Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

KALKINMADA EĞİTİM SÜRECİNİN İKTİSADİ ANALİZİ

Yıl 2019, Cilt: 21 Sayı: 1 , 113 - 125 , 20.03.2019
https://doi.org/10.16953/deusosbil.459548
https://izlik.org/JA96FU22SE

Öz

Fiziki
sermayenin yanı sıra insan sermayesi, büyüme ve kalkınma sürecini etkileyen
önemli bir unsurdur. 1980’li yılların sonuna doğru neo-klasik iktisatçılar
tarafından ileri sürülen yakınsama teorisinin reddedilmesiyle içsel büyüme
kuramları doğru ortaya çıkmıştır. İçsel büyüme kuramları iktisadi büyümeye etki
eden faktörlerden biri olarak kabul edilen insan sermayesi değişkenini dikkate
almaktadır. Bu doğrultu da yapılan çalışmalarda insana yatırım düzeyini
etkileyen eğitim, sağlık, ar-ge harcamaları gibi faktörlere yapılan
yatırımların iktisadi büyümeyi etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada,
eğitim harcamalarında meydana gelen değişimin ülkelerin uluslararası alanda
katıldığı sınavlardan olan TIMMS ve PISA sınavı puanları ile arasındaki
ilişkinin belirlenmesi amacıyla sınava katılan ülkeler üzerinden analiz
yapılmıştır. Ülkelerin orta öğretime yaptığı eğitim yatırımları ve TIMMS sınavı
1995-2015 yıllarında matematik ve fen puanları alınmıştır. Ayrıca,  PISA sınavı 2000-2015 yılları arasında okuma,
fen ve matematik sınavı puanları ele alınarak rassal etki panel veri modeli
yapısında genelleştirilmiş en küçük kareler yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen
bulgular doğrultusunda PISA ve TIMMS sınavında ülkelerin iktisadi büyümeleri
ile eğitim kalitesi arasındaki istatistiksel olarak anlamsız olduğu, ülke
bazında incelendiğinde ise bazı ülkelerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonuçları
elde edilmiştir.

Kaynakça

  • Altınok, N. & Murseli, H. (2007). International database on human capital quality. Economics Letters, 96(2), 237-244.
  • Appleton, S., Atherton, P. & Bleaney, M. (2008). International school test scores and economic growth. Centre of Research in Economic Development and International Trade Universtiy of Nottingham, No. 08/04, 1-12.
  • Aukrust O.& Bjerke J. (1959). Real capital and economics growth in Norway 1900-56. The review of Income and Wealth, 8(1), 80-118.
  • Barro, R. J. (2001). Human capital and growth, The American Economic Review, 91, (2), Papers and Proceedings of the Hundred Thirteenth Annual Meeting of the American Economic Association. May, 12-17.
  • Barro, R. J. & Xavier S. M. (1992). Convergence. Journal of Political Economy, 100(2), 223-251.
  • Barro, R.J. (2013). Educational and economic growth. Annalys of Economics and Finance, 14(2). 301-328.
  • Barro, R.J. & Lee, J. (2000). International data on educational attainment updates and implications, National Bureau of Economic Research Working Paper. No. 7911, 1-38.
  • Becker, G. (1962). Investment in human capital: A theoretical analysis. Journal of Political Economy, 70 (5) (Part 2: Investment in Human Beings), 9- 49.
  • Bossworth, B.P. & Collins, S.M. (2003). The empirics of growth: An update. Brooking Papers on Economics Activity, 113-206.
  • Chicwick B.R. (1974). Income inequality, regional analyses within a human capital framework. National Bureau of Economic Research. New-York: Columbia University Press.
  • Çalışkan Ş., Karabacak M. & Meçik O. (2013). Türkiye’de eğitim ekonomik büyüme ilişkisi: 1923-2011 (Kantitatif Bir Yaklaşım). Yönetim Bilimleri Dergisi. 11(21), 29-48.
  • Denison, E.F. (1962). Source of United States economic growth, Readings in economics. Ed. Paul A. Samuelson, John R.Coleman, Felicity Skidmore. Mcgraw Hill Book Company.
  • Hanuskek, E.A. & Woessmann, L. (2009). Do better schools lead to more growth? cognitive skills. Economics Outcomes and Causation, Economics Working Papers 15112. Hoover Institution, Stanford University, 1-61.
  • Hanuskek, E.A. & Kimko, D.D. (2000). Schooling, labor-force quality and growth of nations. The American Economic Review, 90(5), 1184-1208.
  • Harbison F. & Myers C.A. (1964). Education, manpower, and economic growth: strategies of human resource development. New York: McGraw-Hill.
  • Lucas, R. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics. 22 (1988), 3-42.
  • Lucas, R.E. (1990). Why doesn’t capital flow from rich to poor countries?. The American Economic Review, 80 (2), Papers and Proceedings of the Hundred and Second Annual Meeting of the American Economic Association, 92-96.
  • Mincer J. (1958). Investment in human capital and personal income distribution. Journal of Political Economy. 66(4), 281-302.
  • Psacharopoulos, G. (1973). Returns to education an international comparison. New-York: Elsevier Scientific Publishing Company.
  • Ramirez, F.O., Luo,X., Cshofer, E., & Meyer, J.W. (2006). Student achievement and economic growth. American Journal of Education, 113(1), 1-29.
  • Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. The Journal of Political Economy, 94 (5), 1002-1037.
  • Romer, P. (1994). The origins of endogenous growth. The Journal of Economic Perspectives. 8(1), 3-22.
  • Schultz T.W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review. 51(1) , 1-17.
  • Schultz, T.W. (1971). Investment in human capital. U.S.A.: The Free Press, Collier- Macmillan limited.
  • Solow, R. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94.
  • Taban, S. & Muhsin K. (2006). Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme: nedensellik analizi 1969-2001. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(1), 159-182.
  • Türkoğlu, A. (1999). Dünya ülkelerinden örneklerle karşılaştırmalı eğitim. Adana: Baki Kitapevi.
  • Vaizey J. (1962). The economics of educatıon. Great Britain: The Free Press of Glencoe Inc.,Crowell-Collier Publishing Company.

ECONOMICS ANALYSIS OF EDUCATION PROCESS IN DEVELOPMENT

Yıl 2019, Cilt: 21 Sayı: 1 , 113 - 125 , 20.03.2019
https://doi.org/10.16953/deusosbil.459548
https://izlik.org/JA96FU22SE

Öz

In addition to physical capital, human capital is an important factor
affecting growth and development process. Towards the end of the 1980s, the
theory of internal growth emerged as a result of the rejection of the theory of
convergence proposed by neo-classical economists. The internal growth theories
take into account the human capital variable, which is considered to be one of
the factors affecting economic growth. In this study, it has been concluded that
investments in factors such as education, health and R & D expenditures
affecting the level of investment in human affect the economic growth. In this
study, an analysis was conducted on the countries participating in the exam in
order to determine the relationship between the TIMMS and PISA test scores,
which are the exams of the countries where the change in education expenditures
took place internationally. Maths and science scores were taken from the
educational investments of the countries for secondary education and for the
TIMMS exam in 1995-2015. In addition, PISA exam, 2000-2015 years, reading,
science and math exam scores were taken in the generalized least-squares method
of random effect panel data model was used. In the PISA and TIMMS examinations,
it was found that the countries were statistically insignificant between the
economic growth and the quality of education and the results were statistically
significant.

Kaynakça

  • Altınok, N. & Murseli, H. (2007). International database on human capital quality. Economics Letters, 96(2), 237-244.
  • Appleton, S., Atherton, P. & Bleaney, M. (2008). International school test scores and economic growth. Centre of Research in Economic Development and International Trade Universtiy of Nottingham, No. 08/04, 1-12.
  • Aukrust O.& Bjerke J. (1959). Real capital and economics growth in Norway 1900-56. The review of Income and Wealth, 8(1), 80-118.
  • Barro, R. J. (2001). Human capital and growth, The American Economic Review, 91, (2), Papers and Proceedings of the Hundred Thirteenth Annual Meeting of the American Economic Association. May, 12-17.
  • Barro, R. J. & Xavier S. M. (1992). Convergence. Journal of Political Economy, 100(2), 223-251.
  • Barro, R.J. (2013). Educational and economic growth. Annalys of Economics and Finance, 14(2). 301-328.
  • Barro, R.J. & Lee, J. (2000). International data on educational attainment updates and implications, National Bureau of Economic Research Working Paper. No. 7911, 1-38.
  • Becker, G. (1962). Investment in human capital: A theoretical analysis. Journal of Political Economy, 70 (5) (Part 2: Investment in Human Beings), 9- 49.
  • Bossworth, B.P. & Collins, S.M. (2003). The empirics of growth: An update. Brooking Papers on Economics Activity, 113-206.
  • Chicwick B.R. (1974). Income inequality, regional analyses within a human capital framework. National Bureau of Economic Research. New-York: Columbia University Press.
  • Çalışkan Ş., Karabacak M. & Meçik O. (2013). Türkiye’de eğitim ekonomik büyüme ilişkisi: 1923-2011 (Kantitatif Bir Yaklaşım). Yönetim Bilimleri Dergisi. 11(21), 29-48.
  • Denison, E.F. (1962). Source of United States economic growth, Readings in economics. Ed. Paul A. Samuelson, John R.Coleman, Felicity Skidmore. Mcgraw Hill Book Company.
  • Hanuskek, E.A. & Woessmann, L. (2009). Do better schools lead to more growth? cognitive skills. Economics Outcomes and Causation, Economics Working Papers 15112. Hoover Institution, Stanford University, 1-61.
  • Hanuskek, E.A. & Kimko, D.D. (2000). Schooling, labor-force quality and growth of nations. The American Economic Review, 90(5), 1184-1208.
  • Harbison F. & Myers C.A. (1964). Education, manpower, and economic growth: strategies of human resource development. New York: McGraw-Hill.
  • Lucas, R. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics. 22 (1988), 3-42.
  • Lucas, R.E. (1990). Why doesn’t capital flow from rich to poor countries?. The American Economic Review, 80 (2), Papers and Proceedings of the Hundred and Second Annual Meeting of the American Economic Association, 92-96.
  • Mincer J. (1958). Investment in human capital and personal income distribution. Journal of Political Economy. 66(4), 281-302.
  • Psacharopoulos, G. (1973). Returns to education an international comparison. New-York: Elsevier Scientific Publishing Company.
  • Ramirez, F.O., Luo,X., Cshofer, E., & Meyer, J.W. (2006). Student achievement and economic growth. American Journal of Education, 113(1), 1-29.
  • Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. The Journal of Political Economy, 94 (5), 1002-1037.
  • Romer, P. (1994). The origins of endogenous growth. The Journal of Economic Perspectives. 8(1), 3-22.
  • Schultz T.W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review. 51(1) , 1-17.
  • Schultz, T.W. (1971). Investment in human capital. U.S.A.: The Free Press, Collier- Macmillan limited.
  • Solow, R. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94.
  • Taban, S. & Muhsin K. (2006). Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme: nedensellik analizi 1969-2001. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(1), 159-182.
  • Türkoğlu, A. (1999). Dünya ülkelerinden örneklerle karşılaştırmalı eğitim. Adana: Baki Kitapevi.
  • Vaizey J. (1962). The economics of educatıon. Great Britain: The Free Press of Glencoe Inc.,Crowell-Collier Publishing Company.
Toplam 28 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mehtap Tunç 0000-0002-0653-5079

Öznur Taşdöken Bu kişi benim 0000-0001-7381-4361

Gönderilme Tarihi 12 Eylül 2018
Yayımlanma Tarihi 20 Mart 2019
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.459548
IZ https://izlik.org/JA96FU22SE
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Tunç, M., & Taşdöken, Ö. (2019). KALKINMADA EĞİTİM SÜRECİNİN İKTİSADİ ANALİZİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 113-125. https://doi.org/10.16953/deusosbil.459548

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla