ölçeğin alt üst grup ayırt ediciliği saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Ahlaki Kimlik Ölçeğinin yetişkinlere hitap eden geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdağ, M. (2011). SPSS’de istatistiksel analizler. https://cms.inonu.edu.tr/uploads/old/5/1328/spss-testleri.doc
- Aquino, K. ve Reed, A. II. (2002). The self-importance of moral identity. Journal of Personality and Social Psychology, 83, 1423-1440. https://doi.org/10.1037/0022-3514.83.6.1423
- Ayyıldız, H., Cengiz, E., Ustasüleyman, T. (2006). Üretim ve pazarlama bölüm çalışanları arası davranışsal değişkenlerin firma performansı üzerine etkisine ilişkin yapısal bir model önerisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 21-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/musbed/issue/23522/250625
- Black, J. E., & Reynolds, W. M. (2016). Development, reliability, and validity of the moral identity questionnaire. Personality and Individual Differences, 97, 120-129. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.03.041
- Blasi, A. (1983). Moral cognition and moral action: A theoretical perspective. Developmental Review, 3, 178-210. https://doi.org/10.1016/0273-2297(83)90029-1
- Blasi, A. (1984). Moral identity: Its role in moral functioning. İçinde: W. Kurtines ve J.Gewirtz (ed.), Morality, moral behavior and moral development (s. 128-139). Wiley.
- Blasi, A. (1993). The development of identity: Some implications for moral functioning. G.G. Noam ve T.E. Wren (Eds.), The moral self (s. 99-122). The MIT Press.
- Blasi, A. (2004). Neither personality nor cognition: An alternative approach to the nature of the self. In C. Lightfot, C. Lalonde & M. Chander (Eds.). Changing conceptions of pschological life (pp. 3-26). Erlbaum.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2022
Kabul Tarihi
12 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 20 Sayı: 43
APA
Kürüm, B., & Ekşi, H. (2022). Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 20(43), 135-167. https://doi.org/10.34234/ded.1055143
AMA
1.Kürüm B, Ekşi H. Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. ded. 2022;20(43):135-167. doi:10.34234/ded.1055143
Chicago
Kürüm, Betül, ve Halil Ekşi. 2022. “Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. Değerler Eğitimi Dergisi 20 (43): 135-67. https://doi.org/10.34234/ded.1055143.
EndNote
Kürüm B, Ekşi H (01 Haziran 2022) Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi 20 43 135–167.
IEEE
[1]B. Kürüm ve H. Ekşi, “Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”, ded, c. 20, sy 43, ss. 135–167, Haz. 2022, doi: 10.34234/ded.1055143.
ISNAD
Kürüm, Betül - Ekşi, Halil. “Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. Değerler Eğitimi Dergisi 20/43 (01 Haziran 2022): 135-167. https://doi.org/10.34234/ded.1055143.
JAMA
1.Kürüm B, Ekşi H. Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. ded. 2022;20:135–167.
MLA
Kürüm, Betül, ve Halil Ekşi. “Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. Değerler Eğitimi Dergisi, c. 20, sy 43, Haziran 2022, ss. 135-67, doi:10.34234/ded.1055143.
Vancouver
1.Betül Kürüm, Halil Ekşi. Kimlik Kavramına Ahlaki Bir Bakış: Ahlaki Kimlik Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. ded. 01 Haziran 2022;20(43):135-67. doi:10.34234/ded.1055143
Cited By
Ortaokul Öğrencilerinin Kök Değerleri İçselleştirme Düzeylerini Belirleme Envanterinin Geliştirilmesi
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.1116719Ailenin Sosyalleştirme ve Toplumsal Değer Aktarma İşlevi Bağlamında Ebeveyn Davranışlarına Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması
Külliye
https://doi.org/10.48139/aybukulliye.1591290Gençlik Dönemi Ahlaki Tutum Ölçeği (GEDATÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD)
https://doi.org/10.17335/sakaifd.1755652Öğretmen Adaylarının Ahlaki Olgunluk Düzeyleri ile Ahlak Eğitimine Yönelik Yeterlik Algıları Arasındaki İlişki
Anadolu Journal of Educational Sciences International
https://doi.org/10.18039/ajesi.1765453
