Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları

Hilal Ürüşan Altun; Canan Bölükbaşı

TR

Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları

Öz

Tavukçuluktaki hızlı sanayileşme ile birlikte küçük işletmelerin yerini, gelişmiş kapalı sistemler almış ve tavukların doğada serbest dolaşma imkânı kalmamıştır. Bu bakımdan yumurtanın iç ve dış kalite özelliklerini iyileştirmek amacıyla yem katkı maddelerinin rasyona katılma zorunluluğu doğmuştur. Çeşitli besin maddeleri veya yem katkı maddeleri kullanılarak yumurta kalitesini artırmaya yönelik çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu makalede yumurtaya fonksiyonel özellik kazandıran ve yumurtanın hem iç hem dış kalitesine etki eden güncel besleme çalışmalar ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Yumurta,iç kalite,dış kalite,besin madde kompozisyonu

Kaynakça

S. Çetin, S. Gürcan, Kahverengi ve beyaz yumurtacı hibrit tavuk yemlerine istiritye kabuğu ilavesinin yumurta kabuk kalitesine ve serum kalsiyum düzeyine etkileri, Lalahan Hay. Araş. Enst. Derg. (2006) 46(2): 23-31.
L. R. McDowell, N. E. Ward, Optimum vitamin nutrition for poultry. Int. Poult. Prod. (2011) 16(4) 27-34.
A. Aydın, Yumurtacı tavuk rasyonlarına değişik miktarlarda ilave edilen yarpuz ekstraktı'nın (Mentha pulegium) performans, yumurta kalitesi ve yumurta sarısı tbars değerleri üzerine etkileri Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2014).
C. Erensayın, Bilimsel Teknik ve Pratik Tavukçuluk Cilt 3. Nobel Yayınları, Ankara, Türkiye. (2000).
B. Yıldırım, Yumurta tavuklarında rasyona farklı çinko kaynaklarının farklı seviyelerde ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve serum mineral konsantrasyonuna etkisi Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2017).
İ. Demirtaş, Culban tohumunun yumurta tavuklarının genel performansı ve yumurta kalite özelliklerine etkisi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).
Y. Yetişir, Sanayi artığı mercimeğin (Lens culinaris Medik.) tavukların genel performansı ve yumurta özelliklerine etkisi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2017).
M. Z. Karakullukçu, Yumurta tavuğu karma yemlerine ilave edilen bazı esansiyel yağların performans ve yumurta kalitesine etkisi Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2014).
E. Bintaş, M. Özdoğan, Bor ve zeolit içeren yemlerin yaşlı yumurtacı tavuklar üzerine etkileri. Tekirdağ Zir. Fak. Derg. (2017) 14(02): 101-109.
G. Dama, Yumurtacı tavuk rasyonlarına farklı düzeylerde propiyonik asit ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).

Ç. Sarı, Yumurtacı tavuk rasyonlarına katılan organik asitlerin performans, yumurta kalitesi ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (2017).
C. Mızrak, Damızlık yumurta tavuğu yemlerine farklı seviye ve formda bor ilavesinin performans, kemik gelişimi, yumurta kalitesi ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi (2008).
J. H. Wilson, P. L Ruszler, Long term effect of boron layer bone strength and production parameters. Brit. Poult. Sci. (1998) 39: 11-15.
G. Demirörs, Yumurtacı piliçlerde yumurtlama öncesi dönemde farklı seviyelerde kalsiyum ve bor içeren rasyonların büyüme, kemik mineralizasyonu, bazı serum parametreleri ve yumurtlama dönem performans ve yumurta kabuk kalitesine etkileri Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2007).
Z. Ç. Orhan, Merada serbest yetiştirilen yumurta tavuk yemlerine fitaz enzimi ilave edilmesinin performans ve yumurta kalitesine etkisi Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).
O. Durmuş, Yumurtacı tavuk rasyonlarına değişik miktarlarda katılan lantanyum oksit'in performans, yumurta kalitesi, yumurta sarısı tbars değerleri ve yağ asidi kompozisyonu üzerine etkileri Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2014).
S. Yalçın, H. Eser, İ. Onbaşılar, S. Yalçın Karakaş, F. Oğuz, Effects of dietary sepiolite on performance, egg quality and some blood parameters in laying hens Ank. Üni. Vet. Fak. Derg. (2016). 63: 25-29.
A. N. Taşdemir, Damızlık yumurta tavuğu rasyonlarına organik ve inorganik çinko ilavesinin performans, yumurta kalitesi, kuluçka özellikleri ve civciv kalitesi üzerine etkileri Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).
W. K. Ng, P. J. Campbell, J. R. Dick, J. G, Bell Interactive effects of dietary palm oil concentration and water temperature on lipid digestibility in rainbow trout, Oncorhynchusmykiss. Lipids, (2003) 38: 1031-1038.
A. V. Rao, A. Ali, Biologically active phytochemicals in human health: Lycopene. International J. Food Prop. (2007) 10(2): 279-288.
M. Anton, F. Nau, Y. Nys, Bioactive egg components and their potential uses. World's Poult. Sci. J. (2006) 62(3): 429-438.
S. Davutoğlu, Palm yağının yumurta tavuklarının genel performansı ve yumurta iç-dış kalitesine etkisi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi (2017).
Ş. Arpat, Yumurta tavuğu rasyonlarına kuşburnu ilavesinin performans yumurta iç ve dış kalite özelliklerine etkisi Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).
U. Ekiz, Yumurtacı tavuklarda yemlere likopen veya lutein ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve oksidatif stabilite üzerine etkileri Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2013).
E. Ünver, Serbest yetiştirilen tavukların yemlerine kırmızıbiber ilavesinin yumurta depolama performansına etkileri Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. (2016).
C. Timur, Yumurta tavuğu rasyonlarına vitamin E ve selenyum ilavesinin kan ve yumurta antioksidan enzimler üzerine etkisinin araştırılması Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2017).
N. Şenköylü, Modern Tavuk Üretimi. Genişletilmiş 3. Baskı, Anadolu Matbaası, (2001) S:538, Tekirdağ.
Ş.C. Bölükbaşı, H. Ürüşan, M.K. Erhan, Effects of mentha pulegıum extract and vıtamın e supplementatıon on layıng hens performance, egg qualıty, antıoxıdant enzyme actıvıty ın serum. Fres. Environ. Bull. (2018) 27(12) 8014-8020.
H. O. Taşkesen, Denizli tavuk populasyonunda mitokondriyal DNA D-loop polimorfizmi Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2010).
R. Akyel, Yumurta tavuğu rasyonlarına ilave edilen iki farklı lizin kaynağının (L-lizin hidroklorit veya l-lizin sülfatın) yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, yumurta kalite parametreleri ile bazı kan parametreleri üzerine etkisi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (2016).
M. Duru, A. Şahin, Farklı Taşıyıcılarla Rasyona Eklenen Demir Dikeninin (Tribulus Terrestris) Yumurtacı Tavuklarda Verim ve Yumurta Kalitesi Üzerine Etkileri (2017), J. Food and Health Sci. 1(2): 84-93
İ. Göçmez, Keten ve kanola tohumu küspesi kullanımının yumurtacı tavuklarda performans ve yumurta kalitesine etkileri Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (2018).
E. Paas, G. Pierce, An introduction to functional foods, nutraceuticals and natural health products Nat. Centre Agri-Food Res. in Med. (2002) http://www.sbrc.ca/ncarm/ introfuncfoods.htm.
I. S. Arvanitoyannis, M. V. Houwelingen-Koukaliaroglou, Funtional foods: A survey of health claims, pros and cons, and current legislation. Crit. Rev. in Food Sci. and Nutr. (2005), 45: 385-404
Z. Açıkgöz, S. Soycan Önenç, Fonksiyonel yumurta üretimi. Hayvansal Üretim (2006), 47(1),36-46.
T. Spencer, Pastured poultry nutrition and forages. ATTRA (attra.ncat.org):1-20, (2013). Available online: https://attra.ncat.org/attra-pub/summaries/summary.php?pub=452
R. G. Elkin, Reducing shell egg cholesterol content. I. Overview, genetic approaches, and nutritional strategies. World’s Poult. Sci. J. (2006) 62: 665-687.
P. F. Surai, Selenium in poultry nutrition: a new look at an old element. 2. Reproduction, egg and meat quality and practical applications. World’s Poult. Sci. J. (2002) 58: 431-450.
V. I. Fisinin, T. T. Papazyan, P. F. Surai, Producing specialist poultry products to meet human nutrition requirements selenium enriched eggs. World’s Poult. Sci. J. (2008) 64: 85-98.
T. Yüksel, Yumurta tavuğu rasyonlarında ham ve ısıl işlem görmüş kenevir tohumunun performans, yumurta iç ve dış kalite özellikleri ile antioksidan aktivite üzerine etkileri Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2017).
Ş. C. Bölükbaşı, M.K. Erhan, H. Ürüşan, The effects of supplementation of bergamot oil (Citrus bergamia) on egg production, egg quality, fatty acid composition of egg yolk in laying hens. J. Poult. Sci. (2010) 47: 163-169.
H. Kuştimur, Aspir tohumu küspesinin yumurta tavuklarının genel performansı ve yumurta iç-dış kalite özelliklerine etkisi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2016).
Ö. Dingiş, Tane yem bezelyesinin (Pisum arvense L.) tavukların genel performansı, yumurta iç ve dış kalite özelliklerine etkisi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (2017).
E. Yenice, M. Gültekin, Z. Kahraman, B. Ertekin, The effects of the usage of solvent extracted safflower meal with soybean oil in the laying hen diets on the performance, egg quality and egg yolk fatty acid composition. Kafkas Üni. Vet. Fak. Derg. (2018) 24(3): 349-356
L. Çelik, H. R. Kutlu, Z. Şahan, A. Bozkurt Kiraz, U. Serbester, A. Tekeli, A. Hesenov. Yumurta tavukları rasyonlarına ilave edilen likopenin yumurtanın kolesterol seviyesi ve yağ asitleri komposizyonuna etkileri. Hayvansal Üretim, (2012) 53(2): 1-7.
M. Karaalp, V. Aksakal, S.B.Ö. Sarikaya, H. Ürüşan, B. Bayram, A. Zulkadir. The effect of apple cider vinegar and mushroom stalk supplementation on laying hens. Indian J. Anim. Res. (2018), 52 (10); 1457- 1461. Print ISSN: 0367-6722. Online ISSN: 0976-0555.
Ş.C. Bölükbaşı, A.A. Al-sagan, H. Ürüşan, M.K. Erhan, N. Kurt, Effects of cerium oxide supplementation to laying hen diets on performance, egg quality, some antioxidant enzymes in serum and lipid oxidation in egg yolk (2016), J. Anim. Phys. Anim. Nutr. 100: 686-693.
Ş.C. Bölükbaşı, H. Ürüşan, M.K. Erhan, Effects of mentha pulegium extract and vitamın E supplementation on laying hens performance, egg quality, antioxidant enzyme activity in serum (2018), Fresen. Environ. Bull. 27: 8014-8020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvansal Üretim (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Hilal Ürüşan Altun ^*
0000-0003-4676-3049
Türkiye

Canan Bölükbaşı
0000-0003-1153-3489
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2020

Kabul Tarihi

8 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA85KM46BH

APA

Ürüşan Altun, H., & Bölükbaşı, C. (2020). Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 65-78. https://izlik.org/JA85KM46BH

AMA

1.Ürüşan Altun H, Bölükbaşı C. Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları. DÜFED. 2020;9(1):65-78. https://izlik.org/JA85KM46BH

Chicago

Ürüşan Altun, Hilal, ve Canan Bölükbaşı. 2020. “Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları”. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (1): 65-78. https://izlik.org/JA85KM46BH.

EndNote

Ürüşan Altun H, Bölükbaşı C (01 Haziran 2020) Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 1 65–78.

IEEE

[1]H. Ürüşan Altun ve C. Bölükbaşı, “Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları”, DÜFED, c. 9, sy 1, ss. 65–78, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85KM46BH

ISNAD

Ürüşan Altun, Hilal - Bölükbaşı, Canan. “Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları”. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/1 (01 Haziran 2020): 65-78. https://izlik.org/JA85KM46BH.

JAMA

1.Ürüşan Altun H, Bölükbaşı C. Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları. DÜFED. 2020;9:65–78.

MLA

Ürüşan Altun, Hilal, ve Canan Bölükbaşı. “Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları”. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2020, ss. 65-78, https://izlik.org/JA85KM46BH.

Vancouver

1.Hilal Ürüşan Altun, Canan Bölükbaşı. Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları. DÜFED [Internet]. 01 Haziran 2020;9(1):65-78. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85KM46BH

DUFED is indexed/abstracted/enlisted in

DUFED is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

28576
DUFED is a diamond open-access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. Users are allowed to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of the articles, or use them for any other lawful purpose, without asking prior permission from the publisher or the author. This is in accordance with the BOAI definition of open access. In addition, authors are not charged article processing fees or publication fees - no fees whatsoever. Importantly, authors retain the copyright of their work and allow it to be shared and reused, provided that it is correctly cited.

https://doi.org/10.55007/dufed.xxxxxxx

Öz

Yumurta Kalitesini İyileştirici Güncel Besleme Çalışmaları

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster