“Schritt für Schritt Deutsch Ortaöğretim A1.1 Düzeyi Almanca Ders Kitabı”nın Kültür Bilgisi ve Kültürlerarasılık Bağlamında İncelenmesi ve Değerlendirilmesi
Öz
Köşker 2015 yılında yayımlanan “Yabancı Dil Öğretiminde Kültür Aktarımı: Fransız Dili Örneği”
başlıklı makalesinde geçmişten günümüze süregelen hedeflerin aksine dil öğrenmenin temel amacının
artık öğrenilen dili konuşan kişilerle yazılı veya sözlü iletişim kurabilmek olduğunu belirtmiş, ancak
Zeuner (1997) gibi o da konuşma ve anlama üzerine kurulu yazılı ve sözlü iletişim yetisini kullanabilmek
için sadece dilbilgisi kurallarını bilmenin yetmediğini, bunun yanı sıra etkileşime girilen kişilerin
yaşadıkları topluma ilişkin kültürel değerler hakkında da bilgi sahibi olmak ve dili konuşanların sözel
olmayan mesajlarını da anlamak gerektiğini vurgulamıştır.
Köşker ve Zeuner'in bu görüşlerinden hareketle bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve
Terbiye Kurulu Başkanlığının 2016-2017 öğretim yılından itibaren 5 (beş) yıl süreyle ders kitabı olarak
kabul ettiği ve okullarda 2016-2017 eğitim-öğretim yılında yaygın olarak kullanılan Türkiye’de
hazırlanmış ve basılmış olan Schritt für Schritt Deutsch Ortaöğretim A1.1 Düzeyi Almanca Ders Kitabı
(Çelen Öztürk, 2016) içerdiği kültürel öğeler bakımından Tomková’nın (1992) ve Arıkan ve Saraç’ın
(2010) geliştirmiş oldukları ölçütler doğrultusunda mercek altına alınmış ve veriler betimsel analiz
yöntemi ile çözümlenerek, yorumlanmıştır.
Veriler, Schritt für Schritt Deutsch Ortaöğretim A1.1 Düzeyi Almanca Ders Kitabında hedef dilin
konuşulduğu ülkenin günlük yaşamına ve kültürüne ilişkin Türkçede ‘Ülke Bilgisi’ olarak karşılık bulan
Landeskunde kavramı bağlamında coğrafi, tarihsel, sayısal, istatistiksel vs. gibi bilgilere yer verildiğini,
bunun ötesinde öğrencilerin hedef dil kültürel öğeleri görmelerini ve duymalarını ve bu yolla zihinlerinde
hayal edebilmelerini sağlayan ve kendi kültürü ile hedef dilin kültürünü karşılaştırabileceği ve empati
kurabileceği düzenlemelere gidildiğini, ancak gerek ‘Kültürlerarasılık’ kavramı bağlamında yapılması
öngörülen etkinliklerin gerekse ‘Ülke Bilgisi’ olarak karşılık bulan Landeskunde kavramı bağlamında
sunulan coğrafi, tarihsel, sayısal, istatistiksel vs. gibi bilgilerin sayıca oldukça sınırlı olduğunu ortaya
koymuştur. Araştırma kitapta yabancı olanı doğru anlayabilmek için mutlaka bilinmesi gereken hedef
dilin konuşulduğu ülkeye has kültürel değerlere çok az değinildiğini ve erek dili konuşanların sözel
olmayan mesajlarını da anlayabilme becerisini de geliştirecek türde düzenlemelere gidilmesi gerektiğini
ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altmayer, Claus & Koreik, Uwe (2010a): “Empirische Forschung zum landeskundlich-kulturbezogenen Lernen in Deutsch als Fremdsprache. Einführung in den Themenschwerpunkt”. Zeitschrift für Interkulturellen Fremdsprachenunterricht Didaktik und Methodik im Bereich Deutsch als Fremdsprache. ISSN 1205-6545. Jahrgang 15. Nummer 2 (Oktober 2010). Erişim Adresi: http://zif.spz.tu-darmstadt.de/jg-15-2/beitrag/AltmayerKoreik.pdf. [Erişim Tarihi: 15. 07. 2017]
- Altmayer, Claus & Koreik, Uwe (2010b): “Geschichte und Konzepte einer Kulturwissenschaft im Fach Deutsch als Fremdsprache”. In: Fandrych, Christian; Hufeisen, Britta; Krumm, Hans-Jürgen & Riemer, Claudia (Hrsg.). Deutsch als Fremd- und Zweitsprache. Ein internationales Handbuch (2. Aufl.). Berlin, New York: de Gruyter (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft, 35), s. 1377-1390.
- Arıkan, Arda & Saraç, Sezgi (2010):”Yabancı Dil Ders Kitaplarında Hedef Kültür Bilgisini İncelemede Kullanılabilecek Kontrol Listesi Uygulaması”. Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Yıl 3. Sayı 1-2 Haziran-Aralık, s. 45-56.
- Arslan, Abdullah & Coşkun, Abdullah (2012): “Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı: Türkiye ve Dünyada Neler Oluyor?”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt 12. 20. Yıl. Özel Sayı. 12, s. 1-19. Avrupa Konseyi/Modern Diller Bölümü (2013): Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi 2. Baskı Frankfurt/Main: telc GmbH, ISBN: 978-3-86375-083-1
- Başaran, Bora (2013): “Ders Kitaplarında “Öteki””. Kültür Evreni. Erişim Adresi: http://www.kulturevreni.com/15-116.pdf [Erişim Tarihi: 15. 07. 2017]
- Baykara, Bahri (2010): Yabancı Dil Eğitiminde Kültürlerarasılık, Fırat Üniversitesi (Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı, İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı), Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi. Elazığ.
- Bayrak, Ayhan (2006): “Landeskundliche Elemente im Lehrwerk “Hier sind wir”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (15), s. 107-112.
- Biechele, Markus & Padrós, Alicia (2003): Didaktik der Landeskunde: Fernstudienangebot DaF. Fernstudieneinheit 31. München: Langenscheidt.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Seviç Sakarya Maden
*
Bu kişi benim
Trakya Üniveritesi
0000-0001-5954-9565
Türkiye
Cansu Çalışkan
Bu kişi benim
0000-0001-9078-1469
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2017
Kabul Tarihi
28 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 5 Sayı: 2