THE EFFECT OF PRESCHOOL EDUCATION ON THE SPEAKING SKILLS OF BILINGUAL PRESCHOOLERS WITHIN THE FRAMEWORK OF CODE-SWITCHING

Yıl 2025, Sayı: 41, 1 - 26

Cemil Güneş , Mehmet Yonat

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1781266

Öz

It is evident that language shifts in bilingual children are influenced by factors such as education and family, and that this has an effect on the preservation of the mother tongue. This study examined the language behaviors of preschool-aged Kurdish–Turkish bilingual children in relation to factors such as language of education, family communication style, environmental exposure, technological input, and type of bilingualism. The aim is to understand how these factors shape language shift behaviors and contribute to the development of the mother tongue. Qualitative analysis was used as the method; at the beginning of the educational process, a family language background form and an initial language assessment were collected, and at the end, an educational process evaluation form, family interviews, and a final language assessment were gathered. The data were analyzed using qualitative methods. The significance of the study lies in demonstrating the effects of mother-tongue education in early childhood, thereby providing evidence-based scientific knowledge for multilingual education policies. Family perspectives gathered during the educational process revealed that children receiving Kurdish-medium education showed development in their mother tongue (Kurdish) and used language shifts as a strategic communicative tool, while those receiving Turkish-medium education experienced mother-tongue attrition. Family reports confirmed that families using mixed languages increased language shifting, whereas families speaking exclusively in Kurdish supported mother-tongue maintenance. The findings also indicate that language policies in Turkey, by restricting minority languages, increase the risk of language loss, while mother-tongue-oriented education reduces this risk and supports multilingualism.

Anahtar Kelimeler

Heritage language , education , preschool , code-switching

BANDORA PERWERDEYA PÊŞXWENDİNGEHÊ LI SER HUNERÊN AXAFTINÊ YÊN DUZIMANÎYÊN PÊŞXWENDINGEHÊ DI ÇARÇOVEYA KODGUHERÎNÊ DE

Öz

Guherîna zimanî di zarokên duzimanî de di bin bandora perwerde û malbatê de ye û ev yek bandorê li parastina zimanê mîrasê dike. Ev xebat, tevgerên bikaranîna zimanî yên zarokên duziman yên Kurdî-Tirkî yên di temenê berî xwendingehê de bi bandora faktorên wekî zimanê perwerdeyê, şêwaza axaftina malbatê, xwepêşandana derdorê, têketina teknolojîk û cureya duzimanîbûnê lêkolîn dike. Armanc ew e ku were têgihiştin ka ev faktor çawa tevgerên guherîna zimanî şekil didin û beşdariya wan ji bo pêşveçûna zimanê mîrasê çi ye. Rêbaz wekî analîza nîtel hatiye bikaranîn; di destpêka proseya perwerdeyê de nêrînên malbatan bi forma rewşa zimanî ya malbatê û bikaranîna zimanî ya zarokan jî bi pêştesteke zimanî û di dawiyê de bi forma nirxandina proseya perwerdeyê û bi paştesteke zimanî hatine wergirtin, dane bi awayekî nîtel hatine nirxandin. Girîngîya xebatê di wê yekê de ye bandora bi zimanê zikmakî perwerdehê nîşan dide, loma jî ji bo polîtîkayên pirsimanî datayên zanistî peşkeş dike. Nêrînên malbatan diyar dikin ku zarokên perwerdeya Kurdî digirin di zimanê mîrasê (kurdî) de pêşveçûn nîşan didin û guherîna zimanî wekî amûreke danûstandinê ya stratejîk bikar tînin, lê yen ku perwerdeya tirkî digirin zimanê wan yê mîrasê lawaz dibe. Raportên malbatan piştrast dikin ku malbatên di bikaranîna zimanî de tevlihev guherîna zimanî zêde dikin, lê malbatên bi temamî bi Kurdî diaxivin zimanê mîrasê diparêzin. Polîtîkayên zimanî yên li Tirkiyeyê zimanên kêmîne sînordar dikin û metirsiya wendabûna zimanî zêde dikin; perwerdeya bi zimanê mîrasê vê metirsiyê kêm dike û pirzimanîbûnê piştgirî dike. Encam nîşan didin ku perwerdeya bi zimanê mîrasê dewlemendîya zimanî diparêze û pêşveçûna pirzimanîbûnê bi hêz dike.

Anahtar Kelimeler

zimanê mîrasê , perwerde , pêşxwendingeh , kodguherîn.

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİNİN İKİDİLLİ ÇOCUKLARIN KONUŞMA BECERİLERİNE KOD DEĞİŞTİRME ÇERÇEVESİNDE ETKİSİ

Öz

İki dilli çocuklarda dil geçişlerinin eğitim ve aile gibi faktörlerden etkilendiği ve bunun anadil korunması etkisininin olduğu aşikardır. Bu çalışma, okul öncesi çağdaki Kürtçe-Türkçe iki dilli çocukların dil kullanım davranışlarını, eğitim dili, aile konuşma tarzı, çevre maruziyeti, teknolojik girdi ve iki dillilik türü gibi faktörlerin etkisiyle incelemiştir. Amaç, bu faktörlerin dil geçişi davranışlarını nasıl şekillendirdiğini ve anadil gelişimine katkısını anlamaktır. Yöntem olarak nitel analiz kullanılmış; eğitim sürecinin başında aile dil durum formu, ön dil ölçümü ve sonunda eğitim süreci değerlendirme formu, aile görüşleri ve son dil ölçümü toplanmış, veriler nitel yöntemle değerlendirilmiştir. Çalışmanın önemi, okul öncesi çağda anadil eğitiminin etkilerini göstererek çok dilli eğitim politikalarına veriye dayalı bilimsel bilgi sağlamasıdır. Eğitim sürecinde ailelerden alınan görüşler, Kürtçe eğitim alan çocukların anadilinde (Kürtçe) gelişim gösterip dil geçişlerini stratejik bir iletişim aracı olarak kullandığını, Türkçe eğitim alanların ise anadil zayıflaması yaşadığını ortaya koymuştur. Aile raporları, karışık diller kullanan ailelerin dil geçişlerini artırdığını, tamamen Kürtçe konuşan ailelerin anadili koruduğunu doğrular niteliktedir. Türkiye’deki dil politikaları, azınlık dillerini kısıtlayarak dil kaybı riskini artırırken, anadil odaklı eğitim bu riski azaltarak çok dilliliği desteklediği noktasında veriler elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Miras dili , eğitim , okul öncesi , kod değiştirme

Kaynakça

• Kaynakça Auer, P. (1998). Code-switching in conversation: Language, interaction and identity. Routledge.
• Ayan, M., & Koçbaş, D. (2009). Çiftdillilik ve eğitim. Sabancı Üniversitesi Yayınları.
• Baker, C. (2001). Foundations of bilingual education and bilingualism (3rd ed.). Multilingual Matterr.
• Baltacı, A. (2018). Kalîtatîv araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274.
• Belazi, H. M., Rubin, E. J., & Toribio, A. J. (1994). Code switching and X-bar theory: The functional head constraint. Linguistic Inquiry, 25(2), 221–237.
• Bhatia, T. K., & Ritchie, W. C. (1996). Bilingual language mixing, universal grammar, and second language acquisition. In W. C. Ritchie & T. K. Bhatia (Edr.), Handbook of second language acquisition (pp. 627–688). Academic Presr.
• Bloomfield, L. (1933). Language. Allen & Unwin.
• Butler, Y. G. (2013). Bilingualism/multilingualism and second-language acquisition. In T. K. Bhatia & W. C. Ritchie (Edr.), The handbook of bilingualism and multilingualism (2nd ed., pp. 109–136). Wiley-Blackwell.
• Coşkun, V., Derince, M. Ş., & Uçarlar, N. (2010). Dil yarası: Türkiye’de anadilinin kullanılmaması sorunu ve Kürt öğrencilerin deneyimleri. DİSA Yayınları.
• Cummins, J. (2001). Bilingual children’s mother tongue: Why is it important for education? Sprogforum, 7(19), 15–20.
• Çiçek, C. (2013). Zimanek çima tê qedexekirin? Peywend.
• De Houwer, A. (2009). Bilingual first language acquisition. Multilingual Matterr.
• Fishman, J. A. (2006). Three-hundred plus years of heritage language education in the United Stater. In G. Valdés, J. Fishman, R. Chávez, & W. Pérez (Edr.), Developing minority language resources: The case of Spanish in California (pp. 12–23). Multilingual Matterr.
• García, O. (2009). Bilingual education in the 21st century: A global perspective. Wiley-Blackwell.
• Genesee, F. (2004). What do we know about bilingual education for majority language students? In T. K. Bhatia & W. C. Ritchie (Eds.), The handbook of bilingualism (pp. 547–576). Blackwell.
• Genesee, F., & Nicoladis, E. (2006). Bilingual acquisition: Bilingual first language acquisition. In E. Hoff & M. Shatz (Edr.), Handbook of language development (pp. 324–342). Blackwell.
• Gözüküçük, M. (2015). Anadili Türkçe olmayan ilkokul öğrencilerine ilkokuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi].
• Grosjean, F. (2008). Studying bilingualr. Oxford University Presr.
• Grosjean, F. (2010). Bilingual: Life and reality. Harvard University Presr.
• Gumperz, J. J. (1982). Discourse strategier. Cambridge University Presr.
• Hatch, E. (1976). Studies in second language acquisition. Applied Linguistics, 1(1), 1–18.
• Haugen, E. (1969). The Norwegian language in America: A study in bilingual behavior. Indiana University Presr. Hock, H. H., & Joseph, B. D. (1996). Language history, language change, and language relationship: An introduction to historical and comparative linguisticr. Mouton de Gruyter.
• Holmes, J. (2013). An introduction to sociolinguistics (4th ed.). Routledge.
• Kaya, İ., & Aydın, H. (2013). Türkiye’de anadilde eğitim sorunu: Zorluklar, deneyimler ve iki dilli eğitim modeli önerileri (A. Kaplan & G. Savaş, Edr.). UKAM Yayınları.
• Kurt, Ş., & Beltekin, N. (2020). Türkiye’de Kürtçe öğretmeni: Yetiş(tir)me ve Kürtçe öğretim deneyimine ilişkin bir çözümleme. Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 12(3), 819–839. https://doi.org/10.26791/sarkiat.779592 Matras, Y. (2009). Language contact. Cambridge University Presr.
• Matras, Y., & Haig, G. (2001). The state of Kurdish linguisticr. In Kurdish Linguisticr. Special issue of Language Typology and Universals (STUF) (pp. 3–14).
• Merino, B. J. (1983). Language development in normal and language-impaired Spanish-speaking children. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 5(4), 379–400.
• Merriam, R. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Jossey-Basr.
• Montrul, R. (2008). Incomplete acquisition in bilingualism: Re-examining the age factor. John Benjaminr.
• Montrul, R. (2013). Bilingualism and the heritage language speaker. In T. K. Bhatia & W. C. Ritchie (Edr.), The handbook of bilingualism and multilingualism (pp. 611–630). Wiley-Blackwell.k
• Montrul, R. (2015). The acquisition of heritage languager. Cambridge University Presr.
• Mufwene, R. R. (2001). The ecology of language evolution. Cambridge University Presr.
• Myers-Scotton, C. (2006). Multiple voices: An introduction to bilingualism. Blackwell Publishing. Muysken, P. (2000). Contact linguistics: Bilingual encounters and grammatical outcomer. Oxford University Presr.
• Orhan, R. (2012). Dil politikaları, dil hakları ve Türkiye’de uygulamaları [Master thezi, Ankara Üniversitesi]. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Polinsky, M., & Kagan, O. (2007). Heritage languages: In the ‘wild’ and in the classroom. Language and Linguistics Compass, 1(5), 368–395.
• Polinsky, M. (2018). Heritage languages and their speakerr. Cambridge University Presr.
• Poplack, R. (1980). Sometimes I’ll start a sentence in Spanish y termino en español: Toward a typology of code-switching. Linguistics, 18(7–8), 581–618.
• Potowski, K. (2021). Heritage language teaching in the United States. In S. Montrul & M. Polinsky (Eds.), The Cambridge handbook of heritage languages and linguistics (pp. 759–786). Cambridge University Press.
• Sankoff, D., & Poplack, R. (1981). A formal grammar for code-switching. Papers in Linguistics, 14(1), 3–45.
• Silva-Corvalán, C. (2014). Bilingual language acquisition: Spanish and English in the first six yearr. Cambridge University Presr.
• Sincar, F. (2015). Anadili eğitim dilinden farklı olan öğrencilerin karşılaştıkları sorunlara ilişkin bir araştırma [Master Tezi, Zirve Üniversitesi].
• Thomason, R. G. (2001). Language contact: An introduction. Edinburgh University Presr.
• Thomason, R. G., & Kaufman, T. (1988). Language contact, creolization, and genetic linguisticr. University of California Presr.
• Varol, O. (2014). Türkçe–Kürtçe dil etkileşimi: İkidilli konuşuculara ait verilerdeki dilbilimsel görünümler [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi].
• Yeğen, M. (2006). Müstakbel Türk’ten sözde vatandaşa: Cumhuriyet ve Kürtler. İletişim Yayınları.