Modern Kuramların Postmodern Yansımaları: Okur Odaklı Edebiyat Kuramlarında Okurun Konumlandırılışı
Öz
20.
yüzyılın ikinci yarısından itibaren edebiyat alanında önemli bir paradigma
değişikliğinin gerçekleştiği söylenebilir. Bu değişiklik genel olarak edebiyat
kuram ve eleştirilerinin o güne kadar ihmal ettiği ancak en başından itibaren
edebiyatın en önemli parçası olan okurun yeni bir yönüyle keşfedilmesi ve
yeniden tanımlanmasıyla gerçekleşir. Yazar ve onun yazdığı metin karşısında o
güne kadar edilgen bir rol biçilen okur, dönemin koşullarının da elverişli
olması nedeniyle aşama aşama etken bir role büründürülür. 1970’li yıllardan
itibaren ise okurun bu özelliğini ele alan bir dizi yeni bakış açısı ve
yaklaşım ortaya çıkar. Özellikle Almanya, Amerika ve Fransa’da ortaya çıkan bu
yaklaşımların her birisi beslendikleri felsefi geleneğin etkisi altında farklı
bir okur modeli geliştirirler. Bu çalışmada bu farklı okur modellerinden üç
tanesi incelenerek okur kavramı ile neyi veya kimi kastettikleri üzerinde
durulmuştur. Bu üç farklı yaklaşımın ele alınmasındaki amaç ise, günümüzde
edebiyat metnini anlamlandırmada etken bir rol üstlenen okuru tanımlamak üzere
kullanılan “postmodern okur” modeline katkılarının olup olmadığını
sorgulamaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aust, Hugo (1983): Lesen. Überlegungen zum sprachlichen Verstehen. Tübingen: Niemeyer.
- Becker, Eve Marie (2011): Antike Textsammlungen in Konstruktion und Dekonstruktion. Eine Darstellung aus neutestamentlicher Sicht. İçinde: E.M Becker / S. Scholz (ed.): Kanon in Konstruktion und Dekonstruktion: Kanonisierungsprozesse religiöser Texte von der Antike bis zur Gegenwart. Ein Handbuch. Berlin/New York: Walter de Gruyter, s. 1-29.
- Dablé, Nadine (2012): Leerstellen transmedial. Auslassungsphänomene als narrative Strategie in Film und Fernsehen. Bielefeld: Transcript.
- De Beaugrande, Robert (1984): Writer, reader, critic: Comparing critical theories as discourse. College English, 46 (6), s. 533-559.
- Fish, Stanley (1970): Literature in the reader: Affective stylistics. New Literary History, 2(1), 123-162. http://www.jstor.org/stable/468593 (Erişim: 15.03.2017).
- Fish, Stanley (1976): Interpreting the 'Variorum'. Critical Inquiry, 2(3), 465-485. http://links.jstor.org/sici?sici=0093-1896%28197621%292%3A3%3C465%3AIT%22%3E2. 0.CO%3B2-Y (Erişim: 15.03.2017).
- Fish, Stanley (1980): Is there a text in this class?: The authority of interpretive communities. Harvard University Press.
- Habib, M.A.R (2005): A History of Literary Criticism: From Plato to the Present. Oxford: Blackwell.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Berna Köseoğlu
Bu kişi benim
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Metin Toprak
Bu kişi benim
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2017
Gönderilme Tarihi
27 Temmuz 2017
Kabul Tarihi
25 Haziran 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 5 Sayı: 1