Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler

Mehtap Gömleksiz; Burkay Yakar; Edibe Pirinçci

doi:10.5798/dicletip.755736

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler

Öz

Amaç: Araştırmamızda Tıp Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı yaşam davranış düzeylerini ve sağlıklı yaşam davranışlarına etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte tasarlanan çalışmanın evrenini bir tıp fakültesinde 2017-2018 eğitim yılında öğrenim gören tüm öğrenciler (n=989 kişi) oluşturmuştur. Çalışmada öğrencilerin 711’ine (katılım oranı %71.9) ulaşılmıştır. Çalışma verileri sosyodemografik anket formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBD) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ile t testi ve varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin SYBD ölçeği genel ortalaması 124.79±17.94 puandı. Sosyoekonomik düzey, yaş, düzenli egzersiz ve hobi, SYBD ölçek puanına etki eden faktörlerdi (p<0.05). Erkek öğrencilerin fiziksel aktivite alt ölçeğinden kadın öğrencilere göre daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır (p<0.05). Kadın öğrencilerin kişilerarası ilişki alt ölçeğinden erkek öğrencilere göre daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Tıp Fakültesi Öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları orta düzeyde bulunmuştur. Geleceğin sağlık çalışanları adayları ve toplumun rol-modelleri olan tıp öğrencileri, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının önemini kavramaları ve bu davranışları günlük hayata geçirmeleri bakımından desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

Sağlık davranışı; sağlıklı yaşam tarzı; tıp fakültesi öğrencileri

Kaynakça

1. Özvarış ŞB. Halk sağlığı Temel Bilgiler, 1. Baskı, Ankara, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 2006: 1132-6.
2. Allender JA, Spradley WB. Health Promotion and Wellness, Community Health Nursing Conceptand Practice, 5th Edition, USA, Lippincott Williams andWilkins, 2001: 440-45.
3. Bidlack WR. Interrelationships of food, nutrition, diet and health: the national association of state universities and land grant colleges whitepaper. J Am CollNutr. 1996; 15: 422-33.
4. The Bangkok Charter for Health Promotion in a Globalized World. WHO, Geneva. 2005. [cited 2018 May 05]. Available from: http://www.afro.who.int/healthpromotion/bangkok_charter_health_promotion.pdf
5. WHO. The World healthreport: 2002 : reducingrisks, promotinghealthy life. [cited 2018 June 06]. Availablefrom: http://www.who.int/whr/2002/en/html
6. İlhan N, Batmaz M, Akhan Utaş L. Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi Davranışları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; 3: 35-44.
7. Ayaz S, Tezcan S, Akıncı F. Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sağlığı geliştirme davranışları. C.Ü. Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2005; 9: 26-34.
8. Nacar M, Baykan Z, Cetinkaya F, et al. Health Promoting Lifestyle Behaviour in Medical Students: A Multicentre Study from Turkey. APJCP. 2014; 15: 8969-74.

9. Bozhüyük A, Özcan S. Çukurova Üniversitesi sağlık bilimleri öğrencilerinin sağlıklı yaşam davranışları. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2016; 41: 664-74.
10. Oral B. Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Sağlık Algısı ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları. Tıpta Uzmanlık Tezi, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, 2018.
11. Cihangiroğlu Z, Deveci E. Fırat Üniversitesi Elazığ Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörler. Fırat Tıp Dergisi. 2011; 16: 78-83.
12. Örnek ÖK, Kürklü A. Üniversite Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Öz Etkililik-Yeterlilik Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi. 2017; 9: 207-17.
13. Vural PI, Bakır N. Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2015; 6: 36-42.
14. Wei CN, Harada K, Ueda K, et al. Assessment of health-promoting lifestyle profile in Japanese university students. Environmental Health and Preventive Medicine. 2012; 17: 222–7.
15. UllaDíez SM, Pérez-Fortis A. Socio-demographic predictors of health behaviors in Mexican college students. Health PromotInt. 2009; 25: 85-93.
16. Mašina T, Madžar T, Musil V, Milošević M. Differences in Health-PromotingLifestyle Profile Among Croatian Medical Students According to Gender and Year of Study. ActaClinCroat. 2017; 56: 84-91.
17. Walker SN, Hill-Polerecky DM. Psychometric evaluation of the health promoting lifestyle profile II. Unpublished manuscript, University of Nebraska Medical Center, 1996. [cited 2019 May 05]. Available from: http://app1.unmc.edu/Nursing/conweb/HPLPII_Abstract_Dimensions.pdf
18. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2008; 12: 1-13.
19. Ozveren H, Cerit B, Ertop NG. Differences in health promoting lifestyle behavior of health management students based upon early diagnosis coverage in a cancer course. Asian Pac J Cancer Prev. 2013; 14: 5769-73.
20. Ozveren H, Yılmaz ED. Investigation of the healthy life style behaviours and the exercise behaviours of the nursing students. International Journal of Human Sciences. 2018; 15: 1505-18.
21. Bostan N, Beşer A. Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarını Etkileyen Faktörler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2017; 14(1): 38-44.
22. Zafarmand A, Asvar M. Elite DentalStudents: a Cross-SectionalStudy on Different Aspects of Their Life-Style.J Dent (Shiraz). 2017; 18: 251-8.
23. Kara B, İşcan B. Predictors of Health Behaviors in Turkish Female Nursing Students. Asian Nurs Res. 2016; 10: 75-81.
24. Öz Ş. Üniversite Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ve Kardiyovasküler Risk Faktörleri Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı, 2018.
25. Farokhzadian J, Karami A, AzizzadehForouzi M. Health promoting behaviors in nursing students: is it related to self-efficacy for health practices and academic achievement?. Int J AdolescMedHealth. 2018; 20: 1-10.
26. Kazemi DM, Levine MJ, Dmochowski J, Roger Van Horn K, Qi L. Health behaviors of mandated and voluntary students in a motivational intervention program. Prev Med Rep.2015; 2: 423-28.
27. Alkhawaldeh O. Health promoting lifestyles of Jordanian University students. International Journal of Advanced Nursing Studies. 2013; 3: 27-31.
28. Yılmazel G, Çetinkaya F, Naçar M. Hemşirelik öğrencilerinde sağlığı geliştirme davranışları. TAF PrevMedBull. 2013; 12: 261-70.
29. Kostak MA, Kurt S, Süt N, Akarsu Ö, Ergül GD. Hemşirelik ve sınıf öğretmenliği öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. TAF PrevMedBull. 2014; 13: 189–96.
30. İlhan MN, Özkan S, Aksakal FN, Aslan S, Durukan E, Maral I. Bir Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Olası Yeme Bozukluğu Sıklığı. Türkiye’de Psikiyatri.2006; 8: 151-55
31. Özkan S, Yılmaz E. Hastanede çalışan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2008; 3: 90-105.
32. Altay B, Çavuşoğlu F, Güneştaş İ. Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Çalışan Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörler. DEUHFED.2015; 8: 12-8.
33. Dağdeviren Z, Şimşek Z. Şanlıurfa il merkezindeki lise öğrencilerinin sağlığı geliştirme davranışları ve ilişkili faktörler. TAF PrevMedBull. 2013; 12: 135-42.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehtap Gömleksiz Bu kişi benim
Türkiye

Burkay Yakar ^* Bu kişi benim
Türkiye

Edibe Pirinçci Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2020

Kabul Tarihi

8 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 47 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.755736

IZ

https://izlik.org/JA99EF35TY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gömleksiz, M., Yakar, B., & Pirinçci, E. (2020). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler. Dicle Medical Journal, 47(2), 347-358. https://doi.org/10.5798/dicletip.755736

AMA

1.Gömleksiz M, Yakar B, Pirinçci E. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler. diclemedj. 2020;47(2):347-358. doi:10.5798/dicletip.755736

Chicago

Gömleksiz, Mehtap, Burkay Yakar, ve Edibe Pirinçci. 2020. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler”. Dicle Medical Journal 47 (2): 347-58. https://doi.org/10.5798/dicletip.755736.

EndNote

Gömleksiz M, Yakar B, Pirinçci E (01 Haziran 2020) Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler. Dicle Medical Journal 47 2 347–358.

IEEE

[1]M. Gömleksiz, B. Yakar, ve E. Pirinçci, “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler”, diclemedj, c. 47, sy 2, ss. 347–358, Haz. 2020, doi: 10.5798/dicletip.755736.

ISNAD

Gömleksiz, Mehtap - Yakar, Burkay - Pirinçci, Edibe. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler”. Dicle Medical Journal 47/2 (01 Haziran 2020): 347-358. https://doi.org/10.5798/dicletip.755736.

JAMA

1.Gömleksiz M, Yakar B, Pirinçci E. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler. diclemedj. 2020;47:347–358.

MLA

Gömleksiz, Mehtap, vd. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler”. Dicle Medical Journal, c. 47, sy 2, Haziran 2020, ss. 347-58, doi:10.5798/dicletip.755736.

Vancouver

1.Mehtap Gömleksiz, Burkay Yakar, Edibe Pirinçci. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve İlişkili Faktörler. diclemedj. 01 Haziran 2020;47(2):347-58. doi:10.5798/dicletip.755736