Fars Edebiyatında Hamriyye
Öz
Asıl konusu şarap, şarap içmek ve bununla ilgi şeylerin anlatıldığı şiirlere hamriyye denilmektedir. Fars edebiyatında ilk defa Sâmânî dönemi şairlerin şiirlerinde içki tarif edilmiştir. Sâmânîler döneminde bize ulaşan en önemli ve kapsamlı hamriyye Rûdekî-i Semerkandî’ye ait olan doksan iki beyitlik kasidedir. Rûdekî’den sonra en güzel ve derli toplu hamriyye yazan kimse şair Beşâr-i Mergezî’dir. Şair Menûçihrî’nin kaside ve musammatlarında hamriyye söyleme geleneği en uç zirveye ulaşmıştır. Senâî ve Hâkânî gibi mütedeyyin ve dindar şairler bile şiirlerinde şaraptan bahsetmişler. Tasavvufun yaygınlık kazanması ve tasavvufi fikirleri beyan etmek için şiirin kullanılmasıyla birlikte hamriyyeler ve hamriyye ıstılahları mecazi bir surette kullanılmaya başlanmıştır. Hamriyye bütün nazım şekilleriyle yazılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ethe, Hermann, Târîh-i Edebiyât-i Fârsî, (trc. Havâşî Rızâzâde Şefik) Tahran, 1356.
- Esîrî-yi Lâhîcî, Muhammed b. Yahya, Mifâtîhü’l-İʻcâz fî Şerh-i Gülşen-i Râz (hz. Muhammed Rızâ Berzeger Hâlkî ve Afet Kerbâsî) Tahran, 1371.
- Al-Kikk, Victor, Râbıte-i Hamriyyât-i Menûçihrî Bâ Mezâmîn-i Hamrî-yi Şuʻarâ-yi Arab, Der Mecmûʻe-i Makâlât-i Çehâromîn Kongre-i Tahkîkât-i İrânî, c.1, (hz. Muhammed Alî Sâdıkyân) Şîrâz: Dânişgâh-i Şîrâz, 1353.
- Bedr-i Çâçermî, Kasâid, Kânpûr, 1898.
- Takî Bahâr, Muhammed, Dîvân, (hz. Mihrdâd Bahâr) Tahran, 1368.
- Pûrcevâdî, Nasrullâh, Bâde-i Işk, Seyr-i Târîhî-yi Maʻnâ-yi İrfânî-yi Bâde Yâ Mey Der Şiʻr-i Fârsî, Neşr-i Dâniş, 1370.
- Târîh-i Sîstân, (hz. Muhammed Takî Bahâr) Tahran, Zevâr, 1314.
- Hâkânî, Bedîl b. Alî, Dîvân, (hz. Ziyâeddîn Secâdî) Tahran, 1368.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Çeviri
Yazarlar
Çetin Kaska
0000-0002-1168-5522
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
1 Nisan 2019
Kabul Tarihi
28 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 2 Sayı: 1
