Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi

Nilay Anıltürk; Özkan Evcin

doi:10.58816/duzceod.1831839

TR EN

Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi

Öz

Kastamonu ili, konumu, sahip olduğu bitki örtüsü, topoğrafik yapısı ile yaklaşık 200 kuş türüne ev sahipliği yapmaktadır. Ilgaz Dağı Milli Parkı biyolojik zenginliği yüksek korunan alan olması yanında önemli rekreasyon alanlarından birisidir. Yaban hayatı yönetimi için popülasyon verilerinin doğru ve düzenli bir şekilde elde edilmesi kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, Ilgaz Dağı Milli Parkı'nda yayılış gösteren kuş türlerinin güncellenmesini ve popülasyon yoğunluklarının belirlemesini amaçlamıştır. Noktada sayım yöntemi kullanılarak ve saha karelajlara bölünerek tür popülasyon yoğunlukları belirlenmiş, kuş türlerinin alansal yoğunluk haritaları oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda alanda 14 familyaya ait toplam 1348 adet kuş bireyi tespit edilmiş olup, İspinozgiller (Fringillidae) ve Baştankaragiller (Paridae) familyalarına ait türlerin sahada yayılış gösteren diğer türlere kıyasla daha baskın olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmanın, Ilgaz Dağı Milli Parkı'nda kuş türlerinin habitat kullanımını belirlemek için temel veriler sağlayarak yaban hayatı planlaması ve yönetimine katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Habitat kullanımı, Ornitoloji, Yaban hayatı yönetimi, Noktada sayım, Kastamonu

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209‑A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında 1919B012317577 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209‑A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen 1919B012317577 numaralı projeden üretilmiştir.

Determination of Spatial Densities of Bird Species Distributed in Ilgaz Mountain National Park

Öz

Kastamonu province, thanks to its location, vegetation, and topographic structure, is home to approximately 200 bird species. Ilgaz Mountain National Park is not only a protected area with high biological diversity but also an important recreational area. Obtaining accurate, systematic population data is critical for wildlife management. This study aimed to update the bird species distributed in Ilgaz Mountain National Park and to determine their population densities. Population densities of bird species were determined using the point count method and by dividing the study area into grid cells, and spatial density maps of the species were produced. As a result of the study, a total of 1,348 individual birds belonging to 14 families were recorded in the area, and it was observed that species of the families Fringillidae and Paridae were more dominant than other species present in the field. The study is expected to contribute to wildlife planning and management by providing baseline data for determining the habitat use of bird species in Ilgaz Mountain National Park.

Anahtar Kelimeler

Habitat use, Ornithology, Wildlife management, Point count, Kastamonu

Teşekkür

This study was supported by the TÜBİTAK BİDEB 2209-A University Student Research Projects Support Program in the 2023/2023 period. We would like to thank the 10th Regional Directorate of the General Directorate of Nature Conservation and National Parks of the Ministry of Agriculture and Forestry for the permission and logistical support during the fieldwork.

Kaynakça

Atiénzar, F., Visser, M. E., Greño, J. L., Holleman, L. J. M., Belda, E. J., & Barba, E. (2010). Across and within-forest effects on breeding success in Mediterranean great tits Parus major. Ardea, 98(1), 77-89. https://doi.org/10.5253/078.098.0110
Aslan, F. (2015). Ilgaz Dağı Milli Parkının kuş faunası [Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi].
Bibby, C. J., Burgess, N. D., & Hill, D. A. (1992). Bird census techniques. Academic Press. https://doi.org/10.1016/C2009-0-03531-4
BirdLife International. (2020). State of the world’s birds: Taking the pulse of the planet. https://www.birdlife.org/ Erişim Tarihi: 14 Eylül 2025
Cartwright, S. J., Nicoll, M. A. C., Jones, C. G., Tatayah, V., & Norris, K. (2014). Anthropogenic natal environmental effects on life histories in a wild bird population. Current Biology, 24(5), 536-540. https://doi.org/10.1016/j.cub.2014.01.040
Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP). (2012). Ilgaz Dağı YHGS yönetim ve gelişme planı raporu. Kastamonu İl Şube Müdürlüğü.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP). (2023). Ilgaz Dağı Milli Parkı. 10. Bölge Müdürlüğü. https://bolge10.tarimorman.gov.tr/Menu/40/Ilgaz-Dagi-Milli-Parki Erişim tarihi: 9 Haziran 2025
Gill, F., Donsker, D., & Rasmussen, P. (Eds.) (2019). IOC world bird list (v9.2). https://www.worldbirdnames.org/
Golawski, A., & Kasprzykowski, Z. (2010). The influence of weather on birds wintering in the farmlands of eastern Poland. Ornis Fennica, 87(4), 153-159. https://doi.org/10.51812/of.133754
Hamel, P. B., Smith, W. P., Twedt, D. J., Woehr, J. R., Morris, E., Hamilton, R. B., & Cooper, R. J. (1996). A land manager’s guide to point counts of birds in the Southeast (General Technical Report SO-120). U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Southern Forest Experiment Station. https://doi.org/10.2737/SO-GTR-120

Hammer, Ø., Harper, D. A. T., & Ryan, P. D. (2001). Past: Paleontological statistics software package for education and data analysis. Palaeontologia Electronica, 4(1), 1-9.
Hutto, R. L., & Young, J. S. (2002). Regional landbird monitoring: Perspectives from the Northern Rocky Mountains. Wildlife Society Bulletin (1973-2006), 30(3), 738–758. https://www.jstor.org/stable/3784226
Jiang, X., Zhang, C., Zhou, B., & Liang, W. (2021). Sleeping in a noisy world: Roosting sites of large aggregations of White Wagtails Motacilla alba in a tropical city, China. Ornithological Science, 20(1), 109-113. https://doi.org/10.2326/osj.20.109
Jones, J. (2001). Habitat selection studies in avian ecology: A critical review. The Auk, 118(2), 557-562. https://doi.org/10.1093/auk/118.2.557
Kalta, B., & Gregory, A. (2024). Mocking bird (Mimus polyglottos) calls potentially confound acoustic indices of bird diversity and provide a potential heuristic to distinguish them. Micropublication Biology. https://doi.org/10.17912/micropub.biology.001148
Krivoruchko, K. (2012). Empirical Bayesian kriging. Esri, Redlands, CA.
Küçük, O., Evcin, Ö., & Aslan, F. (2017). Evaluating the frequency, dominance, resemblance analysis and diversity index of bird species in Ilgaz Mountain National Park. Fresenius Environmental Bulletin, 26(8), 5295–5304.
Özdemir, S. (2024). Testing the effect of resolution on species distribution models using two invasive species. Polish Journal of Environmental Studies, 33(2), 1325-1335. https://doi.org/10.15244/pjoes/166353
Li, X., Liu, Y., & Zhu, Y. (2022). The effects of climate change on birds and approaches to response. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1011(1), Article 012054. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1011/1/012054
Lovette, I. J., & Fitzpatrick, J. W. (Eds.). (2016). Handbook of bird biology (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
Pautasso, M. (2012). Observed impacts of climate change on terrestrial birds in Europe: An overview. Italian Journal of Zoology, 79(2), 296–314. https://doi.org/10.1080/11250003.2011.627381
Ralph, C. J., Sauer, J. R., & Droege, S., (1995). Monitoring bird populations by point counts (General Technical Report PSW-GTR-149). U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Pacific Southwest Research Station. https://doi.org/10.2737/PSW-GTR-149
Rosenstock, S. S., Anderson, D. R., Giesen, K. M., Leukering, T., & Carter, M. F. (2002). Landbird counting techniques: Current practices and an alternative. The Auk, 119(1), 46–53. https://doi.org/10.1093/auk/119.1.46
Sharma, A., Sur, S., Tripathi, V., & Kumar, V. (2023). Genetic control of avian migration: Insights from studies in latitudinal passerine migrants. Genes, 14(6), 1191. https://doi.org/10.3390/genes14061191
Stratford, J. A., & Şekercioğlu, Ç. H. (2015). Birds in forest ecosystems: Ecology and conservation. In K. S.-H. Peh, R. T. Corlett, & Y. Bergeron (Eds.), Handbook of forest ecology (pp. 281–296). Routledge.
Svensson, L., Mullarney, K., & Zetterstrom, D. (2009). Collins bird guide. The most complete guide to the birds of Britain an Europe (2nd ed.). HarperCollins.
Şekercioğlu, Ç. H., & Buechley, E. R. (2016). Avian ecological functions and ecosystem services in the tropics. In Ç. H. Şekercioğlu, D. G. Wenny, & C. J. Whelan (Eds.), Why birds matter: Avian ecological function and ecosystem services (pp. 321–340). University of Chicago Press. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226382777.003.0011
Tekşen, Z. N. (2024). Yaban hayatı yapay su kaynaklarının kullanımı: Ilgaz Dağı yaban hayatı geliştirme sahası örneği. [Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi].
Thompson, F. R., III, Burhans, D. E., & Root, B. (2002). Effects of point count protocol on bird abundance and variability estimates and power to detect population trends. Journal of Field Ornithology, 73(2), 141–150. https://doi.org/10.1648/0273-8570-73.2.141
Tu, H. M., Fan, M. W., & Ko, J. C. J. (2020). Different habitat types affect bird richness and evenness. Scientific Reports, 10(1), Article 1221. https://doi.org/10.1038/s41598-020-58202-4
Ugış, A., Akkuzu, E., & Evcin, Ö. (2016). Aquatic birds of beyler and Karaçomak Dam Lake in Kastamonu provience. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 16(2), 447–462. https://doi.org/10.17475/kastorman.289755
Uyar, Ç., Özdemir, S., Perkumienė, D., Aleinikovas, M., Šilinskas, B., & Škėma, M. (2025). Spatiotemporal patterns of avian species richness across climatic regions. Diversity, 17(8), Article 557. https://doi.org/10.3390/d17080557
Wawrzyniak, J., Glądalski, M., Kaliński, A., Bańbura, M., Markowski, M., Skwarska, J., Zieliński, P., & Bańbura, J. (2020). Differences in the breeding performance of great tits Parus major between a forest and an urban area: A long term study on first clutches. The European Zoological Journal, 87(1), 294-309. https://doi.org/10.1080/24750263.2020.1766125
Wellbrock, A. H. J., Bauch, C., Rozman, J., & Witte, K. (2017). ‘Same procedure as last year?’ Repeatedly tracked swifts show individual consistency in migration pattern in successive years. Journal of Avian Biology, 48(6), 897–903. https://doi.org/10.1111/jav.01251
Whitaker, D. M., & Warkentin, I. C. (2010). Spatial ecology of migratory passerines on temperate and boreal forest breeding grounds. The Auk, 127(3), 471-484. https://doi.org/10.1525/auk.2010.127.3.471
Wiens, J. A., & Rotenberry, J. T. (1981). Habitat associations and community structure of birds in shrubsteppe environments. Ecological Monographs, 51(1), 21-42. https://doi.org/10.2307/2937305

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Entomolojisi ve Orman Koruma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nilay Anıltürk Bu kişi benim
0009-0008-9380-7220
Türkiye

Özkan Evcin ^*
0000-0002-9019-5547
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2025

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58816/duzceod.1831839

IZ

https://izlik.org/JA47MG64CL

APA

Anıltürk, N., & Evcin, Ö. (2026). Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 22(1), 84-94. https://doi.org/10.58816/duzceod.1831839

AMA

1.Anıltürk N, Evcin Ö. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi. DÜOD. 2026;22(1):84-94. doi:10.58816/duzceod.1831839

Chicago

Anıltürk, Nilay, ve Özkan Evcin. 2026. “Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22 (1): 84-94. https://doi.org/10.58816/duzceod.1831839.

EndNote

Anıltürk N, Evcin Ö (01 Haziran 2026) Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22 1 84–94.

IEEE

[1]N. Anıltürk ve Ö. Evcin, “Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi”, DÜOD, c. 22, sy 1, ss. 84–94, Haz. 2026, doi: 10.58816/duzceod.1831839.

ISNAD

Anıltürk, Nilay - Evcin, Özkan. “Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22/1 (01 Haziran 2026): 84-94. https://doi.org/10.58816/duzceod.1831839.

JAMA

1.Anıltürk N, Evcin Ö. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi. DÜOD. 2026;22:84–94.

MLA

Anıltürk, Nilay, ve Özkan Evcin. “Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, c. 22, sy 1, Haziran 2026, ss. 84-94, doi:10.58816/duzceod.1831839.

Vancouver

1.Nilay Anıltürk, Özkan Evcin. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi. DÜOD. 01 Haziran 2026;22(1):84-9. doi:10.58816/duzceod.1831839

DÜOD'da yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 (CC BY-NC) kapsamında lisanslanmıştır.

Ilgaz Dağı Milli Parkı’nda Yayılış Gösteren Kuş Türlerinin Alansal Yoğunluklarının Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Etik Beyan

Teşekkür

Determination of Spatial Densities of Bird Species Distributed in Ilgaz Mountain National Park

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster