Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı

Remzi Avcı

doi:10.37583/diyalog.1600048

Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı

Öz

Alman Şarkiyatında Türk filolojisi hakkında çalışmalar yapılsa da Türk edebiyatı çok ilgi gören bir alan değildi. 1836 yılında Hammer-Purgstall’ın Geschichte der Osmanischen Dichtkunst (Osmanlı Şiirinin Tarihi) adlı altı ciltlik Osmanlı edebiyatı tarihi bir dönüşümü teşkil eder. Bu eser, genel anlamda bir ilgi uyandırsa da Türk Edebiyatına ilgisizlik on yıllarca devam etti. 19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatı hakkında Almancaya yapılan çeviriler, tanıtım yazıları, antoloji ve edebiyat tarihi gibi farklı alanlarda birçok çalışma yapıldı. Bu eğilimde II. Wilhelm dönemiyle canlanan Osmanlı-Alman siyasi ilişkilerinin savaş ortaklığına evrilmesinin büyük bir payı vardı. Bu şarkiyatçılardan Hammer-Purgstall’ın (1774-1856) yanı sıra Paul Horn (1863-1908), Georg Jacob (1862-1937) ve Otto Hachtmann, Martin Hartmann (1851-1918) sayılabilir. Burada metinleri incelenen şarkiyatçılar sadece Türk Edebiyatından çeviriler yapmadılar ya da sadece yazarları tanıtmadılar; aksine Türk Edebiyatının tarihsel gelişiminde bahsederken aynı zamanda içerik hakkında konuştular ve mukayeseler yaptılar; yani Türk Edebiyatını tasvir ettiler. Bu makale, Alman Şarkiyatı içerisinde bir Türk Edebiyatı tarihini araştırmaktan ziyade onun bu gelenek içerisinde nasıl alımlandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Avcı, Remzi (2020): The Language-Building for the Nation-Building: Martin Hartmann’s Discourse on the Ottoman Literature and Language Purification Attempts. Ed. Cengiz Y.-Deniz İ.- Uyanık N.- Çetres, İ. H. Kavramlar ve Kuramlar. - Düşünce Bilimleri-. Mardin: Mardin: Artuklu Üniversitesi Yayınları, 487-497.
Bleek, Wilhelm (2023): Der deutsche Vormärz https://www.bpb.de/themen/zeit-kulturgeschichte/revolution-1848-1849/516963/der-deutsche-vormaerz/ (Erişim tar. 14.10.2024)
Bozkurt, Eshabil/ Karadağ Ayşe Banu (2015): II. Abdülhamid Dönemi Roman Çevirileri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 43, 43-77.
Ercilasun, Bilge (1981): Servet-i Fünûn’da Edebî Tenkit. Ankara. Kültür Bakanlığı Yayınları.
Foy, Karl (1898): Der Purismus bei den Osmanen. Berlin: Reichsdruckerei.
Gibb, Elias John Wilkinson (1900-1909): A History of Ottoman Poetry. London, I 1900, II 1902, III 1904, IV 1905, V 1907, VI 1909.
Hachtmann, Otto (1917): Die neuere und neueste Türkische Literatur. Die Welt des Islams, 57-96.
Hachtmann, Otto (1916): Die türkische Literatur des zwanzigsten Jahrhunderts, Leipzig: C. F. Amelangs Verlag.

Hachtmann, Otto (1918): Europäische Kultureinflüsse in der Türkei: ein literärgeschichtlicher Versuch. Berlin: Verlag Der Neue Orient.
Hammer-Purgstall, Joseph von (1818): Geschichte der schönen persischen Redekünste. Wien: Ben Heubner Verlag.
Hammer-Purgstall, Joseph von (1825): Baki’s, des grössten türkischen Lyrikers, Diwan, zum ersten Mahle ganz verdeutscht. Wien: E. F. Beck.
Hammer-Purgstall, Joseph von (1834): Gül u Bülbül, das ist: Rose und Nachtigall, von Fasli. Pest-Leipzig: C. A. Hartleben.
Hammer-Purgstall, Joseph von_(1836-38): Geschichte der Osmanischen Dichtkunst bis auf unsere Zeit, bis auf unsere Zeit. Mit einer Blüthenlese aus zweytausend, zweyhundert Dichtern. Erster Band, Pest: C. A. Hartleben.
Hartmann, Martin (1899) Islam und Arabisch, (1899), Der islamische Orient: Berichte und Forschungen, Bd. I, Wolf Peiser Verlag, Berlin 1905, 1-22.
Hartmann, Martin (1916a): Die literarischen Strömungen in Stambul. Korrespondenzblatt der Nachrichtenstelle für den Orient 44/45, 1-4.
Hartmann, Martin (1916b): Turanismus. Das neue Deutschland, 5. Jahrgang Heft 6, 149–153.
Hartmann, Martin (1917): Die neue Türkei und ihre Literatur. Die islamische Welt. Nummer 3, 28-2.
Herzog, Christian (2010): Almanca Konuşulan Ülkelerde Türkiyat ve Şarkiyat Çalışmalarının Gelişimi Üzerine Notlar. çev. Faruk Yaslıçimen. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi. Cilt 8. Sayı 15, 77-148.
Horn, Paul (1902): Geschichte der türkischen Moderne. Leipzig: Amelang Verlag.
Jacob, Georg (1900): Das türkische Schattentheater.Berlin: Mayer-Müller.
Jacob, Georg (1903): Aus der Literatur der osmanischen Türken. Asien. Deutsch-asiatische Gesellschaft. Münchener orientalische Gesellschaft 2, 115, 49-55.
Kreiser, Klaus (2013): Turkologie als Steckenpferd? von Paul Horn bis Carl Frank. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (Semih Tezcan’a Armağan). 13/13, 213-229.
Kreiser, Klaus (Edit.) (1987): Germano-Turcica: Zur Geschichte des Türkisch-Lernens in den deutsch-sprachigen Ländern; Ausstellung des Lehrstuhls für Türkische Sprache. Bamberg: UB.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dünya Dilleri, Edebiyatı ve Kültürü (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Remzi Avcı ^*
0000-0002-8539-9203
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

22 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

15 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.37583/diyalog.1600048

IZ

https://izlik.org/JA53UJ43LN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Avcı, R. (2024). Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 12(2), 336-349. https://doi.org/10.37583/diyalog.1600048

AMA

1.Avcı R. Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı. DİYALOG. 2024;12(2):336-349. doi:10.37583/diyalog.1600048

Chicago

Avcı, Remzi. 2024. “Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı”. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik 12 (2): 336-49. https://doi.org/10.37583/diyalog.1600048.

EndNote

Avcı R (01 Aralık 2024) Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik 12 2 336–349.

IEEE

[1]R. Avcı, “Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı”, DİYALOG, c. 12, sy 2, ss. 336–349, Ara. 2024, doi: 10.37583/diyalog.1600048.

ISNAD

Avcı, Remzi. “Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı”. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik 12/2 (01 Aralık 2024): 336-349. https://doi.org/10.37583/diyalog.1600048.

JAMA

1.Avcı R. Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı. DİYALOG. 2024;12:336–349.

MLA

Avcı, Remzi. “Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı”. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, c. 12, sy 2, Aralık 2024, ss. 336-49, doi:10.37583/diyalog.1600048.

Vancouver

1.Remzi Avcı. Alman Şarkiyatında Türk Edebiyatının Alımlanışı. DİYALOG. 01 Aralık 2024;12(2):336-49. doi:10.37583/diyalog.1600048