Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Yücel Kayabaşı; Melek Çakmak

doi:10.53444/deubefd.1823587

TR EN

Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışma öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği imajına ilişkin algılarını farklı değişkenler (cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm) açısından incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde çeşitli bölümlerde (Müzik Öğretmenliği, Resim Öğretmenliği, Fen Bilgisi Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği İngilizce Öğretmenliği, Fizik Öğretmenliği, Kimya Öğretmenliği) öğrenim gören 199 kız 138 erkek olmak üzere ve her sınıf düzeyinden toplam 337 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada 2019 yılında Özgenel, Işık ve Bahat tarafından geliştirilmiş olan, 19 maddeden oluşan ve Kişisel Özellikler, Mesleki Özellikler, Toplumsal Statü, Mesleki Tercih olmak üzere dört alt faktörü bulunan Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği imajına ilişkin algı düzeyleri ölçeğinde en yüksek oranda Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeğinin “Mesleki Özellikler” boyutunda yer alan ve “Öğretmenlik, sorumluluk gerektiren bir meslektir” ifadesine katıldıklarını, en düşük düzeyde ise “Toplumsal Statü” boyutunda “Öğretmenler, toplum tarafından önemsenmektedir” ifadesine katıldıklarını göstermiştir. Araştırmada dikkat çekici bir diğer sonuç öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği imajına ilişkin algı düzeylerinin, ölçeğin “Kişisel Özellikler alt boyutunda ve Mesleki Özellikler alt boyutunda, cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşırken, sınıf düzeyi ve bölüme göre farklılaşmaması olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik mesleği,, İmaj,, Öğretmen adayı,, betimsel tarama,, Öğretmen eğitimi

Examining the Perceptions of Teacher Candidates About the Image of the Teaching Profession in Terms of Various Variables

Öz

This study aimed to examine pre-service teachers' perceptions of the image of the teaching profession in terms of different variables (gender, grade level, and department). The study group consisted of 199 female and 138 male teachers from various departments (Music Teaching, Art Teaching, Science Teaching, Social Studies Teaching, English Language Teaching, Physics Teaching, Chemistry Teaching) at Gazi University, Gazi Faculty of Education, in the 2023-2024 academic year. The Teaching Profession Image Scale, which was developed by Özgenel, Işık, and Bahat in 2019 and consists of 19 items and four sub-factors: Personal Characteristics, Professional Characteristics, Social Status, and Professional Preference, was used in the study. The research results showed that prospective teachers' highest level of agreement was with the statement "Teaching is a profession that requires responsibility" in the "Professional Characteristics" dimension of the Teaching Profession Image Scale, and lowest level of agreement with the statement "Teachers are valued by society" in the "Social Status" dimension. Another noteworthy result of the research was that prospective teachers' levels of perception of the image of the teaching profession differed statistically significantly by gender in the "Personal Characteristics" and "Professional Characteristics" sub-dimensions of the scale, but did not differ by grade level or department.

Anahtar Kelimeler

Teaching profession,, image,, pre-service teacher,, descriptive reaserch, teacher education.

Öz

Kaynakça

Akan, E., İspir, B., Delen, A., & Ercoşkun, M. H. (2026). The Image of the teaching profession from the perspectives of teachers, Administrators, and Parents. Journal of Education and Future, 30, 65–84. https://doi.org/10.30786/jef.1777484
Akyüz, Y. (2019). Türkiye’de öğretmenin «öğretmen» ve meslek imajı. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 11(1), 115–121. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000565
Aydın, R., Canavar, O. & Akkın, A. (2018). Öğretmenlerin, öğretmenlik mesleği ve öğretmenliğin toplumsal statüsüne ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7(21), 965–990.
Bağçeci, B., Çetin, B. & Ünsal, S. (2013). Occupational image scale of teachers. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(1), 34–48.
Bozkurt, E. & Kutlu, H. (2021). Öğretmenlik mesleğinin imajı: toplumsal algı, mesleğin doğası, saygınlık ve gelecekteki durumuna ilişkin deneyimler, Uygulamada Eğitim ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(2), 114–142.
Cansız, H.O. & Özgenel, M. (2021). Öğretmenlerin mesleki imajlarının iş doyumlarına etkisi. JRES, 8(1), 1–15. https://doi.org/10.51725/etad.793162
Çokluk, Ö., Şekerçioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik spss ve lisrel uygulamaları. Pegem Akademi.
Delibaş Tetik, S., Tabakçı, R. B. & Toz, Z. (2023). Öğretmenlik mesleği imajına yönelik öğretmen görüşleri, International Academic Social Resources Journal, 8(45), 2042-2051. http://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.67596
Erarslan, R., & Yavuz, M. (2023). Image of teaching profession according to teachers evaluations. Research on Education and Psychology, 7(1), 113–126. https://doi.org/10.54535/rep.1295226
George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: a simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Pearson.

Gül, R., Önder Yaşar, Ö., Alan, Ö., Dülğe, E., Akkum, S., Sanlı, M., & Süer, S. (2023). Öğretmenlik meslek imajının veli görüşlerine göre incelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(29 Ekim 100. Yıl Özel Sayısı), 104–113. https://doi.org/10.5281/zenodo.10055854
Jirásek, I., & Majerčíková, J. (2022). Images of the profession of pre-primary teacher in the drawings of Czech female student teachers. Early Years, 44(1), 113–127. https://doi.org/10.1080/09575146.2022.2093336
Karabay, E. (2023). Öğretmenlerin meslek statüsüne yönelik algılarının incelenmesi, International Social Sciences Studies Journal, 9(117), 9241–9249. http://doi.org/10.29228/sssj.73134
Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar-ilkeler-teknikler. Nobel Yayıncılık.
Kestere, I., Kalke, B., & Berzins, E. (2025). What does the visual ımage of a teacher have to do with the prestige of the teaching profession? Some research experience on this ıssue in Latvia. Journal of Education, Culture and Society, 16(2), 49–71. https://doi.org/10.15503/jecs2025.3.49.71 Kihwele, R. & Kihwele, J. (2023). Teachers’ feelings about the status of the teaching profession and associated factors in Tanzania, Journal of Teacher Education and Educators, 12(2), 171-192.
McMillan, J. H. & Schumacher, S. (1984). Research and education: A conceptual ıntroduction. Little Brown and Company.
Meirkulova, A., & Gelişli, Y. (2021). Öğretmenlik mesleğinin statüsüne yönelik algı ölçeği: bir ölçek geliştirme çalışması. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(2), 1145–1172. https://doi.org/10.17152/gefad.905176
Mynbayeva, A. & Yessenova, K. (2016). Distinguishing features of teacher image and faculty member’s image: comparative study, International Review of Management and Marketing, 6(S1) 110–117.
Niikko, A. (2020). Examining images of teacher students. European Early Childhood Education Research Journal, 28(6), 884–897. https://doi.org/10.1080/1350293X.2020.1836587
Uslu, E. M., & Özgün, T. (2022). Exploring pre-service teachers’ perceptions of teaching profession preferences and teaching status. Research on Education and Psychology, 6(1), 68–83. https://doi.org/10.54535/rep.1134110
Ünsal, S., & Bağçeci, B. (2016). Teachers’ views on professional image and influential factors. Journal of Human Sciences, 13(3), 3905–3926. https://www.j-humansciences.com/index.php/IJHS/article/view/3908
Ölçüm, D., & Polat, S. (2016). Öğretmen imajının kuşaklar bazında değerlendirilmesi [Evaluation of teacher image on the basis of generations]. Journal of Teacher Education and Educators, 5(3), 361–391. https://izlik.org/JA52YU65GX
Özdemir, T. Y. & Orhan, M.(2019). Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğinin imajı hakkındaki görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 9(4), 824–846. https://doi.org/10.24315/tred.532641
Özgenel, M., Işık, M. & Bahat, İ. (2019). Öğretmenlik imajı: bir ölçek geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 52(3), 869–890. https://doi.org/10.30964/auebfd.461440
Shakarimova, K., Slambekova, T., Kassentayeva, K., Temirkulova, N., & Abilgazina, R. (2026). Modeling professional image through digital technologies: results of an empirical study involving future teacher-psychologists. Front. Educ. 11:1742772. https://doi.org/10.3389/feduc.2026.1742772
Sutherland, L. Howard, S. & Markauskaite, L. (2010). Professional identity creation: examining the development of beginning preservice teachers' understanding of their work as teachers, Teaching and Teacher Education, 26(3), 455–465, https://doi.org/10.1016/j.tate.2009.06.006
Şensoy, Ü. & Karabağ, E. (2023). Öğretmenlik mesleği imajının, öğretmen, öğrenci ve veli algılarına bağlı olarak incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (BAİBÜEFD), 23(3), 1092–1114. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1142779
Simon, H. & Berstein, P. (1985). Basic research methods in social science (3rd ed.). Random House.
Sönmez, E. & Cemaloğlu, N. (2017). İlköğretim okulu öğretmenlerinin mesleki imaj algısı ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (4), 2117–2141. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.32772-364002
Türk Eğitim Derneği. (2014). Öğretmen gözüyle öğretmenlik mesleği (TEDMEM Rapor Dizisi No. 3). TED Yayınları. https://www.tedmem.org/yayinlar-detay/ogretmen-gozuyle-ogretmenli-k-meslegi
Yağan, E., Özgenel, M., & Baydar, F. (2022). Professional self-understanding of teachers in different career stages: A phenomenological analysis. BMC Psychol; 10(1):57. https://doi.org/10.1186/s40359-022-00769-w
Zakirova, O. & Bakhmutsky, A. (2023). The teacher ımage ınterpretation in student teachers: a linguistic anthropology approach. Education Science, 13(8), 834. https://doi.org/10.3390/educsci13080834

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitimde Program Geliştirme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yücel Kayabaşı ^*
0000-0002-9251-4054
Türkiye

Melek Çakmak
0000-0002-3371-4937
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2025

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 69

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1823587

IZ

https://izlik.org/JA86CR28SG

APA

Kayabaşı, Y., & Çakmak, M. (2026). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 727-742. https://doi.org/10.53444/deubefd.1823587

AMA

1.Kayabaşı Y, Çakmak M. Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(69):727-742. doi:10.53444/deubefd.1823587

Chicago

Kayabaşı, Yücel, ve Melek Çakmak. 2026. “Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69: 727-42. https://doi.org/10.53444/deubefd.1823587.

EndNote

Kayabaşı Y, Çakmak M (01 Eylül 2026) Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 69 727–742.

IEEE

[1]Y. Kayabaşı ve M. Çakmak, “Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69, ss. 727–742, Eyl. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1823587.

ISNAD

Kayabaşı, Yücel - Çakmak, Melek. “Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 69 (01 Eylül 2026): 727-742. https://doi.org/10.53444/deubefd.1823587.

JAMA

1.Kayabaşı Y, Çakmak M. Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;:727–742.

MLA

Kayabaşı, Yücel, ve Melek Çakmak. “Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69, Eylül 2026, ss. 727-42, doi:10.53444/deubefd.1823587.

Vancouver

1.Yücel Kayabaşı, Melek Çakmak. Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Eylül 2026;(69):727-42. doi:10.53444/deubefd.1823587

Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleği İmajı Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Examining the Perceptions of Teacher Candidates About the Image of the Teaching Profession in Terms of Various Variables

Öz

Anahtar Kelimeler

Öz

Öz

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster