Sosyal Duygusal Öğrenmenin Ortaokul Öğrencilerinin Akademik Başarıları ve Yaşam Becerileri Üzerindeki Etkisi: Bütünsel Bir Yaklaşım

Öz

Çalışmanın amacı, sosyal ve duygusal öğrenmenin ortaokul öğrencilerinin akademik başarısı ve yaşam becerileri üzerindeki etkisini belirlemektir. Örneklem, Türkiye'de Antalya ilinde öğrenim gören 464 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma yöntem araştırması olarak modellenmiştir. Öğrencilerden elde edilen nicel ve nitel veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan "Ergenlerde Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği", "Yaşam Becerileri Eğitimi Ölçeği", "Kişisel Bilgi Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Sorular" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyal duygusal öğrenme ve yaşam becerilerinde cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, sosyal medya kullanımı ve kitap okuma durumu gibi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sosyal ve duygusal öğrenmenin yaşam becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bir diğer sonuç ise öğrencilerin sosyal ve duygusal davranışlar geliştirmiş olmasının akademik yaşamlarında başarıyı getiren önemli bir faktör olduğudur.

Anahtar Kelimeler

• akademik başarı
• yaşam becerileri
• ortaokul öğrencileri
• sosyal ve duygusal öğrenme

Etik Beyan

Bu çalışma Akdeniz Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu'ndan alınan 61 sayılı etik kurul belgesi ile yürütülmüştür.

The Impact of Social Emotional Learning on Life Skills and Academic Performance of Middle School Students

Öz

The purpose of the study is to determine the effect of social and emotional learning on the academic success and life skills of secondary school students. The sample consists of 464 secondary school students studying in Antalya province in Turkey. The research was modeled as an explanatory sequential mixed methods research in which quantitative and qualitative research methods were used together. Quantitative and qualitative data obtained from the students were collected using the "Social and Emotional Learning Scale in Adolescents", "Life Skills Education Scale”, "Personal Information Form" and "Semi-Structured Questions" prepared by the researchers. The obtained data were analyzed using a statistical package program. As a result of the research, it was determined that there were significant differences in the students' social emotional learning and life skills in terms of variables such as gender, grade level, number of siblings, social media usage and book reading status. It has also been determined that social and emotional learning is a significant predictor of life skills. Another result obtained is that students' having developed social and emotional behaviors is an important factor that brings success in their academic lives.

Anahtar Kelimeler

• academic success
• life skills
• middle school students
• social and emotional learning

Etik Beyan

This study was carried out with the ethics committee document dated and numbered 61 received from Akdeniz University, Social and Human Sciences ethics committee.

Kaynakça

1. Abbastürnüklü, Y. D. D. (2004). Okullarda Sosyal ve Duygusal Öğrenme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 37(37), 136-152. https://izlik.org/JA49CY24NY
2. Ağırkan, M. (2021). Ergenlerde sosyal ve duygusal öğrenmenin incelenmesi [Doctoral dissertation]. Hacettepe University.
3. Alwagait, E., Shahzad, B., & Alim, S. (2015). Impact of social media usage on students' academic performance in Saudi Arabia. Computers in Human Behavior, 51, 1092–1097. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.09.028
4. Akçaalan, M. (2016). Yaşam boyu öğrenme ile sosyal duygusal öğrenme arasındaki ilişkilerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Master's thesis]. Sakarya University.
5. Aksoy, Ö. N. (2020). Ergenlerin sosyal duygusal öğrenme düzeylerinin incelenmesi. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 576–590. https://izlik.org/JA44EX68YF
6. Altınok-Kalkan, S. (2018). Ortaokul öğrencilerinde yaşam becerileri ve okul güvenliği [Master's thesis], Hasan Kalyoncu University.
7. Antonucci, T. C., & Akiyama, H. (1987). An examination of sex differences in social support among older men and women. Sex Roles, 17(11-12), 737–749. https://doi.org/10.1007/BF00287685
8. Aslan, H., Başcıllar, M., & Karataş, K. (2022). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ile sosyal beceriler arasındaki ilişki. Bağımlılık Dergisi, 23(3), 266–274. https://doi.org/10.51982/bagimli.1033761

9. Atın, A. (2022). Sosyal medya bağımlılığı ve arkadaşa bağlanma ile sosyal, duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi: Ergenler üzerinde bir araştırma [Master's thesis], Fatih Sultan Mehmet Vakif University.
10. Baki, A. & Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 1–21. https://izlik.org/JA45DP87HX
11. Balyan, M., Yerlikaya Balkan, K. & Kiremitçi, O. (2012). Farklı sportif etkinliklerin ilköğretim 2. kademe öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutum, sosyal beceri ve öz yeterlik düzeylerine etkileri. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 196–201.
12. Baydan, Y. (2010). Sosyal-duygusal beceri algısı ölçeği’nin geliştirilmesi ve sosyal-duygusal beceri programının etkililiği [Doctoral dissertation], Hacettepe University.
13. Bedel, A. ve Kantarcıoğlu, H. B. (2023). Ortaokul öğrencilerinin aile ilişkileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 23(60), 607–629. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1231785.
14. Blair, C., and Razza, R. P. (2007). Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Child development, 78(2), 647-663. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2007.01019.x
15. Boahene, K. O., Fang, J., & Sampong, F. (2019). Social media usage and tertiary students’ academic performance: Examining the influences of academic self-efficacy and innovation characteristics. Sustainability, 11(8), Article 2431. https://doi.org/10.3390/su11082431
16. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
17. Bozkurt-Yükçü, Ş., İzoğlu-Tok, A., Güngör, İ., Işık-Uslu, A., Taştekin, E. & Demircioğlu, H. (2021). Ön ergenlik döneminde sosyal duygusal öğrenme becerileri, akran algıları ve ebeveyn tutum algılarının incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 8(53), 431–451. https://doi.org/10.29228/SOBIDER.52055
18. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (25th ed.). Pegem Akademi.
19. Candan, K. & Yalçın, A. F. (2018). Ergenlerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin sosyal ilişki unsurları ve umut düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 319–348. https://doi.org/10.26466/opus.468698
20. Crowley, O. (2025). How does social and emotional learning (SEL) impact school-age children's academic outcomes: A mixed method systematic review [Master's thesis], Wrexham Glyndwr University.
21. Çelik, İ. (2015). Social emotional learning skills and educational stress. Educational Research and Reviews, 10(7), 799–803. https://doi.org/10.5897/ERR2015.2114
22. Downey, D. B., Condron, D. J., & Yucel, D. (2013). Number of siblings and social skills revisited among American fifth graders. Journal of Family Issues, 36(2), 273–296. https://doi.org/10.1177/0192513X13507569
23. Deater-Deckard, K., Dunn, J., & Lussier, G. (2002). Sibling relationships and social-emotional adjustment in different family contexts. Social Development, 11(4), 571-590. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00216
24. Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students' social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x
25. Durlak, J. A., & DuPre, E. P. (2008). Implementation matters: A review of research on the influence of implementation on program outcomes and the factors affecting implementation. American Journal of Community Psychology, 41(3-4), 327-350. https://doi.org/10.1007/s10464-008-9165-0
26. Durualp, E. (2014). Ergenlerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyet ve sınıfa göre incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 8(26), 13–25. https://doi.org/10.9761/JASSS2326
27. Yıldırım, F. & Eken, M. (2014). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerine yönelik yıldırma davranışlarının incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8), 13–31. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kilissbd/article/566820
28. Ekici, F. Y. (2015). Okul Öncesi Eğitime Devam Eden Çocukların Sosyal Becerileri İle Aile Özellikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(02), 9. https://izlik.org/JA55LE22CY
29. Eryıldırım, G. ve Gülözer, K. (2023). Ortaokul öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme becerileri ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 37–48. https://izlik.org/JA22FT95XN
30. Esen-Aygün, H. ve Şahin Taşkın, Ç. (2017). 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(3), 430–454. https://doi.org/10.17244/eku.331910
31. Fredericks, L. (2003). Making the case for social and emotional learning and service-learning (ECS Issue Brief). Education Commission of the States.
32. Gendron, M., Royer, E., Bertrand, R., & Potvin, P. (2004). Behaviour disorders, social competence and the practice of physical activities among adolescents. Emotional and Behavioral Difficulties, 9(4), 249–259. https://eric.ed.gov/?id=EJ727301
33. Griffiths, M. D. and Meredith, A. (2009). Videogame addiction and its treatment. Journal of Contemporary Psychotherapy, 39(4), 247–253. https://doi.org/10.1007/s10879-009-9118-4
34. Haşıloğlu, S. B., & Hasiloglu Ciftciler, M. (2023). What should be the measure of conformity to normal distribution (normality) test in likert type digital and face-to-face survey data? Journal of Internet Applications and Management, 14(2), 54–69. https://doi.org/10.34231/iuyd.1346463
35. İkiz, E. and Kırtıl, S. (2010). Investigation of emotional intelligence and life satisfaction in secondary school students. Elementary Education Online, 9(3), 1216–1225.
36. İşeri, İ. (2016). Lise öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Master's thesis], Sakarya University.
37. Jones, S. M., Brown, J. L., Hoglund, W. L. G. ve Aber, J. L. (2010). A school-randomized clinical trial of an integrated social–emotional learning and literacy intervention: Impacts after 1 school year. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78(6), 829–842. https://doi.org/10.1037/a0021383
38. Jones, S. M. & Doolittle, E. J. (2017). Social and emotional learning: Introducing the issue. The Future of Children, 27(1), 3–11. https://doi.org/10.1353/foc.2017.0000
39. Kabakçı, Ö. F. & Korkut, F. (2008). The study of students’ social‐emotional learning skills in terms of some variables at 6‐8 grade level. Education and Science, 33(148), 77–86. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/766
40. Kalkışım, S. (2022). Ortaokul öğrencilerinin yaşam doyumu ile sosyal beceri arasındaki ilişkinin incelenmesi. IZU Journal of Education, 4(8), 97–108. https://doi.org/10.46423/izujed.1129610
41. Kramer, T. J., Caldarella, P., Christensen, L., & Shatzer, R. H. (2010). Social and emotional learning in the kindergarten classroom: Evaluation of the Strong Start curriculum. Early Childhood Education Journal, 37(4), 303–309. https://doi.org/10.1007/s10643-009-0354-8
42. Kuss, D. J. & Griffiths, M. D. (2012). Internet gaming addiction: A systematic review of empirical research. International Journal of Mental Health and Addiction, 10(2), 278–296. https://doi.org/10.1007/s11469-011-9318-5
43. Kutluay-Çelik, B. (2014). The relationship between social-emotional learning skills and attitudes toward elementary school among middle school students [Master's thesis]. Yeditepe University.
44. Liu, M. & Peng, W. (2009). Cognitive and psychological predictors of the negative outcomes associated with playing MMOGs (Massively multiplayer online games). Computers in Human Behavior, 25(6), 1306–1311. https://doi.org/10.1016/j.chb.2009.06.002
45. Megawati, F., Iswahyuni ve Mukminatien, N. (2022). Social and emotional learning (SEL): How does it develop and contribute to pre-service English teachers’ identity? Pegem Journal of Education and Instruction, 13(1), 75–83. https://doi.org/10.47750/pegegog.13.01.09
46. Mutluoğlu, S., & Bulut-Serin, N. (2010, November 11–13). İlkokul 5. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin bazı sosyo-demografik özellikler açısından incelenmesi (Kuzey Kıbrıs örneklemi), [Conference paper]. International Conference on New Trends in Education and Their Implications. Antalya, Türkiye.
47. Norris, J. A. (2003). Looking at classroom management through a social and emotional learning lens. Theory Into Practice, 42(4), 313–318. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4204_8
48. Okur, S., Danacı, F. N. and Totan, T. (2022). Okula bağlılığın motivasyona olan etkisinde sosyal ve duygusal öğrenmenin düzenleyici rolü. Humanistic Perspective, 4(2), 334–352. https://doi.org/10.47793/hp.1113429
49. Özyürek, A. and Özkan, İ. (2015). Ergenlerin algıladıkları anne-baba tutumu ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, 3(3), 73–88. https://doi.org/10.14486/IJSCS259
50. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Trans.; 3rd ed.). Pegem Akademi. (Original work published 2002)
51. Payton, J. W., Weissberg, R. P., Durlak, J. A., Dymnicki, A. B., & Taylor, R. D. (2008). The positive impact of social and emotional learning for kindergarten to eighth-grade students: Findings from three scientific reviews (Technical Report). Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning.
52. Sarısoy, B. & Erişen, Y. (2025). Designing, implementing, and evaluating the social emotional learning professional development program. Participatory Educational Research, 12(2), 183–204. https://doi.org/10.17275/per.25.25.12.2
53. Sefer, S. R., & Akfırat, O. N. (2009). Yaşam becerilerinin kazandırılmasında yaratıcı drama yönteminin kullanılması. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(8), 99–112. https://izlik.org/JA25RK89EB
54. Silvera, D., Martinussen, M., & Dahl, T. I. (2001). The Tromsø Social Intelligence Scale, a self-report measure of social intelligence. Scandinavian Journal of Psychology, 42(4), 313–319. https://doi.org/10.1111/1467-9450.00242
55. Stokes, J. P., & Wilson, D. G. (1984). The inventory of socially supportive behaviors: Dimensionality, prediction, and gender differences. American Journal of Community Psychology, 12(1), 53–69. https://doi.org/10.1007/BF00896928
56. Şara, P. & Hasanoğlu, G. (2015). 4. sınıf öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(2), 775–786. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i2.3272
57. Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A. ve Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth development through school-based social and emotional learning interventions: A meta-analysis of follow-up effects. Child Development, 88(4), 1156–1171. https://doi.org/10.1111/cdev.12864
58. Temircan, Z. (2022). Assessment of executive functioning and social emotional learning among adolescents. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(Suppl 1), 286–292. https://doi.org/10.18863/pgy.1172105 Tokcan, Z. (2015). Ortaokul öğrencilerinde davranış problemleri ile sosyal beceriler arasındaki ilişkinin incelenmesi [Master's thesis], Istanbul University.
59. Totan, T., & Kabakçı, Ö. F. (2010). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinde Sosyal Duygusal Öğrenme Becerilerinin Zorbalığı Yordama Gücü. Journal of Uludag University Faculty of Education, 23(2), 575-600. https://izlik.org/JA59HA58BR
60. Uz-Baş, A. (2003). İlköğretim 4. ve 5. sınıfta okuyan öğrencilerin sosyal becerileri ve okul uyumu ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doctoral dissertation], Dokuz Eylül University.
61. Whitcomb, S. A. (2009). Strong start: Impact of direct teaching of a social emotional learning curriculum and infusion of skills on emotion knowledge of first grade students [Doctoral dissertation], University of Oregon.
62. World Health Organization. (2020). Life skills education school handbook: Prevention of noncommunicable diseases. World Health Organization.
63. Yıldız, A., & Kahraman, S. (2021). Ortaokul öğrencilerinde psikolojik dayanıklılık, sosyal duygusal öğrenme becerileri ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(2), 23-60. https://izlik.org/JA46ZC46DC
64. Yılmaz, F. (2014). Ortaokul 6.7.8. sınıf öğrencilerinin algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Master's thesis], Istanbul Arel University.
65. Yurdakavuştu, Y. (2012). İlköğretim öğrencilerinde duygusal zeka ve sosyal beceri düzeyleri [Master's thesis], Dokuz Eylül University.
66. Zins, J. E., & Elias, M. J. (2006). Social and emotional learning. In G. G. Bear & K. M. Minke (Eds.), Children's needs III: Development, prevention, and intervention (pp. 1–13). National Association of School Psychologists.
67. Zins, J. E., & Elias, M. J. (2007). Social and emotional learning: Promoting the development of all students. Journal of Educational and Psychological Consultation, 17(2-3), 233–255. https://10.1080/10474410701413152
68. Zins, J. E., Bloodworth, M. R., Weissberg, R. P., and Walberg, H. J. (2007). The scientific base linking social and emotional learning to school success. Journal of Educational and Psychological Consultation, 17(2-3), 191–210. https://10.1080/10474410701413145
69. Zins, J. E., Elias, M. J. and Greenberg, M. T. (2003). Facilitating success in school and in life through and emotional learning. Perspectives in Education, 21(4), 59-60. https://hdl.handle.net/10520/EJC87226