• Genel İlkeler

• Ege Coğrafya Dergisi, üretken yapay zekâ (YZ) ve yapay zekâ destekli araçların bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde destekleyici amaçlarla kullanılabileceğini kabul etmektedir. 
• Bununla birlikte, bilimsel çalışmanın özgünlüğü, doğruluğu, bütünlüğü ve etik sorumluluğu tamamen yazarlara aittir. Üretken yapay zekâ araçları, araştırmacının bilimsel muhakemesinin, özgün akademik katkısının, akademik sorumluluğunun veya yazarlık yükümlülüklerinin yerine geçemez.
• Dergi, üretken yapay zekâ kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik, doğrulanabilirlik ve etik sorumluluk ilkelerini esas almaktadır. 
• Bu doğrultuda, tüm yazarlar makale başvurusu sırasında, üretken yapay zekâ veya yapay zekâ destekli araç kullanıp kullanmadıklarına bakılmaksızın, derginin Yapay Zekâ Kullanım Beyanı Formunu doldurmak ve sunmakla yükümlüdür. Yapay zekâ kullanılmışsa kullanımın niteliği, amacı ve kapsamı bu politikada belirtilen esaslara göre açık biçimde beyan edilmelidir.
   

1. Yazarlara Yönelik Politika

1.1. Yapay Zekânın Kullanılabileceği Alanlar

Üretken yapay zekâ ve yapay zekâ destekli araçlar, bilimsel sorumluluk tamamen yazar(lar)a ait olmak, kullanımları gerektiği şekilde beyan edilmek ve elde edilen çıktılar yazar(lar) tarafından doğrulanmak koşuluyla aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir:

• Dil, yazım, imla ve anlatım düzenleme,
• Çeviri,
• Özet / Abstract düzenleme,
• Yazar(lar) tarafından hazırlanmış mevcut metnin yeniden yapılandırılması,
• Literatür taraması, kaynakların belirlenmesi veya literatürün özetlenmesine yardımcı olma,
• Veri analizi veya veri işleme,
• Kodlama / programlama desteği,
• Tablo, şekil, harita, görsel veya şema oluşturma ya da düzenleme,
• Araştırma yöntemi veya araştırma sürecinin bir parçası olarak kullanım.

Bu kullanımlar yazar(lar)ın bilimsel muhakemesinin ve akademik sorumluluğunun yerine geçemez. 

Yapay zekâ tarafından üretilen veya yapay zekâ desteğiyle elde edilen içerik, analiz, kod, kaynak önerisi ve diğer çıktılar yazar(lar) tarafından kontrol edilmeli ve doğrulanmalıdır.

1.2. Yapay Zekânın Kullanılamayacağı Alanlar

Üretken yapay zekâ ve yapay zekâ destekli araçlar;

• Yazar(lar)ın bilimsel muhakemesinin, özgün akademik katkısının veya akademik sorumluluğunun yerine geçecek biçimde, 
• Makalenin temel bilimsel argümanlarını, bulgularını, tartışmasını veya sonuçlarını yazar yerine oluşturmak amacıyla,
• Veri, bulgu, kaynak veya araştırma sonucu uydurmak, tahrif etmek ya da yanıltıcı biçimde değiştirmek amacıyla,
• Bilimsel bulguları yazar denetimi ve doğrulaması olmaksızın yorumlamak veya sonuçlandırmak amacıyla,
• Var olmayan kaynaklar oluşturmak veya yanlış kaynak göstermek amacıyla
  kullanılamaz.
• Yapay zekâ tarafından üretilen veya yapay zekâ desteğiyle elde edilen hiçbir içerik, veri, analiz, kod, kaynak bilgisi veya araştırma çıktısı yazar(lar) tarafından doğrulanmadan bilimsel çalışmada kullanılamaz.
   

1.3. Kaynakların Doğruluğu

• Üretken yapay zekâ araçlarının önerdiği tüm kaynakların doğruluğu, erişilebilirliği ve bibliyografik bilgileri yazarlar tarafından kontrol edilmelidir.
• Yanlış, eksik veya gerçekte bulunmayan kaynakların kullanılmasından yazar(lar) sorumludur.
• Yapay zekâ araçları kaynak olarak gösterilemez; bilimsel iddialar, mümkün olduğunda, özgün ve doğrulanabilir akademik kaynaklara dayandırılmalıdır.

1.4. Görseller ve Haritalar

• Üretken yapay zekâ ile oluşturulan görseller, haritalar, uydu görüntüleri veya benzeri içerikler, gerçek araştırma verisiymiş gibi sunulamaz.
• Bilimsel veriye dayanmayan ve yalnızca açıklayıcı veya temsili amaçla oluşturulan yapay zekâ görsellerinin kullanılması hâlinde, bu durum şekil açıklamasında ve makalenin ilgili beyan bölümünde açıkça belirtilmelidir.
• Yapay zekâ araçlarının bilimsel veriye dayalı tablo, şekil, harita veya görsellerin hazırlanması ya da teknik olarak düzenlenmesinde kullanılması hâlinde, yapılan işlemler bilimsel içeriği yanıltıcı biçimde değiştirmemeli; kullanım, araştırmanın yöntemi veya sonuçların yorumlanması açısından önem taşıyorsa ilgili bölümde açıklanmalıdır.

1.5. Araştırma Sürecinde Yapay Zekâ Kullanımının Açıklanması

• Yapay zekâ araçlarının veri analizi, veri işleme, kodlama/programlama veya araştırma yönteminin herhangi bir aşamasında kullanılması durumunda; kullanılan araç, sürüm (biliniyorsa), kullanım amacı ve uygulanan işlemler çalışmanın Yöntem bölümünde, araştırmanın anlaşılmasına ve gerektiğinde tekrarlanabilirliğine olanak sağlayacak ölçüde açıklanmalıdır.
• Yapay zekânın literatür taraması, kaynakların belirlenmesi veya literatürün özetlenmesinde araştırma yönteminin bir parçası olarak kullanılması durumunda da kullanım biçimi Yöntem bölümünde açıklanmalıdır. 
• Yalnızca yardımcı nitelikteki literatür keşfi kullanımları ise Yapay Zekâ Kullanım Beyanı kapsamında bildirilmelidir.
  Yapay zekâ tarafından üretilen veya yapay zekâ desteğiyle elde edilen kod, analiz ve diğer araştırma çıktıları yazar(lar) tarafından doğrulanmalıdır.

1.6. Yapay Zekâ Kullanımının Beyanı

• Tüm yazarlar, üretken yapay zekâ veya yapay zekâ destekli araç kullanıp kullanmadıklarına bakılmaksızın, makale başvurusu sırasında derginin Yapay Zekâ Kullanım Beyanı Formunu doldurmak ve sunmakla yükümlüdür. 
• Yapay zekâ kullanılmamışsa bu durum formda açıkça beyan edilmelidir. Yapay zekâ kullanılmışsa kullanımın niteliği, amacı ve kapsamı formda açıklanmalıdır.
  Beyanda en az aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:
  • Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve, biliniyorsa, sürümü,
  • Kullanım amacı,
  • Hangi aşamada ve ne kapsamda kullanıldığı,
  • Yapay zekâ çıktılarının yazar(lar) tarafından kontrol edilip doğrulandığı,
  • Bilimsel içeriğin ve nihai metnin yazar(lar) tarafından gözden geçirilerek onaylandığı. 

Üretken yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez ve yazarlık ölçütlerini karşılamaz.  Makaledeki tüm bilimsel içerik ve nihai akademik sorumluluk yazar(lar)a aittir.

2. Hakemlere Yönelik Politika

• Hakemler, değerlendirmek üzere kendilerine gönderilen makaleleri veya bu makalelere ait herhangi bir bölümü, gizlilik yükümlülüğü nedeniyle kamuya açık ya da verilerin üçüncü taraflarla paylaşılmasına yol açabilecek üretken yapay zekâ araçlarına yükleyemez.
• Hakem değerlendirme raporları, hakemin kendi bilimsel değerlendirmesini yansıtmalıdır. Üretken yapay zekâ araçları hakemin bilimsel muhakemesinin veya hakem raporunun yerine kullanılamaz.
• Hakemler, değerlendirdikleri çalışmada etik ilkelere aykırı olabilecek yapay zekâ kullanımına ilişkin makul bir şüphe oluşması durumunda bunu editöre bildirmelidir.

3. Editörlere Yönelik Politika

• Editörler ve alan editörleri, değerlendirme sürecindeki makaleleri veya bu makalelere ait içerikleri, gizlilik yükümlülüğü nedeniyle kamuya açık ya da verilerin üçüncü taraflarla paylaşılmasına yol açabilecek üretken yapay zekâ sistemlerine yükleyemez.
• Editoryal kararlar yalnızca editörlerin bilimsel ve editoryal değerlendirmesi doğrultusunda verilir. Üretken yapay zekâ araçları editoryal karar verici olarak kullanılamaz.
• Editörler, gerekli gördüklerinde yapay zekâ kullanımına ilişkin ek açıklama, belge veya beyan talep edebilir.

4. Etik İhlaller

• Beyan edilmesi gereken üretken yapay zekâ kullanımının gizlenmesi, yapay zekânın yazar yerine bilimsel içerik üretmek amacıyla kullanılması, yapay zekâ ile uydurulan veya tahrif edilen verilerin gerçek araştırma verisi gibi sunulması, var olmayan kaynakların kullanılması ya da yapay zekâ kaynaklı yanlış bilgilerin kasıtlı olarak kullanılması etik ihlal olarak değerlendirilebilir.
• Bu tür durumların tespiti hâlinde Editörlük, olayın niteliğini ve ağırlığını dikkate alarak çalışmanın değerlendirme sürecini durdurabilir, ek açıklama veya düzeltme talep edebilir, makaleyi reddedebilir veya yayımlanmış çalışmalarda düzeltme, geri çekme ya da ilgili etik süreçleri başlatabilir

5. Son Hüküm

• Bu politika, üretken yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmeler ve uluslararası bilimsel yayıncılık standartları doğrultusunda gerektiğinde güncellenebilir.
• Politikanın uygulanmasına ilişkin nihai değerlendirme ve karar yetkisi Ege Coğrafya Dergisi Editörlüğüne aittir.
   Yapay Zeka Kullanım Beyan Formu için 📄 Ege_Cografya_Dergisi_YZ_Kullanim_Beyani_Formu_TR_EN_2026.pdf