Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Sayı: 66 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Öz

Günümüz matematik sınıflarında öğrencilerin beceri temelli problem çözme becerisi gelişimini sağlayabilmenin temel bir amaç olarak benimsendiği söylenebilir. Bununla birlikte, beceri temelli problem kavramı ulusal alanyazında ağırlıklı olarak PISA ve TIMSS benzeri problemler olarak kavramsallaştırılmakta ve Liselere Geçiş Sistemi, PISA ve TIMSS benzeri bir değerlendirme olarak anılmaktadır. Bununla birlikte, araştırma sonuçları öğrencilerin beceri temelli problemleri çözme sürecinde birtakım güçlüklerle karşılaştıklarını ortaya koymakta ve ortaokul öğrencilerinin beceri temelli problem çözme süreç ve performanslarının kapsamlı olarak incelenmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Bu araştırmada, ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin PISA ve LGS matematik performanslarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve problem durumlarına ilişkin öğrenci değerlendirmelerinin sunulması amaçlanmıştır. Nitel araştırma türündeki bu çalışmada, 62 sekizinci sınıf öğrencisi çalışmanın katılımcılarını oluşturmaktadır. Araştırma verileri Karşılaştırmalı Performans Testi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verileri problemlerin çözüm süreçleri ve bu süreçlerdeki akıl yürütmeler gözetilerek nitel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin matematik performanslarının PISA ya da LGS matematik problemi lehine olması durumunun öğrenme alanlarına göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Öğrencilerin kıyaslamaya dayalı değerlendirmeleri, test genelinde LGS problemlerinin PISA problemlerine kıyasla nispeten daha kolay olduğunun düşünüldüğünü göstermiştir. Bu doğrultuda öğrencilerin problem çözmeye açıklık duyuşsal karakteristiklerinin olumlu yönde gelişmesini destekleyici müdahalelerin geliştirilmesi, beceri temelli problem çözme uygulamaları ile zenginleştirilmiş öğrenme ortam tasarımlarının gerçekleştirilmesi ve uygulanması yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

PISA, LGS, beceri temelli problem, ortaokul sekizinci sınıf öğrencileri

Kaynakça

  1. Altun, M., Aydın-Gümüş, N., Akkaya, R., Bozkurt, I., & Kozaklı-Ülger, T. (2018). Sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı beceri düzeylerinin incelenmesi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 1(1), 66-88.
  2. Bilgiç, B., & Akyüz, G. (2025). LGS matematik sorularının PISA 2022 çerçevesinde incelenmesi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 8(2), 103-120.
  3. Çelik, H., & Sonay-Ay, Z. (2025). Ortaöğretime Geçiş Sınavı (LGS) matematik sorularının süreç standartlarına göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 1, 147-171.
  4. Çelenli, M., Taşpınar-Şener, Z., & Aydoğdu, M. Z. (2022). Beceri temelli matematik sorularının orantısal akıl yürütme problem türlerine göre incelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 40, 161-169.
  5. Duran, A. A. (2024). Liselere geçiş sistemi matematik sorularının bilişsel ı̇stem düzeyleri bağlamında değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 65-85.
  6. Erden, B. (2020). Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi beceri temelli sorularına ilişkin öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 81-103.
  7. Göçebe-Yüceer, E. (2023). LGS matematik sorularının matematik öğretim programına ve TIMMS çerçevesine göre incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  8. Gök, M., & Yıldız, B. (2024). LGS matematik sorularının PISA matematik yeterlikleri açısından incelenmesi. JASS Studies- The Journal of Academic Social Science Studies, 17(102), 41-56.
  9. Gümüş, Ş., & Sevgi, S. (2024). Liselere Giriş Sınavı (LGS) matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı seviyelerine göre incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 455-474. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1472707
  10. Kabael, T. (2021). Sekizinci sınıf beceri odaklı problem kitabı. Mogy.

Kaynak Göster

APA
Ata Baran, A., Başlı, M., & Başağaç, İ. (2025). Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 4107-4126. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636012
AMA
1.Ata Baran A, Başlı M, Başağaç İ. Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme. DEU BEF Dergi. 2025;(66):4107-4126. doi:10.53444/deubefd.1636012
Chicago
Ata Baran, Ayla, Melike Başlı, ve İrem Başağaç. 2025. “Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66: 4107-26. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636012.
EndNote
Ata Baran A, Başlı M, Başağaç İ (01 Aralık 2025) Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 66 4107–4126.
IEEE
[1]A. Ata Baran, M. Başlı, ve İ. Başağaç, “Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, DEU BEF Dergi, sy 66, ss. 4107–4126, Ara. 2025, doi: 10.53444/deubefd.1636012.
ISNAD
Ata Baran, Ayla - Başlı, Melike - Başağaç, İrem. “Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 66 (01 Aralık 2025): 4107-4126. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636012.
JAMA
1.Ata Baran A, Başlı M, Başağaç İ. Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme. DEU BEF Dergi. 2025;:4107–4126.
MLA
Ata Baran, Ayla, vd. “Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 66, Aralık 2025, ss. 4107-26, doi:10.53444/deubefd.1636012.
Vancouver
1.Ayla Ata Baran, Melike Başlı, İrem Başağaç. Ortaokul Öğrencilerinin PISA ve LGS Matematik Problemlerine İlişkin Performans ve Değerlendirmeleri: Karşılaştırmalı Bir İnceleme. DEU BEF Dergi. 01 Aralık 2025;(66):4107-26. doi:10.53444/deubefd.1636012