Gudrun Pausewang’ın Kâbus Adlı Kısa Öyküsünde Göç ve Travma

Öz

Sebepleri ve sonuçları bakımından çok boyutlu özellikler gösteren göç olgusunun insan ruh sağlığı üzerindeki etkileri de çeşitlilik göstermektedir. Tarih boyunca insanların çeşitli nedenler yüzünden yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kalışları yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Zorunlu göç nedeniyle alışkın oldukları yaşam ve düzenin aniden dışına itilen ve özellikle çocuk yaşlarda göçü deneyimlemek zorunda kalan insanlar travmalar yaşayabilmekte ve bunlarla başa çıkabilmek için farkında olmadan bazı savunma mekanizmaları geliştirmektedir. Kişinin iç dünyasına dair çeşitli ipuçları veren rüyalar bu noktada hem birer yol gösterici hem de ruh sağlığını korumak açısından kalkan işlevi göstermektedir. Rüyalar sayesinde gerçek hayatta üstesinden gelinemeyen olayların olumsuz etkileri dengelenir. Böylelikle rüyalar, duygu ve düşüncelerin güvenli bir boşalımını sağlamakta, insan ruhunu korumaktadır. Rüyalarda dengelenemeyen çatışma durumları ise kâbus şeklinde kendini gösterir. Bu çalışmada, zorunlu göçü henüz çocuk sayılabilecek yaşlarda tecrübe eden Alman yazar Gudrun Pausewang’ın “Kâbus” adlı eseri göç ve travma bağlamında doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Göç olgusunun çocuk ruh sağlığı üzerinde meydana getirmiş olduğu yaralar, bir rüya türü olan kâbus kavramı çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışmanın öncelikli amacı göç ve göçmenlik gibi soyut kavramları çocukların yetişkinlerden nasıl farklı algıladıklarını ve anlamlandırdıklarını ortaya koymaktır. İkinci temel amaç ise zorunlu göç sürecinde çocuklarda meydana gelen ve bilincin derinliklerine itilen olumsuzlukların farklı travmalara yol açabileceği, bunların da rüyalar yoluyla çeşitli şekillerde tezahür edebileceğini göstermektir.

Anahtar Kelimeler

• Rüya
• Kâbus
• Travma
• Göç
• Empati

Migration and Trauma in Gudrun Pausewang’s Short Story “Nightmare”

Öz

The effects of migration, which has multidimensional characteristics in terms of its causes and consequences, on human mental health also vary. Throughout the history, people have had to leave the place they live for various reasons, which have brought with it completely new problems. People who are suddenly pushed out of the life and order they are accustomed to due to forced migration and who have to experience migration, especially at a child age, may experience traumas and unknowingly develop some defense mechanisms to cope with these. At this point, dreams, which give various clues about the person's inner world, serve as both a guide and a shield to protect mental health. Thanks to dreams, the negative effects of events that cannot be overcome in real life are balanced. Thus, dreams provide a safe release of emotions and thoughts and protect the human soul. Conflict situations that cannot be balanced in dreams manifest themselves as nightmares. In this study, that is called “Nightmare” by the german writer Gudrun Pausewang, who experienced forced migration at an age that could be considered a child, was examined using the document analysis method in the context of migration and trauma. The wounds caused by the phenomenon of migration on children's mental health are discussed within the framework of the concept of nightmare, which is a type of dream. By addressing immigration and the issue of immigration through a nightmare seen by the child protagonist Tina, the author has shown in what ways people's attitudes and feelings such as prejudice and empathy can be expressed.

Anahtar Kelimeler

• Dream
• Nightmare
• Trauma
• Migration
• Empathy

Kaynakça

1. Adıgüzel, Yusuf / Tekgöz, Nursen (2020): Göç. Kent Çalışmalarına Giriş. Kır, Kent ve Göç Sosyolojisi. Ed. Murat Şentürk ve Yusuf Adıgüzel. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
2. Batista, Elizabeth / Wiese, Pinto (2010): Culture and Migration: Psychological Trauma in Children and Adolescents. Traumatology 16 (4), 142-152.
3. Baumann, Renato (2018): Informationsbroschüre zu traumatisierten geflüchteten Kindern und Jugendlichen. Informationen zu Trauma, Traumafolgestörungen und möglichen Traumatherapiemethoden. file:///C:/Users/halim/Downloads/Informationsbrosch%C3%BCre%20zu%20traumatisierten%20gefl%C3%BCchteten%20Kindern%20und%20Jugendlichen%20von%20Renato%20Baumann%20(2).pdf (Erişim: 06.05.2024)
4. Flory, Lea (2017): Traumasensibler und empowernder Umgang mit Geflüchteten. Ein Praxisleitfaden. Hg. v. Bundesweite Arbeitsgemeinschaft der Psychosozialen Zentren für Flüchtlinge und Folteropfer- BAfF e.V.
5. Günyüz, Melike (2022): Çocuk Edebiyatı Okumaları. Kök Metinler, Metinlerarası İlişkiler, Karşılaştırmalı Okumalar. İstanbul: Erdem Yayınları.
6. Homer, Sean (2013): Jacques Lacan. Abdurrahman Aydın (çev.). Ankara: Phoenix Yayınevi.
7. İmamoğlu, Abdulvahit (2010): Bazı Psikanalistlere Göre Rüyanın İnsan hayatındaki Rolü. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: XII, Sayı: 22 (2010/2), 21-47.
8. Kelm, Heike (2006): Autobiographische Spuren im Narrativ ausgewählter deutscher Kinder- und Jugendbuchautoren der Kriegs- und Nachkriegsgeneration - Eine qualitative Studie – Inaugural-Dissertation zur Erlangung des Doktorgrades der Philosophischen Fakultät der Westfälischen Wilhelms - Universität zu Münster.

9. Kleina, Wibke (2018): Krieg, Flucht und Ankunft als traumatische Erlebnisse im Kindes- und Jugendalter. Pädagogische Rundschau. 72. Jahrgang, 259-276. DOI https://doi.org/103726/PR022018.0017 https://www.phsg.ch/sites/default/files/download/2022/Kleina%20%282018%29.%20Flucht-Trauma.pdf (Erişim: 06.05.2024).
10. Kubátová, Milena (2016): Es war schmerzlich, mein Zuhause zu verlassen - literarische Auseinandersetzung mit Kindheitserinnerungen der Autorinnen G. Pausewang, I. Heyne und A. Schwarz in ihren Jugendromanen und Applikation einer Lektüre im Unterricht. Disertační práce. Masarykova univerzita Filozofická fakulta Ústav germanistiky, nordistiky a nederlandistiky.
11. Özdemir, Aysel / Budak, Funda (2017): Göçün Çocuk Ruh Sağlığı Üzerine Etkileri1 Effects of Migration on Children’s Mental Health. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi. Cilt 3, Sayı 2, 212-223.
12. Öztürk, Ali Osman / Canbolat, Derya (2021): Almanya Türkülerine Yansıyan Dil ve Eğitim Sorunları. Balcı, Tahir / Öztürk, Ali Osman / Aksöz, Munise (Ed.): Schriften zur Sprache und Literatur V.. Konya: Çizgi Kitabevi, 27-46.
13. Öztürk, Ali Osman / Canbolat, Derya (2022): Reflexion von Bildungs- und Sprachproblemen in den türkischen Gastarbeiterliedern in Deutschland. Codarcea, Emilia / Dressel, Manuela / Schneider, Thomas (Hgg.): Macht der Sprache in der deutschen Kultur und Literatur Ostmittel- und Südosteuropas. Tendenzen – Verflechtungen – Wechselwirkungen. Klausenburger Beiträge zur Germanistik, Bd. XI, 37-62.
14. Öztürk, Ali Osman / Yeşilyurt, Halime (2021): Onjali Q. Raúf’un “Arka Sıradaki Çocuk” Adlı Eseri Örneğinde Okullarda Mülteci Çocuklara Yönelik Akran Zorbalığı. The Different Approaches of Akademic Disciplines to the Phenomenon of Migration 1, Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayın, 188-199.
15. Öztürk, Ali Osman / Yeşilyurt, Halime (2022): Die Kinderfiguren als Außenseiter im Werk „Die grauen und die grünen Felder“ von Ursula Wölfel. Beníšková, Bianca (Ed.): Interkulturalität in Sprache, Literatur und Bildung, 5/ 2022. Rezensierte Beiträge der internationalen Konferenz Interkulturelle und transkulturelle Dimension im linguistischen, kulturellen und historischen Kontext 2021 7. – 9. Oktober 2021, Pardubice: Univerzita Pardubice, 77-91.
16. Öztürk, Ali Osman (2001): Alamanya Türküleri. Türk Göçmen Edebiyatının Sözlü/Öncü Kolu. Ankara: Kültür Bakanlığı.
17. Pausewang, Gudrun (1983): Rosinkawiese Alternatives Leben in den zwanziger Jahren. Ungekürzte Aufgabe. München: Deutscher Taschenbuc Verlag.
18. Pausewang, Gudrun (1993): Der Apltraum. Silvia Bartholl. Texte dagegen. Weinheim: Beltz Verlag. Unter: http://www.hsghrm.musin.de/WordPress/wp-content/uploads/2014/03/Alptraum.pdf (Erişim: 18.04.2024).
19. Pösiger, von Günter (1974): Traumbuch Traumsymbole und ihre Deutung- Psychologie des Träumens. München: Humboldt-Taschenbuchverlag.
20. Stüben, Jens (2001): „Flüchtlingskinder” 1945 Flucht, Vertreibung und Internierung von Kindern und Jugendlichen in deutschsprachigen Autobiographien und autubiographischen Romanen. Kinder auf der Flucht Kinder- und Jugendliteratur zu einem golbalen Thema im 20. Jahrhundert. Hg. v. Michael Fritsche, 157-175.
21. Şimşek, Rıdvan (2018): Göç Kuramları. Şimşek, Rıdvan (Ed.): Göç Sosyolojisi Farklı Boyutlarıyla Göç. Ankara: Akademisyen Kitabevi, 15-48.
22. Volkan, D. Vamık (2017): Göçmenler ve Mülteciler Travma, Sürekli Yas, Önyargı ve Sınır Psikolojisi. 1. Baskı. Ankara: Pusula Yayınevi.