Araştırma Makalesi

ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu?

Sayı: 86 25 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu?

Öz

Kökenleri daha eskiye uzansa da, dış yardımlar İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) öncülüğünde şekillenen uluslararası düzende önemli bir dış politika aracına dönüşmüştür. ABD, savaş sonrası dönemin ilk yıllarından itibaren dış yardımı diplomasinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkarmış; 1961 yılında Birleşik Devletler Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın (United States Agency for International Development – USAID) kurulmasıyla birlikte, gelişmekte olan ülkelere yönelik yardım faaliyetlerini kurumsal bir yapıya kavuşturmuştur. Ancak ABD’nin 45. başkanı Donald Trump döneminde, dış yardıma karşı söylem ve uygulamalar benimsenmiş; bu yaklaşım, savaş sonrası dönemdeki tüm yönetimlerin politikalarından belirgin biçimde ayrılarak keskin bir kopuşu temsil etmiştir. 2025 yılında 47. başkan olarak ikinci kez göreve gelen Trump, göreve gelmesinin hemen ardından dış yardımlarda ciddi kesintilere gitmiş ve USAID’in faaliyetlerine son vermiştir. Bu radikal adım, siyasi ve akademik çevrelerde, ABD’nin dış yardımı bir dış politika aracı olarak terk ettiği ve küresel yardım mimarisinden geri çekildiği yönünde değerlendirilmiştir. Bu çalışma, küresel dış yardım sisteminin kurucusu ve en büyük donörü olan ABD’nin dış yardım politikalarının tarihsel gelişimini inceleyerek, söylem ve uygulamalardaki değişim ve sürekliliği ele alan nitel bir analiz sunmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, Trump yönetiminin dış yardımları sonlandırma yönündeki kararının, hem ABD dış politikası hem de küresel yardım sistemi üzerindeki olası etkilerini tartışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amuzegar, J. (1958). Point Four: Performance and prospect. Political Science Quarterly, 73(4), 530–546.
  2. Arezki, R., Camara, Y., Imam, P. A., & Kpodar, K. R. (2025). Foreign aid and conflicts: The effects of 9/11 on donor behavior (IMF Working Paper No. 2025/016). International Monetary Fund. https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2025/01/17/
  3. Berghahn, V. R. (2001). America and the intellectual Cold Wars in Europe: Shepard Stone between philanthropy, academy, and diplomacy. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  4. Brookings. (2025). What comes after a USAID shutdown? Brookings Institution. https://www.brookings.edu/articles/what-comes-after-a-usaid-shutdown/
  5. Brown, N. M., & Akhtar, S. I. (2022). U.S. International Development Finance Corporation (DFC): Overview. Congressional Research Service. https://www.congress.gov/crs-product/R47006
  6. Carothers, T. (1999). Aiding democracy abroad: The learning curve. Washington, DC: Carnegie Endowment for International Peace.
  7. Center for Global Development. (2025). Analyzing USAID program disruptions: Implications for PEPFAR programming and beneficiaries. Center for Global Development. https://www.cgdev.org/publication/analyzing-usaid-program-disruptions-implications-pepfar-programming-and-beneficiaries
  8. Cleveland, H. (1959). The convalescence of foreign aid. The American Economic Review, 49(2), 214–231.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme, Amerika Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

25 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 86

Kaynak Göster

APA
Gülseven, Y. (2025). ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 86, 522-540. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1756221
AMA
1.Gülseven Y. ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;(86):522-540. doi:10.51290/dpusbe.1756221
Chicago
Gülseven, Yahya. 2025. “ABD Dış Yardım Politikalarında ‘Trump Etkisi’: Dış Yardımın Sonu Mu?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 86: 522-40. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1756221.
EndNote
Gülseven Y (01 Ekim 2025) ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 86 522–540.
IEEE
[1]Y. Gülseven, “ABD Dış Yardım Politikalarında ‘Trump Etkisi’: Dış Yardımın Sonu Mu?”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 86, ss. 522–540, Eki. 2025, doi: 10.51290/dpusbe.1756221.
ISNAD
Gülseven, Yahya. “ABD Dış Yardım Politikalarında ‘Trump Etkisi’: Dış Yardımın Sonu Mu?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 86 (01 Ekim 2025): 522-540. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1756221.
JAMA
1.Gülseven Y. ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;:522–540.
MLA
Gülseven, Yahya. “ABD Dış Yardım Politikalarında ‘Trump Etkisi’: Dış Yardımın Sonu Mu?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 86, Ekim 2025, ss. 522-40, doi:10.51290/dpusbe.1756221.
Vancouver
1.Yahya Gülseven. ABD Dış Yardım Politikalarında “Trump Etkisi”: Dış Yardımın Sonu Mu? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ekim 2025;(86):522-40. doi:10.51290/dpusbe.1756221

Dergimiz EBSCOhost, ULAKBİM/Sosyal Bilimler Veri Tabanında, SOBİAD ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer alan uluslararası hakemli bir dergidir.