CEO MEKTUPLARININ RETORİK YAPISI VE FİNANSAL GÖSTERGELERLE İLİŞKİSİ: BİST ŞİRKETLERİNDE BİR İNCELEME
Öz
Bu çalışmanın amacı, CEO mektuplarının retorik özelliklerini belirlemek ve bu özelliklerin finansal göstergelerle ilişkisini analiz etmektir. Bu amaçla Borsa İstanbul (BİST) İmalat endeksinde listelenen 69 şirketin 2023 ve 2024 yılı CEO mektupları nitel olarak Maxqda yazılımı ile kodlanmış; ardından retorik oranların (Ethos, Pathos, Logos) finansal göstergelerle ilişkisi regresyon analizi ile test edilmiştir. Nitel bulgulara göre, CEO mektuplarında erkek yönetici imzasının yoğunlukta olduğu, mektupların kısa metinler halinde yazıldığı ve görsel retoriğin (fotoğraf, logo) sınırlı kullanıldığı görülmektedir. Örneklemde yer alan CEO mektuplarının retorik özellikleri, mektupların ağırlıklı olarak şirketlerin kendilerini ifade etme söylemlerinden (Ethos), daha sonra hedef kitlenin duygularını hitap eden söylemlerden (Pathos) ve en az yoğunlukta da mantık ve kanıt gösteren söylemlerden (Logos) oluştuğunu göstermiştir. Nicel bulgulara göre ise, CEO mektuplarının retorik yapısı işletmelerin finansal göstergelerinden farklı yönlerde etkilemektedir. Ethos ve Pathos finansal zorluk yaşayan şirketlerin retorik stratejilerini açıklarken, Logos finansal açıdan güçlü şirketlerin iletişiminde belirleyici olmaktadır. Araştırmanın bulguları, CEO mektuplarının retorik özellikleri ve biçimsel özellikleri ile finansal göstergeler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koyduğundan, şirket yönetimlerinin söz konusu metinlerin hazırlanmasında daha stratejik davranması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, şirketlerle ilgili bilgi edinmek isteyen paydaşların da CEO mektuplarını sadece bir hitabet değil, şirket hakkında ipuçları içeren bir beyan kapsamında değerlendirmeleri gerektiği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Alkaraan, F., Albahloul, M., & Hussainey, K. (2023). Carillion's strategic choices and the boardroom's strategies of persuasive appeals: ethos, logos and pathos. Journal of Applied Accounting Research, 24(4), 726-744.
- Alshorman, S. A. A., & Shanahan, M. (2022). The voice of profit: Exploring the tone of Australian CEO’s letters to shareholders after the global financial crisis. Corporate Communications: An International Journal, 27(1), 127– 147.
- Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589-609.
- Amernic, J. and Craig, R. (2006), CEO-speak: The language of corporate leadership, McGill-Queen’s University Press, Quebec.
- Aristotle. (2009). [eBook, Trans: A. M. William Ellis]. Politics: A treatise on government. J M Dent & Sons Ltd. and NY: E. P. Dutton & Co. (Original work published ca. 4 B.C.E.)
- Bahçecioğlu, E. H. (2021). Retoriğin temel unsurları olan ethos-pathos-logos perspektifinden ikna sanatının kullanılışı: Müge Anlı örneği. Aksaray İletişim Dergisi, 3(1), 16-42.
- Beattie, V., & Jones, M. J. (1992). The use and abuse of graphs in annual reports: theoretical framework and empirical study. Accounting and Business Research, 22(88), 291-303.
- Bohlen, L., Brink Nilsson, R., & Ahmad, M. (2022). Påverkas tonen i VD-ordet av bolagets lönsamhet?. https://lup.lub.lu.se/student-papers/search/publication/9095260
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
1 Kasım 2025
Kabul Tarihi
6 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1