-

Öz

The purpose of this study was to determine parents’ anxiety and expectation who have visually impaired child for their children’ future. The study was carried out in qualitative nature through holistic multiple case study method. Participants of the study consisted of three parents with congenitally blind child living in Erzurum. The participating parents were selected on the basis of voluntary participation. Data were collected through a semistructured interview protocol. The data obtained from the interviews were analyzed by content analysis. Participants’ responses to interview questions were coded, categorized and themes were reached. The findings revealed that parents’ anxieties for children’s future were gathered under environment, education, employment themes and also parents have some expectations from the officials and the society. Finally, suggestions were made in order to reduce families concerns and sources of their anxieties

Anahtar Kelimeler

• Visual impairment; parents; anxiety

AİLELERİN GÖRME ENGELLİ ÇOCUKLARINA YÖNELİK GELECEK KAYGILARI

Öz

Bu çalışma, görme engelli çocuğa sahip olan ailelerin çocuklarının geleceğine yönelik kaygı ve beklentilerini belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek sürdürülmüş, bu yaklaşıma paralel olarak durum çalışması yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması kullanılmıştır. Erzurum ilinde yaşayan ve doğuştan görmeyen çocuğa sahip olan 3 aile araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturacak ailelerin seçiminde gönüllülük esası ön planda tutulmuştur. Veriler görüşme tekniği kullanılarak yarı-yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Bu kapsamda katılımcıların görüşme sorularına verdikleri cevaplar kodlanmış, benzer kodlar bir araya getirilerek kategoriler ve temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda ailelerin çocuklarının sahip olduğu görme engeli sebebiyle onların geleceklerine yönelik olarak çevre, eğitim ve istihdam gibi temel konularda önemli kaygılara sahip oldukları ve bu konuda devletten ve toplumdan bazı beklentileri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada, ailelerin rahatsızlık duydukları durumları ve yaşadıkları kaygıları en aza indirebilmek için yapılması gerekenler irdelenmiş ve bu konuda çeşitli öneriler ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Görme yetersizliği; aile; kaygı

Kaynakça

1. Bailey, B. R. ve Wning, J. D. (1994). Using visual Accents to enhance attending to communication symbols for students with severe multiple disabilities. Re:View, 26(3), 101-118.
2. Bhagotra, S., Sharama, K. A. ve Raina, B. (2008). Psychological and social adjustment and rehabilitation of the blind. Social Medicine, 10(1).
3. Bolat, N., Doğangün, B., Yavuz, M., Demir, T. ve Kayaalp, L. (2011). Doğuştan tam görme engeli olan ergenlerin depresyon, kaygı düzeyleri ve benlik kavramı özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 77-82.
4. Bower, B. (2001). Disability develop as family affair. Science News, 160(18), 276-277.
5. Burcu, E. (2005). Görme özürlü çocukların geleceğe ilişkin düşüncelerinde ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyinin önemi: Ankara örneği. Sosyoloji Konferansları Dergisi, 31, 37-54.
6. Cavkaytar, A. ve Diken, İ. H. (2012). Özel eğitim-1: Özel eğitim ve özel eğitim gerektirenler. Ankara: Vize Yayıncılık.
7. Celeste, M. ve Grum, D. K. (2010). Social integration of children with visual impairment: A developmental model. İlköğretim Online, 9(1), 11-22.
8. Coşkun, H. Y. (2010). Özürlü birey ve ailesinin sosyal iletişim sürecinde karşılaştığı ve yaşadığı durumlar hakkında teorik ve ampirik bir çalışma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

9. Coşkun, Y. ve Akkaş, G. (2009). Engelli çocuğu olan annelerin sürekli kaygı düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(1), 213-227.
10. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions (Second edition). London: Sage.
11. Eniola, M. S. (2007). The effects of stress in oculation training on the anxiety and academic performance of adolescent with visual impairments. Pakistan Journal of Social Sciences, 4.
12. Gürsel, O. (2012). Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler. İ.H. Diken (Ed.). Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde (ss. 217-249). Ankara: Pegem Akademi.
13. -
14. Huberty, T. J. (2007). Anxiety and anxiety disorders in children: information for parents. National Association of School Psychologists, 36(3), 1-4.
15. Işıkhan, V. (2005). Türkiye’de zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin sorunları. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
16. Küçüker, S. (1997). Bilgi verici psikolojik danışmanlık programının zihinsel özürlü çocuklarının kardeşlerinin özürle ilgili bilgi düzeylerine ve özürlü kardeşlerine yönelik tutumlarının etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Mishra, V. (2013). A study of self–concept in relation to ego-strength of sighted and visually impaired students. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 4(1), 203-207.
18. Salleh, N. M. ve Zainal, K. (2010). How and why the visually impaired students socially behave the way they do. Procedia Social and Behavioral Sciences 9, 859–863.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (7.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
20. Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods (3th edition). London: Sage Publications.