Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Üretken Yapay Zeka (YZ) Politikası, yazarlar, editörler ve hakemlerin kullanımına yönelik olarak aşağıdaki gibi oluşturulmuştur.
A. YAZARLAR İÇİN ÜRETKEN YZ KULLANIMINA YÖNELİK TEMEL İLKELER VE SORUMLULUKLAR
1. Yazarlık ve Sorumluluk
Üretken YZ araçları hiçbir durumda yazar veya ortak yazar olarak yazılmamalıdır.
Makalelerin tüm içeriği, doğruluğu ve özgünlüğü tamamen yazarların sorumluluğundadır.
YZ araçlarının kullanımı, yazarları bilimsel ve etik yükümlülüklerinden muaf tutmaz.
2. Şeffaflık ve Beyan
YZ araçlarının kullanıldığı tüm durumlar, makalede açıkça beyan edilmelidir.
Bu beyan, makalenin "Yapay Zeka Kullanım Beyanı" bölümünde yer almalıdır.
Beyanda, kullanılan araçların tam adları, sürüm numaraları, nasıl ve hangi amaçlarla kullanıldıkları detaylı olarak açıklanmalıdır.
3. İzin Verilen Kullanım Alanları
a. Dil ve Okunabilirlik İyileştirmeler
Yazarların kendi ürettikleri metinlerde dil bilgisi, yazım, noktalama ve anlatım akıcılığı iyileştirmeleri için YZ kullanımı uygun görülebilir.
Bu tür düzenlemeler, özgün metnin içeriğini değiştirmemeli, yalnızca okunabilirliğini artırmalıdır.
b. Fikir Geliştirme ve Araştırma Planlama
Araştırma sorularının oluşturulması, fikir üretimi ve araştırma planlaması süreçlerinde yardımcı araçlar olarak kullanılabilir.
Fakat, araştırmanın kavramsal temeli ve yöntemsel çerçevesi, esasen araştırmacının özgün bilimsel bakış açısıyla şekillenmelidir.
c. Kod Yardımı ve Veri Analizi
Veri analizi için kod oluşturma sürecinde yardımcı araçlar kullanılabilir, ancak istatistiksel analizlerin tutarlılığı ve uygunluğu yazara aittir.
d. Literatür Taramalarında Organizasyon
Mevcut literatürün düzenlenmesi ve kategorize edilmesinde yardımcı araç olarak kullanılabilir. Ancak, literatür incelemesinin derinliği ve doğruluğu yazarın sorumluluğundadır.
4. Kısıtlı veya Yasaklı Kullanım Alanları
a. İçerik Oluşturma
Makalenin özet, giriş, literatür incelemesi veya tartışma gibi temel kısımlarının YZ tarafından bütünüyle yazılması kabul edilmemektedir.
YZ tarafından üretilen çıktılar sadece bir taslak olarak değerlendirilmeli ve yazarlar tarafından detaylı bir şekilde değiştirilmeli, iyileştirilmeli ve kontrol edilmelidir.
b. Sonuçların Üretilmesi ve Yorumlanması
YZ, araştırma sonuçlarının oluşturulması, raporlanması veya yorumlanması için kullanılamaz.
Veri analizi sonuçlarının doğruluğu, kapsamı ve geçerliliğine yönelik tüm sorumluluk tamamen yazarlara aittir.
c. Kaynak Oluşturma ve Atıf
YZ araçlarını kullanarak uydurma veya teyit edilemeyen kaynaklar oluşturmak ya da var olmayan çalışmalara atıfta bulunmak kesinlikle yasaktır.
Tüm kaynaklar yazarlarca onaylanmalı ve doğru bir şekilde atıflandırılmalıdır.
d. Akademik Yazım ve Argüman Geliştirme
Makalenin argümanı, teorik katkılarının ve temel tezlerinin geliştirilmesi yazarın sorumluluğundadır.
YZ, bu süreçlerde yalnızca yardımcı bir araç olarak rol oynayabilir.
Politika İhlali Durumunda Uygulanacak İşlemler:
YZ kullanımının açıklanmaması veya kurallara aykırı bir şekilde kullanılması durumunda, makale reddedilebilir.
Yayınlanmış makalelerde kural ihlali bulunması halinde, makalenin geri çekilmesi veya düzeltme yayınlanması gibi işlemler uygulanabilir.
Tekrarlanan ihlaller, yazarın dergimize gelecekteki başvurularının kabul edilmemesine neden olabilir.
B. EDİTÖRLER İÇİN ÜRETKEN YZ KULLANIMINA YÖNELİK POLİTİKALAR
1. Gizlilik ve Fikri Mülkiyet Sorumluluğu
Editörler, yayınlanmamış makaleleri veya ilgili dosya, görsel ve bilgileri YZ araçlarına yüklememelidir.
Makale içeriklerinin gizliliği ve yazarın fikri mülkiyet haklarını korumak editörlerin temel sorumluluğudur.
2. Değerlendirme Sürecinde YZ Kullanımı
Editörler, makale değerlendirme aşamasında (örneğin uygunluk kontrolü, hakem seçimi) YZ araçlarından sadece dergi yönetimi tarafından izin verilen şekilde yararlanabilirler.
Herhangi bir YZ kullanımı, yazarların haberdar edilmesini zorunlu kılar.
Yazarların YZ Beyanlarının Değerlendirilmesi:
Editörlerin, yazarların YZ kullanımına ilişkin beyanlarını titizlikle incelemesi ve ihtiyaç duyulduğunda ek bilgi istemesi gerekmektedir.
YZ kullanımının dergi politikalarımıza uygunluğunu değerlendirmek editörlerin görevidir.
3. Şüpheli Durumların Yönetimi
YZ kullanımı konusunda belirsizliklerin olduğu hallerde, editörler sorunu yazarlarla açıkça ele almalı ve gerekirse ek kanıt istemelidir.
Detaylı inceleme gerektiren durumlar dergi yönetimine iletilmelidir.
Politika Güncellemelerini Takip:
Editörler, üretken YZ teknolojilerindeki gelişmeleri ve dergimizin politika güncellemelerini periyodik olarak izlemelidir
C. HAKEMLER İÇİN ÜRETKEN YZ KULLANIMINA YÖNELİK POLİTİKALAR
1. Gizlilik ve Etik Sorumluluk
Hakemlerin, inceleme için kendilerine sunulan yayınlanmamış makaleleri veya ilgili dosyaları, üretken YZ araçlarına hiçbir şekilde yüklememesi gerekmektedir.
Bu tarz eylemler, gizliliğin zedelenmesi ve fikri mülkiyet haklarının riske atılması anlamına gelebilir.
2. Değerlendirme Sürecinde YZ Kullanımı
Hakemler, makale değerlendirme sürecinde üretken YZ araçlarını kullanmaktan kaçınmalıdır.
Değerlendirme işlemleri, hakemin kendi uzmanlık ve bilgi düzeyiyle gerçekleştirilmelidir.
3. YZ Kullanımının Tespiti
Hakemler, inceledikleri makalelerde beyan edilmemiş muhtemel YZ kullanımını tespit etmeye çalışmalı ve şüpheli vakaları editörlere rapor etmelidir.
Fakat bu tespitler, objektif değerlendirme kriterlerine dayanmalıdır.
4. Değerlendirme Etiği
Hakemlerin, YZ kullanımı hususunda yazarları adil bir şekilde değerlendirmesi, dergimizin kurallarını kendi kişisel tercihlerinden ve önyargılarından ayrı tutması gerekmektedir.
Değerlendirmelerde, YZ kullanımıyla ilgili getirilen eleştiriler yapıcı bir yaklaşımla ve dergimizin politikalarına uygun bir şekilde sunulmalıdır.
D. GÖRSEL, GRAFİK VE TABLO OLUŞTURMADA YZ KULLANIMI POLİTİKASI
Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi olarak, teknolojik gelişmelere açık bir yaklaşım sergiliyoruz. Üretken YZ teknolojilerinin görsel, grafik ve tablo oluşturma süreçlerindeki potansiyelinin farkındayız ve bu araçların akademik çalışmalara değer katabileceğine inanıyoruz. Ancak, bilimsel bütünlüğü ve etik ilkeleri korumak adına, bu teknolojilerin kullanımına yönelik aşağıdaki temel ilke ve politikaları benimsiyoruz:
1. Şeffaflık ve Beyan
Görsel, grafik ve tablo oluşturmada YZ araçları kullanılmışsa, bu durum ilgili görselin altındaki açıklamada, kullanılan YZ aracının adı, sürümü ve hangi amaçla kullanıldığı bilgileriyle birlikte açıkça ifade edilmelidir.
2. Bilimsel Doğruluk ve Sorumluluk
YZ kullanılarak üretilen görsellerin bilimsel geçerliliği ve uygunluğu, yazarların mutlak sorumluluğundadır.
Yayınlanan tüm görsel materyaller, yazarların kendi araştırma sonuçlarını ve bilimsel anlayışlarını tam olarak yansıtmalıdır.
3. İzin Verilen Kullanım Alanları
a. Kavramsal Diyagramlar ve Açıklayıcı Görseller
Üretken YZ, teorik yapıları, kavramsal modelleri veya süreçleri görselleştirmek için kullanılabilir.
Bu şekilde oluşturulan görseller, yazarın kendi yorumlarını ve açıklamalarını doğru bir şekilde yansıtmalıdır.
b. Veri Görselleştirme
Yazarların, kendi araştırma verilerini görsel olarak sunmak için YZ araçlarını kullanmaları teşvik edilmektedir.
Grafik, şema ve tablo tasarımlarında görsel kaliteyi yükseltmek amacıyla bu araçlar kullanılabilir.
c. İllüstrasyon ve Temsili Görseller
Karmaşık kavramları basitleştirmek ve açıklamak için temsili görseller veya illüstrasyonlar oluşturulmasında YZ kullanılabilir.
Oluşturulan bu görseller, okuyucuların kavramları kolayca anlamalarına yardımcı olmalı ve onları yanlış yönlendirmemelidir.