Araştırma Makalesi

lkokul, Ortaokul ve Lise Dönemindeki Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama (P4C) Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği Geçerlik Güvenirlik Çalışması

Sayı: 66 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

lkokul, Ortaokul ve Lise Dönemindeki Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama (P4C) Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği Geçerlik Güvenirlik Çalışması

Öz

Çalışmanın amacı ilkokul, ortaokul ve lise dönemindeki Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği geliştirilmesi ve geçerlik güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. Ölçeğin geliştirilme aşamasında çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında eğitim veren öğretmenler ve öğrenciler oluşturmaktadır. İlkokul dönemindeki öğrenciler için ölçeği öğretmenler doldurmuştur. Ortaokul ve lise dönemindeki öğrenciler ise kendileri doldurmuştur. Bu doğrultuda çalışmanın ilkokul bölümüne 235 öğrenci için 37 öğretmen, ortaokul ve lise bölümüne ise 369 öğrenci katılmıştır. Araştırmada çalışma grubunun örneklemi temsil gücünü arttırmak için İzmir İl’inde bulunan 14 ilkokuldaki, 10 ortaokuldaki ve 7 lisedeki toplam 604 öğrenciden veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım, doğrusallık ve uç değer analizleri ile uygunluğu belirlenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi ile ölçeğin örtük yapısı, doğrulayıcı faktör analizi ile ise ölçeğin model uyumu incelenmiştir. Faktör analizine uygunluk belirlenirken Kaiser-Meyer-Olkin ve Bartlett testleri uygulanmıştır. İlkokul formu için AFA sonucunda yine herhangi bir maddenin çıkarılmasına gerek duyulmamış ve AFA, ölçeğin tek faktör ve 27 maddeden, ortaokul formunun ise “Uyarıcıya Odaklanma”, “Soru Oluşturma”, “Düşünce Paylaşma” ve “Sorgulama” olmak üzere 4 faktör ve 20 maddeden oluşan 5li Likert tipinde birer ölçek olduğu sonucuna varılmıştır AFA sonucunda elde edilen faktörler DFA ile test edilmiş ve uyum değerlerinden de elde edilen sonuçlar ölçeğin ilkokul ve ortaokul formlarının geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Çocuklar için felsefe , ölçek , eleştirel düşünme , ilkokul , ortaokul , lise

Kaynakça

  1. Boyacı, N. P., Karadağ, F., & Gülenç, K. (2018). Çocuklar için felsefe/çocuklarla felsefe: felsefi metotlar, uygulamalar ve amaçlar. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, (31), 145-173. https://doi.org/10.20981/kaygi.474657
  2. Cassidy, C. ve Christie, D. (2013). Philosophy with children: Talking, thinking and learning together. Early Child Development and Care, 183(8), 1072-1083. https://doi.org/10.1080/03004430.2013.773509
  3. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge.
  4. Crocker, L. (2012). Introduction to measurement theory. In Handbook of complementary methods in education research (ss. 371-384). Routledge.
  5. Daniel, M. F., & Auriac, E. (2011). Philosophy, critical thinking and philosophy for children. Educational Philosophy and Theory, 43(5), 415-435. https://doi.org/10.1111/j.1469-5812.2008.00483.x
  6. Demirel, G., & Yağmur, K. (2017). Uluslararası PIRLS uygulamaları ölçütlerine göre Türk öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin değerlendirilmesi. Journal of Language Education and Research, 3(2), 95-106.
  7. Doherr, E. A. (2000). The demonstration of cognitive abilities central to cognitive behavior therapy in young children: Examining the influence of age and teaching method on degree of ability. Doctoral Thesis, University of East Anglia.
  8. Dunn, T. J., Baguley, T., & Brunsden, V. (2014). From alpha to omega: A practical solution to the pervasive problem of internal consistency estimation. British Journal of Psychology, 105, 399-412. doi:10.1111/ bjop.12046.
  9. Durmuş, F. B., & Çalışkan, M. (2022). Çocuklarla felsefe konusunda Türkiye’de yapılmış akademik çalışmaların içerik analizi. Felsefe Dünyası, 2(76), 105-134.
  10. Durmuş, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. Beta Yayıncılık.

Kaynak Göster

APA
Karadağ, F., Yıldız Demirtaş, V., & Yıldız, T. (2025). Validity and Reliability of the Scale for Evaluating Critical Thinking through Philosophical Inquiry (P4C) in Primary, Secondary, and High School Students. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 3719-3736. https://doi.org/10.53444/deubefd.1559931