Psikolojik Doğum Sırası, Toplumsal İlgi ve Akılcı Olmayan İnançların Bilişsel Duygu Düzenleme ile İlişkisinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırma üniversite öğrencilerinin psikolojik doğum sırası, toplumsal ilgi ve akılcı olmayan inançlarının bilişsel duygu düzenleme becerilerini yordaması üzerine yapılan ilişkisel bir çalışmadır.
Araştırma kapsamında White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri, Toplumsal İlgi Ölçeği, Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formundan yararlanılmıştır.
Araştırmanın verileri Ege Üniversitesinde 2015-2016 yıllarında eğitim gören eczacılık fakültesi, fen fakültesi ve eğitim fakültesi öğrencileri arasından 563 katılımcı aracılığı ile elde edilmiştir. Katılımcıların %64,1’i kadın, %35,9’u erkektir. Veriler SPSS programı aracılığıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılarak test edilmiştir.
Yapılan analizler sonucu psikolojik doğum sırasının alt boyutlarından en küçük kardeş ile pozitif yeniden odaklanma, pozitif yeniden değerlendirme, bakış açısına yerleştirme bilişsel duygu düzenleme alt boyutları arasında ters yönlü ilişki olduğu saptanmış ve en küçük kardeşin facialaştırma alt boyutunu yordadığı görülmüştür. Ancak diğer psikolojik doğum sırası alt boyutları ile bilişsel duygu düzenleme becerileri arasında bir ilişkiye rastlanmamıştır. Araştırmanın bir diğer değişkeni olan akılcı olmayan inançların kendini suçlama, kabul, düşünceye odaklanma, bakış açısına yerleştirme ve facialaştırma alt boyutlarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak pozitif yeniden odaklanma, plana tekrar odaklanma, pozitif yeniden gözden geçirme bilişsel duygu düzenleme becerileri ile akılcı olmayan inançlar arasında bir ilişki bulunamamıştır. Toplumsal ilgi ile kendini suçlama, diğerlerini suçlama ve facialaştırma alt boyutu arasında ters yönlü ilişki saptanmıştır. Toplumsal ilgi ile kabul alt boyutu arasında bir ilişki görülmemişken toplumsal ilginin düşünceye odaklanma, pozitif yeniden odaklanma, plana tekrar odaklanma, pozitif yeniden değerlendirme ve bakış açısına yerleştirme alt boyutlarını yordadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Bilişsel Duygu Düzenleme , Psikolojik Doğum Sırası , Akılcı Olmayan İnançlar , Toplumsal İlgi
Kaynakça
- Adler, A. (2000). Yaşamın Anlam ve Amacı (Çev. Şipal, K.). İstanbul: Say Yayınları. (Özgün çalışma, 1933).
- Atkinson, R., Atkinson, R., Hilgard, E.(1995). Psikolojiye Giriş. (Çev. Atakay, K., Atakay, M., Yavuz, A.). İstanbul: Sosyal Yayınlar. (Özgün çalışma, 1999).
- Bacanlı, H. (1997). Gelişim ve Öğrenme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Baer, M., Oldham, G. R, Hollingshead, A. B., Jacobsohn C. G. (2005). Revisiting the birth order-creativity connection: the role of sibling constellation. Creativity Research Journal, 17(1), 67–7. doi: 10.1207/s15326934crj1701_6
- Beck, A. T. (2008). Bilişsel Terapi ve Duygusal Bozukluklar. (Çev. Türkcan, A., Öztürk. V.). İstanbul: Litera Yayıncılık.
- Campbell, L.,White, J.,Stewart, A. (1991). The relationship of psychological birth order toactual birth order. Individual Psychology, 47(3), 380–391. Caryk, C. J., Walker, J. L. (1986). Optimism and irrational beliefs. Psychological Reports, 59(2), 457-458. doi: 10.1016/S0191-8869(97)00119-0
- Chandola, R., Tiwari, S. C. (2006). Birth order significantly affects the mental health emotionally as well as psychologically. The International Journal of Indian Psychology, 1(10), 26-30. doi: 10.1155/2014/292202.
- Chang, E. C., Bridewell, W. B. (1998). Irrational beliefs, optimism, pessimism, and psychological distress: a preliminary examination of differential effects in a college population. Journal of Clinical Psychology, 54(2), 137-142.
- Chodorow, N.J. (2007). Duyguların Gücü(Çev. Özata Dirlikyapan, J.). İstanbul: Metis.
- Corey, G. (2008). Psikolojik Danışma Kuram ve Uygulamaları(Çev. Ergene, T.). Ankara: Mentis Yayıncılık. (Özgün çalışma, 2005).