Fuzûlî ve Hâfız Gazellerinde Rindane, Kalenderane ve Mestane Mazmunların Tahlili ve Mukayesesi

Öz

Bu çeviri, Mahmud Mehdipur ve Leyla Mirzayanfer tarafından yazılan “Mukâyese ve Tahlîl –i Mezâmîn-i Rindâne vü Kalenderâne vü Mugâne der Gazelhâ-yı Hâfız ve Fuzûlî” adlı makalenin çevirisinden ibarettir. Makalenin giriş kısmında Melamet ve Kalenderlik kavramlarından bahsedilmiştir. Sonrasında konu üzerine yapılan çalışmalardan bahisle, makalenin yazılma amacı ortaya konulmuştur. Hoca Hâfız Şirazî ve Molla Mehmet Fuzûlî’nin şiirleri üzerine müstakil inceleme olmadığı için yazıldığı belirtilen makalede, her iki şairin Divanlarında bulunan rindane, kalenderane ve mestane mazmunlar ele alınarak mukayese edilmiştir. Makale; Meyperestlik, meyhâne, züht riyakârlığını eleştirme, maddiyata karşı ilgisizlik, dinî tecellilere karşı lakaytlık, güzel sevicilik, melamet çekme ve selameti terk ve pîr-i mugan vb. 12 başlıkta konuyu mukayese etmektedir. Başlıklardan sonra genel bir mukayese yapılarak makale sonuçlandırılmıştır. Mukayeselerin şairlerin yaşadığı siyasi ve sosyal şartlarla yapılmış olması makalenin önemini artıran unsur olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hâfız
• Fuzûlî
• Rindane
• Kalenderane
• Mukayese

Analysis and Comparison of Rindane, Kalenderane, and Mestane Metaphors in the Ghazals of Fuzûlî and Hâfız

Öz

This translation consists of the translation of Mahmud Mehdipur and Leyla Mirzayanfer's article titled "Mukâyese ve Tahlîl –i Mezâmîn-i Rindâne vü Kalenderâne vü Mugâne der Gazelhâ-yı Hâfız ve Fuzûlî". In the introduction part of the article, the concepts of Melamet and Kalenderlik are mentioned. Afterwards, the purpose of writing the article is revealed by mentioning the studies done on the subject. In the article, which was written because there was no independent study on the poems of Hodja Hâfız Şirazî and Molla Mehmet Fuzûlî, the rindane, kalenderane and mestane mazmuns found in the Divans of both poets were discussed and compared. Article; excessive drunkenness, taverns, criticism of ascetic hypocrisy, indifference to material things, shahidbazi, reproach and the soundness of renunciation, pîr-i mugân, etc. compares the subject under 12 headings. The article was concluded by making a general comparison after the titles. The fact that the comparisons were made with the political and social conditions in which the poets lived was the factor that increased the importance of the article.

Anahtar Kelimeler

• Hâfız
• Fuzûlî
• Rindane
• Kalenderane
• Comparison.

مقایسه و تحلیل مضامین رندانه و قلندرانه و مغانه در غزل‌های حافظ و فضولی

Öz

با توجه به مشترکاتى كه در دیوان‌ فارسی خواجه حافظ شیرازی و ملا محمد فضولی وجود دارد، و بررسی برخی مضامین شعری اين دو شاعرمى پردازيم. ازجمله مضامینى گه در دیوان هردو شاعرجلب توجه مى كند، مضمون رندانه، قلندرانه و مستانه است گه شباهت اين مضامین،گاه واژهاو تعبیرات به گاررفته را نیز بهم نزدیک‌ترمى كند. قبل ازاين که دیوان‌ هردو شاعررا مورد بررسی قرار دهیم،مطالىبى درباب ملامتيه وقلندريه واوضاع سیاسی و اجتماعی عصرهردو شاعرزكر می‌شود تا اشناي بيىشترى به موضوع موردبحث خاصل شود. درپايان وپس اززكر وتوضيح مضامین رندانه، قلندرانه و مغانه در دیوان حافظ وفضولى، به تاحليل و مقایسه ى اين اشعارومضامین پرداخته مى شود.

Anahtar Kelimeler

• حافظ
• فضولی
• رند
• قلندر