A New Approach To Joint Production: A Proposal Of Material Cost Calculating Algorithm

Öz

New methods are necessary to save time for employees, when entering organizational records and at the same time these new methods shall not cause any deficiency or mistakes in order to create competitive advantage for firms. In this study, with this strategy in mind, a software methodology has been developed for producers that make different products from joint production process. In a working company, because of limitation of the equipment and semi products, finally joint products would emerge from the production process. For calculating side products and joint product costs, coefficients have been formed by using variety of methods. Or side products, we used regression procedure to calculate cost coefficients and for joint products, to calculate cost coefficients, products weights in production have been utilized. Bill of materials for products can be formed by considering these coefficients and end of period stocks raw material and supplies costs have been formed by using a special algorithm. Since, the next step of adding labor and overall management costs into the stock costs is done with a different algorithm; this study includes only calculation of raw material and supplies costs. If this methodology used by firms making joint production, this can create savings in time for firms monitoring inventory costs as well as inventory tracking

Anahtar Kelimeler

• Joint Production,Cost Calculating,Algorithm,Case Study,Regression Analysis

Birleşik Üretimlerde Yeni Bir Yaklaşımla Madde Maliyeti Hesaplama Algoritması

Öz

İşletme çalışanlarına, üretimle ilgili kayıtları girerken zaman kazandıracak, ancak zaman kazandırırken eksikliğe ve hataya sebebiyet vermeyecek yöntemlerin geliştirilmesi, işletmelere rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışma bu prensipten yola çıkarak, aynı imalat sonucunda farklı çeşitlerde mamullerin elde edildiği, diğer bir deyişle birleşik imalat yapan yerler için bir yazılım metodolojisi geliştirilmiştir. Bu yazılımda, birleşik imalata ait olarak sisteme girilen üretim kayıtları, birleşik üretim sonrasında tüketilen ek malzeme kayıtlarını da kapsayacak şekilde, topluca bilgi işleme sistemine girilmektedir. Hazırlanan sistemde, stok maliyetlemesini ve aynı zamanda stok izlenebilirliğini sağlayacak kayıtlar, regresyon analizi sonuçları, ürün reçeteleri ve bazı şartlarda da ürün ağırlıkları değerlendirilerek oluşturulmaktadır. Bu metodoloji benzer bileşik üretim yapan işletmeler tarafından uygulanarak, stok maliyetlemesi ve stok izlenebilirliğinin sağlanmasında işletmelere zaman tasarrufu sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Birleşik Üretim,Maliyet Hesaplama,Algoritma,Örnek Uygulama,Regresyon Anailizi

Kaynakça

1. Çakmakçı,Ali (2014), “Üretim İşletmelerinde Yan Mamül Sorunu ve Yan Mamüllerin UFRS (TMS) http://www.alomaliye.com/2014/09/15/uretim-isletmelerinde-yan-mamul-sorunu-ve-yan- mamullerin-ufrs-tms-cercevesinde-kayitlara-alinmasina-iliskin-usul-ve-esaslar/, 20.10.2016. Kayıtlara Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar”
2. Donnelly, K. A. M., Karlsen, K. M., ve Olsen, P. (2009), “The importance of transformations for traceability–a case study of lamb and lamb products”, Meat science, 83(1), s. 68-73.
3. Ediz, Cagla (2016), “Süt Ürünlerinde Regresyon Analiziyle Yan Ürün Madde Maliyetleri”, Uluslararası Osmaneli Sosyal Bilimler Kongresi, Ekim 2016,s.924-929.
4. Haftacı, V. (2009), Maliyet Muhasebesi, 1. Baskı, Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
5. Gersil, A. ve Dedeoluk Öz Y.H. (2015), “Birleşik Maliyet Dağıtım Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi”, Mali Cozum Dergisi/Financial Analysis, Mayıs-Haziran 2015, S.15-36.
6. Guoli , J., Daxin, G. ve Tsui, F. (2003), “Analysis and Implementation of the BOM of a Tree-type Structure in MRPII”, Journal of Materials Processing Technology, 139(1–3), 20 August 2003, s. 535-538.
7. ISO 22005:2007, https://law.resource.org/pub/in/bis/S06/is.iso.22005.2007.pdf ,20.07.2016.
8. O'Donnell, F.J., K.J. MacCallum, T.D. Hogg, B. Yu (1996),“Product Structuring in a Small Manufacturing Enterprise”, Computers in Industry, 31(3), 30 November 1996, s. 281-292. 20.

9. MEGEP(2008), Yoğurt, http://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/kursprogramlari/gida/moduller/yogurt.pdf 20.07.2016.
10. Ömürbek, V. ve Kozak, H. (2013), “Birleşik Mamullerde Maliyet Dağıtım Yönteminin Belirlenmesinde Analitik Hiyerarşi Sürecinin Kullanılması”, MÖDAV, 2, s.59-77.
11. Somar, İbrahim (2004), “İşletme Kaynakları Planlaması, ERPI, ERPII”, http://www.inotecbilgimerkezi.com/cinfocenter/pdfs/34_isletme_Kaynak_Planlama_MRP. pdf , 20.07.2016.
12. TMS 2: Stoklar (2015), Türkiye Muhasebe Standartları, TMS/TFRS 2015. Ankara : TSMK Yayınları.
13. Tanyas M., Baskak M.(2003), Üretim Planlama ve Kontrol, İrfan Yayımcılık, İstanbul.
14. Tüketici Fiyat İndeksi, www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=653 , 20.07.2016.
15. Uyar, S. (2008), “Denizlide Faaliyet Gösteren Üretim İşletmelerinde Maliyet Muhasebesi Uygulamaları”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 38, s. 132-146.
16. Yükçü Süleyman ve Gülşah Atağan (2010), “Muhasebenin Mühendislik Boyutu: Ürün Ağacı ve Rota Uygulaması”, Mali Çözüm, Kasım Aralık 2010, s. 21-38.
17. Ngwakwe, C.C. (2009),“Justying Environmental Cost Allocation In A Multiple Product Firm: A Cost Study”, Managing Global Transitions, 7(4), Winter: 403-420