Araştırma Makalesi

Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli

Cilt: 17 Sayı: 1 27 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli

Öz

Sürdürülebilir mimarlık malzeme kullanımından, enerji ve su döngüsü yönetime değin bir çok farklı konuda çevresel, ekonomik ve sosyal boyutuyla ele alınmaktadır. Su döngüsüne çevresel katkı sunan; sarnıçlardan, sürdürülebilir binalara, göletlere farklı ölçek ve amaçlarla yağmur suyu toplama sistemleri ülkemizde sürdürülebilir bir yaklaşım olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma kapsamında da ülkemizde mevzuatta zorunlu tutulmayan eğitim ve yurt binalarında yağmur suyu hasadı potansiyeli Diyarbakır iklim koşulları özelinde araştırılmış, literatüre bağlamsal bir katkı sunulmaya çalışılmıştır. Çalışmada yıl boyunca elde edilebilecek potansiyel yağmur suyu miktarının belirlenmesi, bu miktarın hacimsel güvenirliği ile ne oranda potansiyel katkı sağlayacağının ortaya konması, farklı senaryolarda depo hacminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma literatür ve yerel rehberde yer alan metodoloji çerçevesinde hibrit bir yaklaşımla kurgulanmıştır. Saha çalışması için Diyarbakır Dicle Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakülteleri ile Sivil Havacılık Yüksekokulu’nun bulunduğu çatı yüzeyi geniş olan 5 bloklu kompakt yapı seçilmiştir. Örneklem olarak seçilen binanın çatı alan hesabı CBS tabanlı QGİS programı kullanılarak hesaplanmıştır. Çatıdan elde edilecek su miktarının teorik (mevcut) potansiyeli ve kullanılabilir/hasat edilebilir potansiyeli ile bina içinde temizlik, bina dışında da ortak peyzaj sulamasında kullanılabilirliği/hacimsel güvenirliği literatürde yer alan hesaplama yöntemi ile tespit edilmiştir. Rehber Doküman’da (2022) yer alan su ihtiyacı ve depo hacmi hesaplama yöntemi ile farklı senaryolara göre kurgulanarak depo hacmi hesaplanmıştır. Elde edilebilecek su miktarı ile bina içi temizliğinde ihtiyacın tamamı, bina dışı sulamada önemli bir bölümünü karşılayarak tasarruf sağlanabileceği tespit edilmiştir. Hasat arzı potansiyelinin kurgulanan bina içi kullanımdan yüksek olması bu miktarın farklı kullanımlarda değerlendirilebileceğini göstermektedir. Elde edilebilir yağmur suyu miktarını ile kullanıma amacına göre tasarlanabilecek sistemin su maliyetini azaltabileceği ve çevresel katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Kurum desteği bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur. Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

Teşekkür edilecek kurum/kişi bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. [1] A. Raimondi, R. Quinn, G. R. Abhijith, G. Becciu and A. Ostfeld, “Rainwater harvesting and treatment: State of the art and perspectives,” Water, vol. 15, no. 8, pp. 1518, April, 2023. Accessed on: June, 3, 2025, DOI:10.3390/w15081518, [Online].
  2. [2] P. Selimoğlu ve R. Yamaçlı, “Sürdürülebilir yağmur suyu hasadı üzerine yapısal bir inceleme,” Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, cilt 5, no. 2, ss. 210–231, Aralık, 2022. Accessed on: September, 8, 2025 DOI:10.51764/smutgd.1121620, [Online].
  3. [3] Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, “Toprak su kaynakları” [Çevrimiçi]. Erişim tarihi: 8 Ekim 2025, https://www.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/754
  4. [4] WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), “Türkiye’de su kaynaklarının güncel durumu,” [Çevrimiçi]. Erişim tarihi: 22 Eylül 2025, erişim: https://www.wwf.org.tr/kesfet/tatli_su/turkiyede_su_kaynaklarinin_guncel_durumu/
  5. [5] A. I. Che-Ani, N. Shaari, A. Sairi, M. F. Zain and M. M. Tahir, “Rainwater harvesting as an alternative water supply in the future,” European journal of scientific research, vol. 34, no. 1, pp. 132-140, 2009. DOI:10.3390/w15081518
  6. [6] S. Yannopoulos, I. Giannopoulou and M. Kaiafa-Saropoulou, “Investigation of the current situation and prospects for the development of rainwater harvesting as a tool to confront water scarcity worldwide,” Water, vol. 11, no. 10, p. 2168, October, 2019. Accessed on: July, 12, 2025, DOI:10.3390/w11102168, [Online].
  7. [7] V. Kisakye and B. Van der Bruggen, “Effects of climate change on water savings and water security from rainwater harvesting systems,” Resources, Conservation and Recycling, vol. 138, pp. 49–63, November, 2018. DOI: 10.1016/j.resconrec.2018.07.009
  8. [8] K. Bañas, M. E. Robles and M. Maniquiz-Redillas, “Stormwater harvesting from roof catchments: A review of design, efficiency, and sustainability,” Water, vol. 15, no. 9, p. 1774, May, 2023. Accessed on: June, 25, 2025, DOI: 10.3390/w15091774, [Online].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Mühendislik, Su Hasadı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2026

Kabul Tarihi

4 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Biçen, A., Demir Kayan, H., & Aydın, M. C. (2026). Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1860104
AMA
1.Biçen A, Demir Kayan H, Aydın MC. Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli. DÜMF MD. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1860104
Chicago
Biçen, Arya, Hale Demir Kayan, ve Mehmet Cihan Aydın. 2026. “Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1860104.
EndNote
Biçen A, Demir Kayan H, Aydın MC (01 Mart 2026) Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]A. Biçen, H. Demir Kayan, ve M. C. Aydın, “Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli”, DÜMF MD, c. 17, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1860104.
ISNAD
Biçen, Arya - Demir Kayan, Hale - Aydın, Mehmet Cihan. “Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1860104.
JAMA
1.Biçen A, Demir Kayan H, Aydın MC. Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli. DÜMF MD. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1860104.
MLA
Biçen, Arya, vd. “Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 17, sy 1, Mart 2026, doi:10.24012/dumf.1860104.
Vancouver
1.Arya Biçen, Hale Demir Kayan, Mehmet Cihan Aydın. Sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı: Dicle Üniversitesi eğitim yapısı yağmur suyu hasadı potansiyeli. DÜMF MD. 01 Mart 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1860104
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456