FİNANSAL YAKINSAMA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİ: SEÇİLİ İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI ÜYESİ ÜLKELERDEN KANITLAR

Öz

Bu çalışma, İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi on ülkede finansal yakınsama hipotezinin geçerli olup olmadığını sınamayı amaçlamaktadır. Finansal gelişmişlik düzeyi en yüksek beş ülkenin ortalaması referans alınarak yürütülen analizde 1980-2020 döneminin yıllık verileri kullanılmaktadır. Analizde yöntem olarak panel Fourier KPSS birim kök testi uygulanmaktadır. Elde edilen ampirik bulgulara göre Malezya, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, referans alınan beş gelişmiş ülkenin finansal gelişme endeks değerlerinin ortalamasına doğru yakınsamaktadır. Dolayısıyla finansal yakınsama hipotezi, sadece bu üç ülke için geçerlidir. Panelin geneli için yakınsama söz konusu değildir. Bu bulgular, finansal sistemlerde yapısal ve politika temelli iyileştirmeler yapılmadığı sürece ülkeler arasındaki büyük finansal gelişmişlik farkının devam edebileceğinin altını çizmektedir. Finansal yakınsama sağlanmayan ülkelerde finansal kapsayıcılığı genişletmek, piyasalara derinlik kazandırmak ve kurumsal/düzenleyici altyapıyı güçlendirmek önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Yakınsama
• İslam İşbirliği Teşkilatı
• Fourier Birim Kök Testi

TESTING THE FINANCIAL CONVERGENCE HYPOTHESIS: EVIDENCE FROM SELECTED OIC MEMBER COUNTRIES

Öz

This study investigates the validity of the financial convergence hypothesis across ten member countries of the Organization of Islamic Cooperation. The analysis covers the period from 1980 to 2020 using annual data and utilizes the average of the five countries with the highest levels of financial development as a benchmark. Methodologically, the panel Fourier KPSS unit root test is employed. Empirical findings indicate that Malaysia, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates converge toward the average financial development index values of the five reference countries. Consequently, the financial convergence hypothesis holds true only for these three nations, while convergence is not observed for the panel as a whole. These results underscore that significant disparities in financial development among countries may persist unless structural and policy-based improvements are implemented within financial systems. For countries where financial convergence is not achieved, expanding financial inclusion, enhancing market depth, and strengthening institutional and regulatory frameworks are crucial.

Anahtar Kelimeler

• Financial Convergence
• Organization of Islamic Cooperation
• Fourier Unit Root Test

Kaynakça

1. Açdoyuran, B., ve Sahbaz, A. (2024). Analysis of financial convergence with structural breaks unit root tests. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 6(2), 373-385. https://doi.org/10.51124/jneusbf.2024.93
2. Akram, V., Singh, S., ve Sahoo, P. K. (2023). A club convergence analysis of financial integration: Cross-country evidence. Studies in Economics and Finance, 40(4), 647-660. https://doi.org/10.1108/SEF-11-2022-0543
3. Angelia, M. P., ve Purwono, R. (2021). The convergence of financial sector in Asia. International Journal of Research in Business and Social Science, 10(6), 166-173. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v10i6.1319
4. Apergis, N., Delgado, F. J., Huynh, T. L. D., ve Presno, M. J. (2026). Financial development: Are EU systems approaching?. Financial Innovation, 12(1), 1-31. https://doi.org/10.1186/s40854-025-00795-8
5. Bahmani-Oskooee, M., Chang, T., ve Wu, T. (2014). Revisiting purchasing power parity in African countries: Panel stationary test with sharp and smooth breaks. Applied Financial Economics, 24(22), 1429-1438. https://doi.org/10.1080/09603107.2014.925068
6. Bruno, G., De Bonis, R., ve Silvestrini, A. (2012). Do financial systems converge? New evidence from financial assets in OECD countries. Journal of Comparative Economics, 40(1), 141-155. https://doi.org/10.1016/j.jce.2011.09.003
7. Canh, N. P., ve Thanh, S. D. (2020). Financial development and the shadow economy: A multi-dimensional analysis. Economic Analysis and Policy, 67, 37-54. https://doi.org/10.1016/j.eap.2020.05.002
8. Carrion-i-Silvestre, J. L., Del Barrio‐Castro, T., ve López‐Bazo, E. (2005). Breaking the panels: An application to the GDP per capita. The Econometrics Journal, 8(2), 159-175. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2005.00158.x

9. Çıkıryel, B. (2025). Seçili İslam işbirliği teşkilatı üyesi ülkelerde finansal gelişmenin kayıt dışı ekonomiye etkisi. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 11(2), 125-146. https://doi.org/10.54427/ijisef.1688778
10. Eryer, A. (2025). Finansal yakınsamanın geçerliliğinin test edilmesi: NIC ülkelerinden ampirik kanıtlar. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 8(1), 112-124. https://doi.org/10.46737/emid.1686503
11. Hassan, M. K., Kazak, H., Adıgüzel, U., Gunduz, M. A., ve Akcan, A. T. (2023). Convergence in Islamic financial development: Evidence from Islamic countries using the Fourier panel KPSS stationarity test. Borsa Istanbul Review, 23(6), 1289-1302. https://doi.org/10.1016/j.bir.2023.09.006
12. IMF. (2025). Financial development index (FDI). Datasets. https://data.imf.org/en/datasets/IMF.MCM:FDI (Erişim Tarihi: 01.03.2026).
13. Iranmanesh, N. (2025). Analysis of financial convergence between the BRICS and OECD countries. PLoS ONE, 20(2), 1-53. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0310950
14. Kaya, Y. (2024). Finansal yakınsama hipotezinin wavelet analizi ile test edilmesi: E7 ülkelerinden ampirik kanıtlar. International Journal of Management Economics and Business, 20(4), 1250-1272. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1538689
15. Kazak, H. (2024). Avrupa Birliği ülkeleri arasında banka sermaye yapısı açısından yakınsama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(2), 789-801. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1464698
16. Kılınç, D., Seven, Ü., ve Yetkiner, H. (2017). Financial development convergence: New evidence for the EU. Central Bank Review, 17(2), 47-54. https://doi.org/10.1016/j.cbrev.2017.05.002
17. Künç, S., Çelik, S., ve Tutgun, S. (2023). Yapısal kırılmalar altında finansal yakınsama hipotezinin geçerliliğine yönelik ampirik kanıtlar. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 8(21), 584-599. https://doi.org/10.25204/iktisad.1299962
18. Lechman, E., ve Marszk, A. (2019). ICT for financial development: Shaping the new landscape. In ICT-Driven Economic and Financial Development (pp. 193-271). Elsevier. https://doi.org/10.1016/b978-0-12-813798-7.00006-3
19. LSEG. (2025). ICD-LSEG Islamic finance development report 2025: 50 years of exponential growth. https://www.lseg.com/content/dam/data-analytics/en_us/documents/reports/lseg-islamic-finance-development-indicator-2025.pdf (Erişim Tarihi: 25.02.2026).
20. Mishkin, F. S. (2009). Globalization and financial development. Journal of Development Economics, 89(2), 164-169. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2007.11.004
21. Nguyen, T., Nghiem, S., ve Doan, A. T. (2025). Energy diversification, financial development and economic development: An examination of convergence in OECD countries. China Finance Review International, 15(2), 337-362. https://doi.org/10.1108/CFRI-07-2024-0427
22. Salah Yaseen, H. (2012). The convergence of financial institutions in GCC countries. The Journal of Global Business Management, 8(1), 153-159.
23. Savaş Çelik, B. (2025). The impact of financial development index on economic growth, stock market prices and trading volume: Türkiye example. Akademik Hassasiyetler, 12(29), 68-83. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1639616
24. Selcuk, M., ve Asutay, M. (2025). Assessing financial convergence in developing countries: The case of D-8 countries. Borsa Istanbul Review, 25(4), 709-721. https://doi.org/10.1016/j.bir.2025.03.009
25. Sever, C., ve Yücel, E. (2024). Does informality hinder financial development convergence?. Economic Systems, 48(2), 1-15. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2023.101174
26. Sul, D., Phillips, P. C. B., ve Choi, C.-Y. (2003). Prewhitening bias in HAC estimation. https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2710&context=cowles-discussion-paper-series (Erişim Tarihi: 04.05.2026).
27. Şeyranlıoğlu, O. (2024). Fourier birim kök testleri ile finansal yakınsama hipotezi geçerliliğinin sınanması: Kırılgan beşli örneği. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 11-30. https://doi.org/10.3390/biibfad.1365930
28. Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94.
29. Svirydzenka, K. (2016). Introducing a new broad-based index of financial development (WP/16/5). https://doi.org/10.5089/9781513583709.001
30. Temiz, M., ve Konat, G. (2023). Financial convergence test with Fourier panel KPSS stationarity test: Findings from fragile five countries. Fiscaoeconomia, 7(1), 737-754. https://doi.org/10.25204/fsecon.1148791
31. Uğur, A., ve Bingöl, N. (2021). Finansal yakınsama olgusu: Türkiye ile G7 ülkeleri arasında finansal yakınsamanın analizi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(37), 125-157. https://doi.org/10.14520/adyusbd.686612
32. Zhao, Z., Han, D., Pal, S., Mahalik, M. K., ve Gozgor, G. (2024). Financial development convergence: Evidence from top and bottom globalised developing economies. Emerging Markets Finance and Trade, 60(8), 1599-1622. https://doi.org/10.1080/1540496X.2023.2284300