İKLİM POLİTİKASI BELİRSİZLİĞİNİN BIST KİMYA PETROL PLASTİK ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Öz
Bu çalışma, iklim politikası belirsizliğinin (CPU) BIST Kimya Petrol Plastik Endeksi (XKMYA) üzerindeki etkisini 2000–2025 dönemine ait aylık veriler kullanarak incelemektedir. CPU verileri Gavriilidis (2021) tarafından geliştirilen endeksten elde edilmiş ve değişkenlerin durağanlık özellikleri ADF birim kök testiyle analiz edilmiştir. Serilerin farklı bütünleşme derecelerine sahip olması nedeniyle geleneksel Granger yaklaşımı yerine Toda–Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır. Bilgi kriterleri doğrultusunda optimal gecikme uzunluğu üç olarak belirlenmiş ve genişletilmiş VAR modeli tahmin edilmiştir. Tanısal testler, modelde anlamlı düzeyde otokorelasyon veya güçlü bir heteroskedastisite sorunu bulunmadığını göstermiştir. Elde edilen ampirik bulgular, CPU’dan XKMYA’ya doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık XKMYA’nın CPU üzerinde herhangi bir nedensel etkisi tespit edilmemiştir. Sonuçlar, küresel iklim politikası belirsizliklerinin Türkiye’de enerji yoğun sektörlerin piyasa performansını etkileyebileceğini göstermekte; bu nedenle sektör firmalarının, yatırımcıların ve politika yapıcıların küresel iklim politikalarındaki gelişmeleri yakından takip etmeleri gerektiğine işaret etmektedir. Ayrıca çalışma, iklim politikası belirsizliğinin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini inceleyen literatüre Türkiye örneği açısından katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arouri, M., Gomes, M., & Pijourlet, G. (2025). Does climate policy uncertainty shape the response of stock markets to oil price changes? Evidence from GCC stock markets. Journal of Environmental Management, 375, 124229. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2025.124229
- Awosusi, A. A. (2025). How do economic policy uncertainty, climate policy uncertainty and US monetary policy uncertainty shape investors’ sentiment in the green market?. Applied Economics, 1-19. https://doi.org/10.1080/00036846.2025.2567576
- Bezgin, S. M., & Gungor, S. (2025). Does climate policy uncertainty move with stock markets? Evidence from advanced economies with the best climate change performance. Financial Internet Quarterly, 21(3), 62–76. https://doi.org/10.2478/fiqf-2025-0019
- Chen, J., & Wang, X. (2025). Climate policy uncertainty and the Chinese sectoral stock market: A multilayer network analysis. Economic Systems, 49(1), 101250. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2024.101250
- Chen, Z., Zhang, L., & Weng, C. (2023). Does climate policy uncertainty affect Chinese stock market volatility?. International Review of Economics & Finance, 84, 369-381. https://doi.org/10.1016/j.iref.2022.11.030
- Dai, Z., & Zhang, X. (2023). İklim politikası belirsizliği ve bankaların üstlendiği riskler: Çin örneği. International Review of Financial Analysis, 87, 102579. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2023.102579
- Gao, W., Wei, J., Zhang, H., & Zhang, H. (2024). Does climate policy uncertainty exacerbate extreme risk spillovers between green economy and energy metals?. Resources Policy, 91, 104946.
- Gavriilidis, K. (2021). Measuring Climate Policy Uncertainty. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3847388 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3847388
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Servet Say
*
0000-0003-4216-6650
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
27 Kasım 2025
Kabul Tarihi
2 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1