BİYOİKTİDARIN PANZEHRİ OLARAK BİYOPOLİTİKA
Öz
On altıncı yüzyılın başlarından itibaren ortaya çıkmaya başlamış olan kapitalist ekonomi ve üretim ilişkileriyle birlikte egemen iktidarın klasik yapısının da değişmeye başladığı herkes tarafından kabul edilen bir gerçekliktir. Michel Foucault, 17. yüzyıldan itibaren ortaya çıkmaya başlayan bu iktidar tipini, yaşam üzerindeki iktidar olarak tanımlar ve bu iktidarın iki farklı iktidar tekniği veya teknolojisi kullanarak iki farklı biçimde geliştiğini iddia eder. Yaşam üzerindeki iktidarın birinci aşamada kullandığı iktidar tekniğinin adı anatomo-politika iken, ikinci aşamada kullandığı, yani, 18. yüzyılın ortasından itibaren oluşmaya başlayan iktidar tekniğinin adı ise, biyo-politika’dır. Düşünüre göre ilk iktidar teknolojisinde insan bedeni esas alınırken, ikinci iktidar teknolojisinde nüfus temel alınmaktadır.
Bu makalede ilk olarak Michel Foucault’nun politika felsefesinden hareketle, biyoiktidar ve biyopolitika kavramlarının anlamlarını açıklayabilmek ve sözü geçen kavramların anlamlarını netleştirebilmek amaçlanmaktadır. İkinci olarak ise, Foucault’nun biyopolitika kuramını hem takip eden hem de bu kuramı eleştiren bir düşünür olarak Giorgio Agamben’in, politika felsefesindeki yaşam politikasının olanaklarını ele almak amaçlanmaktadır. Agamben, çağdaş pek çok düşünür tarafından, olumsuz bir biyopolitik perspektife sahip olduğu gerekçesiyle eleştirilmektedir. Bu sebeple bu makalede Agamben’in olumlu bir biyopolitik perspektife de sahip olduğu iddia edilecektir. Üçüncü olarak ise, hem Foucault’nun hem de Agamben’in biyopolitika kuramını eleştiren, geliştiren ve yeni bir biyopolitika kuramı ortaya koyan Michael Hardt ve Antonio Negri’nin, yaşam üzerindeki iktidara karşı, yaşam olanaklarını artıran politika anlayışının, biyoiktidarın alternatifi veya panzehri olarak yorumlanabileceği iddia edilecektir. Böylelikle bu çalışmada esasen, her üç düşünürün de biyopolitika teorisinden hareketle, biyoiktidarın yaşam üzerindeki baskıcı ve kısıtlayıcı varlığına rağmen yaşam politikası temelinde yeni bir politik toplum tesis edebilmenin teorik ve pratik imkânları üzerine betimsel bir araştırma yapmak amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Agamben, G. (1998). Homo Sacer, Sovereign Power and Bare Life. (Çev: D. Roazen). Standford/California: Standford University Press.
- Agamben, G. (1999). On Potentiality. (Çev: D. H. Roazen). Potentialities içinde (ss. 177-184). California: Standford University Press. Agamben, G. (2000). Means Without End. (Çev: V. Binetti and C. Casarino). London: University of Minnesota Press. Agamben, G. (2005). İstisna Hali. (Çev: K. Atakay). İstanbul: Otonom Yayınları. Agamben, G. (2012). Gelmekte Olan Ortaklık. (Çev. B. Parlak). İstanbul: Monokol Yayınları.
- Agamben, G. (2013). Faced with Absolute State Control and The Rapid Eradication of Political Society, Only a Theory and Praxis of Destitutent Power Can Reclaim Democracy. (Düşünürün 16.11.2013’te Atina’da herkese açık verdiği bir dersten) https://roarmag.org/essays/agamben-destituent-power-democracy/ (Erişim Tarihi: 10.08.2020).
- Agamben, G. (2014). What is Destituent Power. (Çev: S. Wakefield). Envirenment and Planning D: Society and Space içinde (ss. 65-74). 2006 (32) https://booksc.xyz/book/43061963/ad035f (Erişim Tarihi: 10.08.2020).
- Agamben, G. (2016). The Use of Bodies (Homo Sacer IV). (Çev. A. Kotsko). Stanford / California: Stanford University Press.
- Agamben, G. (2017a). Kutsal İnsan Egemen İktidar ve Çıplak Hayat. (Çev: İ. Türkmen). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Agamben, G. (2017b). Halkın İkili Kimliği: Bir Halk Nedir? (Çev: M. Erşen). https://gazetekarinca.com/2017/06/halkin-ikili-kimligi-bir-halk-nedir-giorgio-agamben/ (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
- Aristoteles. (1996). Metafizik. (Çev: A. Arslan). İstanbul: Sosyal Yayınlar.
- Campbell, T. (2008). Introduction. (Çev: T. Campbell). Bíos: Biopolitics and Philosophy içinde. London: University of Minnesota Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Açelya Kaplan
*
0000-0003-0769-153X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2021
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
26 Temmuz 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 2