Araştırma Makalesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ

Cilt: 27 Sayı: 4 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ

Öz

Bireyin, gelecekte özgür bir şekilde kendi kararlarını alabilmesi ve hayatının sorumluluğunu üstlenebilmesine yardımcı olan bireyleşme, üniversite öğrencileri için de önemli bir faktördür. Dolayısıyla üniversite öğrencilerinin bireyleşme düzeyini etkileyen faktörlerin araştırılması önemlidir. Bu araştırmada üniversitede eğitim gören lisans öğrencilerinde belirsizliğe tahammülsüzlüğün bireyleşme üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca bu ilişki üzerinde benlik saygısının aracı rolü de incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 18-24 yaş aralığındaki 266 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verileri toplamak için katılımcılara başta Kişisel Bilgi Formu olmak üzere, Ergen Ayrışma Bireyleşme Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Veriler hiyerarşik regresyon ve yeniden örnekleme yöntemi (bootstrapping) kullanılarak aracı analizler yapılmıştır. Bulgulara göre belirsizliğe tahammülsüzlük, bireyleşmenin üç alt faktörü olan; reddedilme beklentisi, ayrılık kaygısı ve kısıtlanma kaygısını pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ayrıca benlik saygısı belirsizliğe tahammülsüzlük ve bireyleşme arasındaki ilişkide aracı rol oynamıştır. Bu bağlamda araştırmacıların ve uygulayıcıların, bireyleşme sürecini sağlıklı bir şekilde desteklemek için öğrencilerin belirsizliğe tahammül seviyelerini ve benlik saygılarını göz önünde bulundurmaları önerilmektedir. Elde edilen bulgular, kuramsal bilgiler ve alanyazındaki geçmiş çalışmalar çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Adıgüzel, R., & Demir, V. (2023). Belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide akılcı olmayan inançların aracı rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (2), 1693-1923. doi: 10.30561/sinopusd.1261273
  2. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55 (5), 469-480. doi:10.1037/0003-066X.55.5.469
  3. Arslan, E. (2008). Bağlanma stilleri açısından ergenlerde Erikson'un psikososyal gelişim dönemleri ve ego kimlik süreçlerinin incelenmesi. (Yayın No. 211406) [Doktora tezi, Konya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  4. Aslan, A. E., & Çiçek, İ. (2020). Ergenlerin ayrışma-bireyleşme düzeyleri ile akran ilişkilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Hasan Ali Yücel Egitim Fakültesi Dergisi (HAYEF), 17(1). doi:10.5152/hayef.2020.1920
  5. Aslan, S., & Güven, M. (2009). Ergen ayrışma bireyleşme ölçeği'nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16 (3),123-128.
  6. Aydemir, M., & Bayram Arlı, N. (2020). Öğrencilerde çok boyutlu mükemmeliyetçilik algısının benlik saygısı ve stres ile incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 252-270. doi:10.9779/pauefd.537739
  7. Bartle, S. E., & Anderson, S. A. (1992). Similarity between parents' and adolescents' levels of individuation. Family Therapy, 19 (1), 73.
  8. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117 (3), 497-529.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Kasım 2024

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Karakaş, M., Güngör, A., & Sapancı, A. (2025). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(4), 1564-1587. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1587408
AMA
1.Karakaş M, Güngör A, Sapancı A. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27(4):1564-1587. doi:10.16953/deusosbil.1587408
Chicago
Karakaş, Muharrem, Abdi Güngör, ve Ahmet Sapancı. 2025. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (4): 1564-87. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1587408.
EndNote
Karakaş M, Güngör A, Sapancı A (01 Aralık 2025) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 4 1564–1587.
IEEE
[1]M. Karakaş, A. Güngör, ve A. Sapancı, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 4, ss. 1564–1587, Ara. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1587408.
ISNAD
Karakaş, Muharrem - Güngör, Abdi - Sapancı, Ahmet. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/4 (01 Aralık 2025): 1564-1587. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1587408.
JAMA
1.Karakaş M, Güngör A, Sapancı A. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;27:1564–1587.
MLA
Karakaş, Muharrem, vd. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 4, Aralık 2025, ss. 1564-87, doi:10.16953/deusosbil.1587408.
Vancouver
1.Muharrem Karakaş, Abdi Güngör, Ahmet Sapancı. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE BİREYLEŞME KAYGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: BENLİK SAYGISININ ARACI ROLLERİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2025;27(4):1564-87. doi:10.16953/deusosbil.1587408