Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OYT): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Fatma Kırmızı; Duygu Çağ

doi:10.53444/deubefd.1282984

EN TR

Attitudes Towards Reading Scale (ATR): Validity and Reliability Study

Abstract

The aim of this study is to develop a measurement tool to determine and evaluate primary school students' attitudes towards reading. After the literature review and open-ended questions applied, an item pool was created with 50 judgment sentences. Items that were not deemed appropriate to be included in the scale were removed from the scale in line with expert opinions. The candidate scale, consisting of 45 items in total, was applied to primary school fourth grade students (n=513). In order to determine the factor structure of the scale, both exploratory (AFA) and confirmatory factor analysis (DFA) were performed. After the analyses, it was determined that the Attitudes towards Reading Scale (ATR) consisted of two subscales. There are 17 items in the first subscale, 8 items in the second subscale, and 25 items in the whole scale. The eigenvalue of the first factor of the scale is 10.35. The eigen value of the second factor was determined as 6.44. It was observed that the variance of the items in the whole scale was 25.77 and 41.40%. While the first subscale was called "emotional cohesion", the second subscale was named "need". It was determined that the factor load values of the “emotional cohesion” subscale were between 0.59 and 0.84. The factor load values of the “Needs” subscale ranged from 0.65 to 0.94. According to Confirmatory Factor Analysis (CFA), the chi-square value of the model for the scale was found to be significant (X2 = 4.106, Df = 225, N =245, P < .001). Cronbach's Alpha values for the whole scale were determined as 0.93.

Keywords

Reading , attitude , primary school , validity , reliability

Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OYT): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarını belirlemek ve değerlendirmek için bir ölçme aracı geliştirmektir. Yapılan alan yazın taraması ve uygulanan açık uçlu sorulardan sonra 50 yargı cümlesiyle madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda ölçekte yer alması uygun görülmeyen maddeler ölçekten çıkarılmıştır. Toplamda 45 maddeden oluşan aday ölçek ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerine (n=513) uygulanmıştır. Ölçeğin faktör yapısının belirlenmesi için hem açımlayıcı (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Analizler sonrasında Okumaya Yönelik Tutum Ölçeğinin (OYT) iki alt ölçekten oluştuğu belirlenmiştir. Birinci alt ölçekte 17 madde, ikinci alt ölçekte ise 8 madde, ölçeğin tümünde 25 madde bulunmaktadır. Ölçeğin birinci faktörünün öz değeri 10.35’tir. İkinci faktörün eigen değeri de 6,44 şeklinde belirlenmiştir. Maddelerin tüm ölçek içindeki varyansının 25.77 ve % 41.40 olduğu görülmüştür. Birinci alt ölçeğe “duygusal bağdaşım” adı verilirken, ikinci alt ölçeğe de “gereksinim” adı uygun görülmüştür. “Duygusal bağdaşım” alt ölçeğinin faktör yük değerlerinin 0,59 ila 0,84 olduğu belirlenmiştir. “Gereksinim” alt ölçeğinin faktör yük değerleri ise 0,65 ile 0,94 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı Faktör Analizine (DFA) göre ölçeğe yönelik modelin ki kare değerinin (X2 = 4,106, Df = 225, N =245, P < .001) düzeyinde anlamlı olduğu saptanmıştır. Ölçeğin bütünü için Cronbach’s Alpha değerleri 0,93 olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Okuma , tutum , ilkokul , geçerlik , güvenirlik

Kaynakça

Abasi, M. (2023). The effectiveness of training based on reading motivation model on the level of phonological awareness and attitude reading of students with reading difficulties. Journal of Modern Psychological Researches, 18(70), 1-9
Akhmetova, A., Imambayeva, G., & Csapó, B. (2022). A study of reading attitude and reading achievement among young learners in middle school. Heliyon, 8(7), 1-11. DOI:https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e09946
Allport, G. W. (1929). The composition of political attitudes. American Journal of Sociology, 35, 220–238.
Altun, D., Tantekin Erden, F., & Hartman, D. K. (2022). Preliterate young children’s reading attitudes: Connections to the home literacy environment and maternal factors. Early Childhood Education Journal, 50(4), 567-578.
Anderson, J. C. & Gerbing, D. W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions, and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2), 155–173.
Bağcı, H. (2007). Türkçe öğretmeni adaylarının yazılı anlatıma ve yazılı anlatım derslerine yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 21, 29-61.
Balcı. A., Uyar. Y. ve Büyükikiz. K. K. (2012). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları, kütüphane kullanma sıklıkları ve okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages Literature and History of Turkish or Turkic, 7(4), 965-984.
Bayraktar, H. V. ve Fırat, B. A. (2020). Primary school students' attitudes towards reading. Higher Education Studies, 10(4), 77-93.
Baysal, A. C. (1981). Sosyal ve örgütsel psikolojide tutumlar. Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/23612547-Sosyal-psikolojide-tutumlar.html
Bozoklu T. (2022). Beşinci sınıf öğrencilerinin okuma tutumları ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ayvansaray Üniversitesi, Psikoloji Anabilim Dalı, İstanbul.

Bland, J. M. & Altman, D. G. (1997). Statistics notes: Cronbach’s alpha. British Medical Journal, 314, 570-572. Brown, D. (2007). Principles of language learning and teaching. New York, NY: Pearson Education.
Browne, M. W. & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen ve J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (ss. 136-162). Newbury Park, CA: Sage.
Chastain K. (1976). Developing secondlanguage skills: Theory to practıce second edition, English Pages 551-584.
Chotitham, S. & Wongwanich, S. (2014). The reading attitude measurement for enhancing elementary school students’ achievement. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 3213-3217.
Clark, L. A. & Watson, D. (2016). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. In A. E. Kazdin (Ed.), Methodological issues and strategies in clinical research (pp. 187–203). American Psychological Association.
Clements, J., Brennan, J., & Cain, K. (2023). Teaching comprehension background questions. https://www.oxfordowl.co.uk/welcome-back/for-school-back/pathways-page/pathwayslist/teaching-comprehension/background-questions-tc/wales--16/what-is-reading-comprehension-and-why-is-it-important--2
Conradi, K., Jang, B. G., Bryant, C., Craft, A. & Mckenna, M. C. (2013). Measuring adolescents' attitudes toward reading: A classroom survey. Journal of Adolescent and Adult Literacy, 56(7), 565-576.
Corneille, O., & Hütter, M. (2020). Implicit? What do you mean? A comprehensive review of the delusive implicitness construct in attitude research. Personality and Social Psychology Review, 24(3), 212-232.
Cudeck, R. (2000). Exploratory factor analysis. In Handbook of applied multivariate statistics and mathematical modeling (265-296). Academic Press. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780126913606500112.
Cunningham, D. D. (2008). Literacy environment quality in preschool and children's attitudes toward reading and writing. Literacy Teaching and Learning, 12(2), 19-36.
Darıcan, A. M. (2014). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarının incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
Dolman, H. & Boyte-Hawryluk, S. (2013). Impact of the reading buddies program on reading level and attitude towards reading. Evidence Based Library and Information Practice, 8(1), 35-46.
Duke, N. K., & Cartwright, K. B. (2021). The science of reading progresses: Communicating advances beyond the simple view of reading. Reading Research Quarterly, 56, 25-44.
Duke, N. K., Ward, A. E., & Pearson, P. D. (2021). The science of reading comprehension instruction. The Reading Teacher, 74(6), 663-672.
Durmuş, G. (2017). Metinsel aşkınlık ilişkileri kuramına göre düzenlenen metin işleme süreçlerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma tutumuna etkisi. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12 (6), 277-368.
Elleman, A. M., & Oslund, E. L. (2019). Reading comprehension research: Implications for practice and policy. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 6(1), 3-11.
Erdoğan, D. G. ve Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 85-96.
Eisinga, R., Grotenhuis, M. T. & Pelzer, B. (2013). The reliability of a two-item scale: Pearson, Cronbach, or Spearman-Brown. International journal of public health, 58(4), 637-642.
Fabrigar, L. R., & Wegener, D. T. (2011). Exploratory factor analysis. Oxford University Press.
Gaidhani, S., Arora, L., & Sharma, B. K. (2019). Understanding the attitude of generation Z towards workplace. International Journal of Management, Technology and Engineering, 9(1), 2804-2812.
Gleason, J. B., & Ratner, N. B. (2022). The development of language. Plural Publishing.
Gömleksiz, M. N. (2004). Kitap okuma alışkanlığına ilişkin bir tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 185- 195.
Güneş, F. ve Susar Kırmızı, F. (2014). E-kitap okumaya yönelik tutum ölçeğinin (EKOT) geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın University Journal of Faculty of Education, 3(2), 196-212.
Hair, J. F., LDS Gabriel, M., Silva, D. D., & Braga, S. (2019). Development and validation of attitudes measurement scales: fundamental and practical aspects. RAUSP Management Journal, 54, 490-507.
Hébert, T. P. (2021). Understanding the social and emotional lives of gifted students. New York: Routledge.
Hill, B. D. (2011). The sequential Kaiser-Meyer-Olkin procedure as an alternative for determining the number of factors in common-factor analysis: A Monte Carlo simulation. Oklahoma State University. Retrived from https://www.proquest.com/docview/898980750?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
Jeong, Y. J., & Gweon, G. (2021). Advantages of print reading over screen reading: A comparison of visual patterns, reading performance, and reading attitudes across paper, computers, and tablets. International Journal of Human–Computer Interaction, 37(17), 1674-1684.
Kacetl, J., & Klímová, B. (2019). Use of smartphone applications in english language learning—A challenge for foreign language education. Education Sciences, 9(3), 179.
Karadağ N. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutum ve alışkanlıklarıyla Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi akademik başarıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kocaarslan M. (2016). “Garfield” görselli 1-6. sınıflar için okumaya yönelik tutum ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışması, Elementary Education Online, 15(4), 1217-1233.
Kotaman, H. (2020). Impacts of dialogical storybook reading on young children’s reading attitudes and vocabulary development. Reading Improvement, 57(1), 40-45.
Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86.
Lewis, R., & Teale, W. H. (1982). Primary school students' attitudes towards reading. Journal of Research in Reading, 5(2), 113-122.
McKenna, M. C., Conradi, K., Lawrence, C., Jang, B. G. & Meyer, J. P. (2012). Reading attitudes of middle school students: Results of a U.S. survey. Reading Research Quarterly, 47(3), 283-306.
McKenna, M. C., Kear, D. J., & Ellsworth, R. A. (1995). Children's attitudes toward reading: A national survey. Reading research quarterly, 934-956.
MEB (2019). Türkçe dersi öğretim programı. Erişim adresi: www.meb.gov.tr
Merenda, P. F. (1997). A guide to the proper use of factor analysis in the conduct and reporting of research: Pitfalls to avoid. Measurement and Evaluation in counseling and Development, 30(3), 156-164.
Neyman, J. (1992). On the two different aspects of the representative method: the method of stratified sampling and the method of purposive selection. In Breakthroughs in statistics, 123-150 Springer, New York, NY.
Nguyen, T. L. P. (2022). Teachers’ strategies in teaching reading comprehension. International Journal of Language Instruction, 1(1), 19-28.
Nikolov, M., & Csapó, B. (2018). The relationships between 8th graders’ L1 and L2 reading skills, inductive reasoning and socio-economic status in early English and German as a foreign language programs. System, 73, 48-57.
Owusu-Acheaw, M. & Larson, A. G. (2014). Reading habits among students and its effect on academic performance: A study of students of Koforidua Polytechnic. Library philosophy and practice, 1-16.
Özbay, M. ve Uyar Y. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. E-Journal of New World Sciences Academy-Education Sciences, 4(2), 632-651.
Özdemir, S. ve Akkaya, N. (2014). Ortaöğretim öğrencileri için okumaya yönelik tutum ölçeği, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 44(203), 55-73.
Özdemir, S. ve Şerbetçi, H. N. (2018). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları (Bartın örneklemi). Elementary Education Online 17(4), 2110-2123
Parsons, V. L. (2014). Stratified sampling. Wiley StatsRef: Statistics Reference Online, 1-11. Retrieved from https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118445112.stat05999.pub2
Robie, C., Meade, A. W., Risavy, S. D. & Rasheed, S. (2022). Effects of response option order on likert-type psychometric properties and reactions. Educational and Psychological Measurement, 82(6). 1107–1129.
Rowell, C. G. (1976) An attitude scale for reading. The Reading Teacher 25(5), 442-447.
Sallabaş M. E. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141–155.
Sarar Kuzu, T. ve Doğan, T. (2015). Öğretmen adaylarına yönelik okuma tutum ölçeği geliştirme. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(15), 771-786.
Scholes, L. (2019). Differences in attitudes towards reading and other school‐related activities among boys and girls. Journal of Research in Reading, 42(3-4), 485-503. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12279
Smith, S. A., & Li, Z. (2022). Closing the enjoyment gap: heritage language maintenance motivation and reading attitudes among Chinese-American children. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 25(3), 1070-1087.
Stokmans, M. J. W. (1999). Reading attitude and its effect on leisure time reading. Poetics, 26(4), 245-261.
Shadiev, R., & Yang, M. (2020). Review of studies on technology-enhanced language learning and teaching. Sustainability, 12(2), 524.
Shimray S. R., Keerti C. & Ramaiah C.K. (2015). An overview of mobile reading habits DESIDOC Journal of Library & Information Technology, 35(5), 364-375.
Sukarni, S. (2019). Reading Attitude and Its Influence on Students’ Reading Comprehension. Edukasi: Jurnal Pendidikan dan Pengajaran, 6(1), 193-204.
Şahin, M. G. ve Öztürk, N. B. (2018). Eğitim alanında ölçek geliştirme süreci: Bir içerik analizi çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 191-199.
Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Boston: Allyn and Bacon.
Tanemura, S. (2020). Reading attitude and L2 extensive reading. JACET Journal, 64, 149-169. TDK (2022). Türk dil kurumu sözlükleri. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
Terzi, Y. (2019). Anket, güvenilirlik–geçerlilik analizi. Ondokuz Mayis Üniversitesi, Samsun. Erişim adresi: https://personel. omu. edu. tr/docs/ders_dokumanlari/1030_32625_1500. pdf.
Thurstone, L. L. (1931). The measurement of social attitudes. Journal of Abnormal and Social Psychology, 27, 249-269.
Tojib, D. R. & Sugianto, L. F. (2006). Content validity of instruments in IS research. Journal of Information Technology Theory and Application (JITTA), 8(3), 31-56.
Udu, T. T. (2021). Teachers' and students' attitudes towards reading and writing: Do they correlate to students' achievement in English? Studies in English Language and Education, 8(1), 143-156.
Ürün Karahan, B. (2018). Okumaya yönelik tutum ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 67-73.
Wood, J. M., Tataryn, D. J. & Gorsuch, R. L. (1996). Effects of under-and overextraction on principal axis factor analysis with varimax rotation. Psychological methods, 1(4), 354.365.
Yamashita, J. (2013). Effects of extensive reading on reading attitudes in a foreign language. Reading in a Foreign Language, 25(2), 248-263.
Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
Yurdakal İ. ve Susar Kırmızı F. (2019) Okumaya yönelik tutum ölçeği güvenirlik ve geçerlik çalışması. Elementary Education Online, 18(2), 714-733.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Kırmızı
0000-0002-0426-1908
Türkiye

Duygu Çağ ^*
0000-0002-3360-6776
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2023

Kabul Tarihi

17 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 58

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1282984

IZ

https://izlik.org/JA93EF62MC

APA

Kırmızı, F., & Çağ, D. (2023). Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OYT): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 2520-2540. https://doi.org/10.53444/deubefd.1282984

Attitudes Towards Reading Scale (ATR): Validity and Reliability Study

Abstract

Keywords

Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OYT): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster