Öğretmenlerin Örgütsel Dalkavukluk ve Kayırmacılık Algılarının İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, örgütsel dalkavukluk ile kayırmacılık arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına göre belirlenmesidir. İlişkisel tarama modeli esas alınarak hazırlanan bu araştırmanın evrenini Trabzon il merkezi ve ilçelerinde bulunan ilkokul ve ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubu ise bu evrenden rastgele seçilen 318 öğretmenden meydana gelmektedir. Araştırma verileri toplanırken “Kişisel Bilgi Formu” Kıral’ın (2017), geliştirmiş olduğu “Dalkavukluk Ölçeği” ve Erdem ve Meriç’in (2012) geliştirdikleri “Okul Yönetiminde Kayırmacılık Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, yönetici odaklı dalkavukla kayırmacılığın örgütleme boyutu ve genel kayırmacılık arasında pozitif düşük düzeyde anlamlı ilişkinin olduğu; kayırmacılığın planlama, koordinasyon, değerlendirme boyutlarıyla anlamlı ilişkilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin görüşlerine göre iş arkadaşı odaklı dalkavukluk ile kayırmacılığın planlama, örgütleme, koordinasyon, değerlendirme boyutlarıyla, genel kayırmacılık arasında anlamlı ilişki olmadığı görülmektedir. Öğretmenlerin görüşlerine göre genel dalkavuklukla kayırmacılığın örgütleme boyutu arasında pozitif düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunduğu, kayırmacılığın planlama, koordinasyon, değerlendirme boyutlarıyla, genel kayırmacılık arasında anlamlı ilişkilerinin olmadığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Örgütsel dalkavukluk , Kayırmacılık , Okul yöneticisi , Öğretmen
Kaynakça
- Acar, O. K. ve Ertek, M. Y. (2021). Türk toplumunda kayırmacılık kültürü. C. A. Coşkun ve A. K. Osman (Ed.), Kamu yönetiminde kayırmacılık içinde (s. 32-62). İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Yayınları.
- Aicher, T. J. (2010). How sexism leads to intentions to leave an organization among coaches of women's teams in division ı intercollegiate athletics (Yayaınlanmamış doktora tezi). A & M University, Texas.
- Akbulut, M. (2018, 02, 25). Yalakalık nedir, niçin yapılır?. Erişim adresi: https://www.kocaeligazetesi.com.tr/makale/1507414/mesut-akbulut/yalakalik-nedir-nicin-yapilir
- Akçadağ, T. (2017). Örgütlerde dalkavukluk. 8. Uluslararası Eğitim Yönetimi Forumu Bildiri Kitabı, 152-153.
- Araslı, H., Bavik, A. ve Ekiz, E. H. (2006). The effects of nepotism on human resource management: the case of three, fourand five star hotels in Northern Cyprus. International Journal of Sociology and Social Policy, 26 (7/8), 295-308.
- Argon, T. (2015). Öğretmen görüşlerine göre ilkokullarda yöneticilerin kayırmacılık davranışları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(1), 233-250.
- Asunakutlu, T. ve Avcı, U. (2010). Aile işletmelerinde nepotizm algısı ve iş tatmini ilişkisi üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 93-109.
- Aydın, Y. (2016). Örgütsel sessizliğin okul yönetiminde kayırmacılık ve öğretmenlerin özyeterlik algısı ile ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 22(2), 165-192.
- Aydoğan, İ. (2009). Nepotism in the Turkish educational system: Nepotism, cronyism and patronage. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 4(1), 19-35.
- Aytaç, Ö. (2010). Kayırmacılık/Ayrımcılık. R. Erdem (Ed.). Yönetim ve örgüt açısından kayırmacılık İçinde (s. 1-2). İstanbul: Beta Yayınları.