Araştırma Makalesi

Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması

Sayı: 68 29 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı üç ortaokul matematik öğretmeninin, cebir hatalarına yönelik pedagojik alan bilgilerini; “alan ve öğrenci bilgisi”, “alan ve öğretim bilgisi” ile “alan ve müfredat bilgisi” kapsamında incelemektir. Veriler öğretmenlerle yapılan birebir görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcı öğretmenlerin, öğrencilerin yaygın cebir hatalarının ve bu hataların nedenlerinin büyük ölçüde farkında olduğunu ortaya koymuştur. Böylece öğretmenlerin “alan ve öğrenci bilgisi” bileşeninde bilgi düzeylerinin iyi olduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğretmenlerin, hataları hem öğrenci açısından hem öğretmen açısından işlevsel bulduğu, ancak öğretim sürecinde etkin bir araç olarak kullanmadığı ve öğretime ilişkin bazı açıklamalarının alan yazınıyla örtüşmediği saptanmıştır. Bu durum “alan ve öğretim bilgisi” bileşeninde bilgi düzeylerinin daha sınırlı olduğuna işaret etmiştir. Son olarak öğretmenlerin, sekizinci sınıf düzeyindeki cebir kazanımlarına ilişkin bilgileri ile dikey ve yanal müfredat bilgilerinin, dolayısıyla “alan ve müfredat bilgisi” bileşeninde bilgi düzeylerinin daha sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ortaokul matematik öğretmenlerinin cebir hatalarına yönelik pedagojik alan bilgilerinin geliştirilmesinde, mesleki gelişim çalışmalarının özellikle “alan ve öğretim bilgisi” ile “alan ve müfredat bilgisi” bileşenlerine odaklanmasının önemine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Müfredat bilgisi, cebir, hata, öğretmen, öğrenci bilgisi, öğretim bilgisi

Etik Beyan

Bu araştırma için Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Araştırma ve Yayın Etik Kurulundan 01.03.2024 onay tarihli ve 03-31 onay sayılı araştırma izin belgesi alınmıştır. Bu araştırma birinci yazarın, ikinci yazar danışmanlığında hazırladığı “Cebir Hatalarının Düzeltilmesine İlişkin Senaryo Temelli Öğrenme: Öğretmenlere Yönelik Matematik Koçluğu” başlıklı doktora tezinden üretilmiştir. Ayrıca araştırmanın bir bölümü 1-2 Mart 2025’te (Antalya, Türkiye) düzenlenen ASES VIII. International Educational Sciences Congress’te özet sözlü bildiri olarak sunulmuştur.

Kaynakça

  1. Azrul Fahmi, I., & Marlina, A. (2007). Analisis kesilapan dalam tajuk ungkapan algebra di kalangan pelajar tingkatan empat. Buletin Persatuan Pendidikan Sains dan Matematik Johor, 10, 20-30.
  2. Ball, D. L., Thames, M. H., & Phelps, G. (2008). Content knowledge for teaching: What makes it special?. Journal of Teacher Education, 59(5), 389-407. https://doi.org/10.1177/0022487108324554
  3. Baroudi, Z. (2006). Easing students’ transition to algebra. Australian Mathematics Teacher, 62(2), 28-33.
  4. Bayar, H. (2007). I. dereceden bir bilinmeyenli denklem konusundaki öğrenci hatalarının analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
  5. Blanton, M. L., & Kaput, J. J. (2005). Characterizing a classroom practice that promotes algebraic reasoning. Journal for Research in Mathematics Education, 36(5), 412-446.
  6. Blanton, M., Levi, L., Crites, T., Dougherty, B., & Zbiek, R. M. (2011). Developing essential understanding of algebraic thinking for teaching mathematics in grades 3-5. Series in essential understandings. National Council of Teachers of Mathematics.
  7. Blanton, M., Brizuela, B. M., Gardiner, A. M., Sawrey, K., & Newman-Owens, A. (2017). A progression in first-grade children’s thinking about variable and variable notation in functional relationships. Educational Studies in Mathematics, 95(2), 181-202. https://doi.org/10.1007/s10649-016-9745-0
  8. Booth, L. R. (1981). Child-methods in secondary mathematics. Educational Studies in Mathematics, 12(1), 29-41. https://doi.org/10.1007/BF00386044
  9. Booth, J. L., Barbieri, C., Eyer, F., & Paré-Blagoev, E. J. (2014). Persistent and pernicious errors in algebraic problem solving. Journal of Problem Solving, 7(1), 10-23. https://doi.org/10.7771/1932-6246.1161
  10. Bush, S. B., & Karp, K. S. (2013). Prerequisite algebra skills and associated misconceptions of middle grade students: A review. The Journal of Mathematical Behavior, 32(3), 613-632. https://doi.org/10.1016/j.jmathb.2013.07.002

Kaynak Göster

APA
Kıral Demir, B., & Şengül, S. (2026). Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1777267
AMA
1.Kıral Demir B, Şengül S. Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1777267
Chicago
Kıral Demir, Büşra, ve Sare Şengül. 2026. “Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1777267.
EndNote
Kıral Demir B, Şengül S (01 Haziran 2026) Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 68
IEEE
[1]B. Kıral Demir ve S. Şengül, “Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haz. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1777267.
ISNAD
Kıral Demir, Büşra - Şengül, Sare. “Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 68 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.53444/deubefd.1777267.
JAMA
1.Kıral Demir B, Şengül S. Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.53444/deubefd.1777267.
MLA
Kıral Demir, Büşra, ve Sare Şengül. “Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haziran 2026, doi:10.53444/deubefd.1777267.
Vancouver
1.Büşra Kıral Demir, Sare Şengül. Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Cebir Hatalarına Yönelik Pedagojik Alan Bilgilerinin Araştırılması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1777267