Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci

Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Tarih İncelemeleri Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Tarih İncelemeleri Dergisi’ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.

Körleme Hakemlik Türü

Tarih İncelemeleri Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.

İlk Değerlendirme Süreci

Tarih İncelemeleri Dergisi’ne gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve/veya İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise ön değerlendirme için çalışmanın ilgili olduğu alana yönelik bir Yayın Kurulu üyesine gönderilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Ön değerlendirme sürecinde alan uzmanı dergi yayın kurulu üyesi çalışmaların, giriş ve literatür, yöntem, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç bir ay içerisinde iade edilir. Uygun bulunan çalışmalar ise hakemlendirme sürecine alınır.

Hakemlendirme Süreci

Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlendirilir. Çalışmayı alan uzmanı dergi yayın kurulu üyesi, Tarih İncelemeleri Dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakem önerisinde bulunur veya çalışmanın alanına uygun yeni hakem önerebilir. Alan uzmanı dergi yayın kurulu üyesinden gelen hakem önerileri editörler tarafından değerlendirilir ve çalışmalar hakemlere iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.

Hakem Raporları

Hakem değerlendirmeleri genel olarak çalışmaların; özgünlük, kullanılan yöntem, etik kurallara uygunluk, bulguların ve sonuçların tutarlı bir şekilde sunumu ve literatür açısından incelenmesine dayanmaktadır. Bu inceleme aşağıdaki unsurlara göre yapılır:

    Giriş ve  literatür: değerlendirme raporu çalışmada ele alınan problemin sunumu ve amaçları, konunun önemi, konuyla ilgili literatür kapsamı, güncelliği ve çalışmanın özgünlüğü hakkında görüş içerir.

    Yöntem: değerlendirme raporu, kullanılan yöntemin uygunluğu, araştırma grubunun seçimi ve özellikleri, geçerlik ve güvenilirlik ile ilgili bilgilerin yanı sıra veri toplama ve analiz süreci hakkında görüş içerir.

    Bulgular: değerlendirme raporu, yöntem çerçevesinde elde edilen bulguların sunumu, analiz yöntemlerinin doğruluğu, araştırmanın amaçları ile erişilen bulguların tutarlılığı, ihtiyaç duyulan tablo, şekil ve görsellerin verilmesi, kullanılan testlerin kavramsal açıdan değerlendirilmesine yönelik görüşler içerir.

    Değerlendirme ve tartışma: değerlendirme raporu, bulgulara dayalı olarak konunun tartışılması, araştırma sorusuna/larına ve hipoteze/lere uygunluk, genellenebilirlik ve uygulanabilirlik ile ilgili görüş içerir.

    Sonuç ve öneriler: değerlendirme raporu literatüre katkı, gelecekte yapılabilecek çalışmalara ve alandaki uygulamalara yönelik öneriler hakkında görüş içerir.

    Stil ve anlatım: değerlendirme raporu, çalışma başlığının içeriği kapsaması, Türkçe'nin kurallara uygun kullanımı, gönderme ve referansların Dergi yayın ilkeleri başlığı altındaki örneklere doğrultusunda  tam metnin diline uygun verilmesi ile ilgili görüş içerir.

    Genel değerlendirme: değerlendirme raporu çalışmanın bir bütün olarak özgünlüğü, literatüre ve alandaki uygulamalara sağladığı katkı hakkında görüş içerir.

Değerlendirme sürecinde hakemlerin çalışmanın tipografik özelliklerine göre düzeltme yapmaları beklenmemektedir.

Hakem Değerlendirme Süreci

Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 6 haftadır. Hakemlerden veya uzman yayın kurulu üyesinden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından "düzeltme yönergesi" doğrultusunda 1 ay içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir.

Değerlendirme Sonucu

Hakemlerden gelen görüşler, editörler tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda editörler çalışmaya ilişkin nihai kararını alırlar.

Yayın Kurulu Kararı

Editörler, hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili yayın kurulu görüşlerini hazırlar. Hazırlanan görüşler editör tarafından hakem önerileri ile birlikte en geç 1 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar intihal denetimi talep edilmeksizin iade edilir. Olumlu görüş verilen çalışmalar için son karar, intihal denetim raporları sonuçlarına göre verilir.

Yayın Değerlendirme Süreci Ne Kadar Sürmektedir?

Tarih İncelemeleri Dergisi’ne gönderilen çalışmaların yayın değerlendirme sürecinin yaklaşık 6 ay içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir. Ancak, hakem ya da editörlerin yazar(lar)dan düzeltme istedikleri tarih ile yazar(lar)ın düzeltmeleri tamamladıkları tarih arasındaki süre, bu 6 aylık süreye dahil edilmemektedir.

Değerlendirme Sonucuna İtiraz Etme

Tarih İncelemeleri Dergisi’nde değerlendirme sonucuna, yazar(lar)ın itiraz etme hakkı saklıdır. Yazar(lar), çalışmaları için yapılan değerlendirme sonucu görüş ve yorumlara ilişkin itiraz gerekçelerini bilimsel bir dille ve dayanaklarını referans göstererek “tarihincelemeleri@gmail.com” adresine e-postayla iletmelidir. Yapılan itirazlar editörler tarafından en geç bir ay içerisinde incelenerek (Çalışmanın hakemlerine yapılan itirazlar hakkında görüş talep edilebilir) yazar(lar)a olumlu veya olumsuz dönüş sağlanır. Yazar(lar)ın değerlendirme sonucuna itirazları olumlu bulunması durumunda, yayın kurulu çalışmanın konu alanına uygun yeni hakemlendirme yaparak değerlendirme sürecini yeniden başlatır.

KabuldenSonra

Tarih İncelemeleri Dergisi’nde değerlendirme sonucu kabul edilen çalışmalar sırasıyla; intihal kontrolünün yapılması, kaynakça düzenlemesi, gönderme ve atıf kontrolü, mizanpaj ve dizgisinin yapılması, DOI numarasının verilmesi süreçlerinden geçer. Tarih İncelemeleri Dergisi makale işlem ücreti (değerlendirme ücreti veya basım ücreti) ve makalelere erişim için abonelik ücreti talep etmediği için hiç bir gelir kaynağı bulunmamaktadır. Ancak, değerlendirme sonucu kabul edilen çalışmaların aşağıdaki bazı başlıklara ilişkin maddi yükümlülükleri yazar(lar)ın sorumluluğundadır.

DOI Numarasının Verilmesi

Digital Object Identifier (DOI) elektronik ortamda yayınlanan her çalışmanın tanımlanmasına ve erişilmesine olanak sağlayan benzersiz bir erişim numarasıdır. Kabul aşamasından sonra intihal denetimi, kaynakça kontrolü ve baskı hali hazırlanan çalışmalara yayın kurulu tarafından DOI numarası verilir.

Dil Düzenlemesi

Tarih İncelemeleri Dergisi’ne gönderilen çalışmalar tam metin dilinin (Türkçe ya da İngilizce) dil bilgisi kurallarına ve bilimsel literatürüne uygun, sade ve açık bir dil kalitesine sahip olmalıdır. Çalışmalar yabancı kelimelerden arındırılmış temiz ve akıcı bir dille yazılmalıdır. Bu kapsamda çalışmaların değerlendirme için gönderilmeden önce redakte edilmiş olması yayın süreçlerinin daha sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini sağlamaktadır.

Yayın kurulu gönderilen çalışmaların değerlendirme süreçlerinde veya kabul aşamasından sonra dil redaksiyon hizmeti alınmasını talep edilebilir. 

Etik Sorumluluklar ve Politikalar
Yayın Etiği
Tarih İncelemeleri Dergisi’nin amacı bilginin objektif bir bakış açısıyla incelenip insanların kullanımına sunulmasıdır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için tüm çalışmalar “Çift Kör Hakemlik” ile değerlendirilmektedir. Kalitenin yüksek bir düzeyde tutulabilmesi için çalışmanın paydaşlarının belirli kriterlere uyması beklenmektedir.
Aşağıda yer alan sorumluluklar Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar göz önüne alınarak hazırlanmıştır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Tarih İncelemeleri Dergisi’ne çalışmalarını gönderen yazar(lar)ın aşağıda ifade edilen etik kuralları uyması gerekmektedir:
Çalışmaya katkıda bulunmamış olan şahıslar yazar olarak gösterilmemelidir. Değerlendirme aşamasında olan bir çalışmada yazarlar kısmının değiştirilmesi talep edilemez.
Yazarlar çalışmalarında kullandıkları veriler için gerekli yerlerden izin almış olmalıdır.
Başka bir dergide yayınlanan veya değerlendirme sürecinde olan bir çalışma Tarih İncelemeleri Dergisi’ne gönderilemez. Dergiye gönderilecek olan çalışmaların daha öncesinde yayınlanmamış olması ve başka bir dergide hakemlik sürecine girmemiş olması gerekmektedir.
Yazarlar gönderdikleri çalışmalarda atıfları eksiksiz ve doğru bir şekilde uygulamakla ve özgün eserler ortaya koymakla yükümlüdür.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Kaliteyi arttırmak ve derginin gelişiminin sürekli olmasına yönelik bir tutum sergilemekle yükümlüdürler.
Editörlerin çalışmalarda tutarsızlıklar veya hatalar tespit etmesi halinde akademik bütünlüğü bozmamak ve gerekli düzeltmelerin yapılabilmesi için durumu ilgili kişilere bildirmesi gerekir.
Yazarların fikirlerini özgürce ifade edebilecekleri bir platform oluşturmakla görevlidirler. Bunu yaparken kendileri de yazarlara dair hiçbir şahsi özelliği (yaş, cinsiyet, ırk, din) göz önünde bulunduramazlar.
Yazarların çalışmalarında beyan ettikleri fikirlerin mülkiyet hakkına saygı duymak ve onları muhafaza etmekle sorumludurlar.
Editörler hakemleri seçerken onların tarafsızlığına, uzmanlık alanlarına dikkat etmeli ve çalışma yayınlanıncaya kadar tarafların gizliliğine önem vermelidir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler kendilerine değerlendirilmesi için verilen çalışmaların uzmanlık alanlarına uygun olmasına dikkat etmelidir.
Değerlendirmelerinde gizliliğe önem vermelidirler.
Çalışmaların daha iyi bir netice verebilmesi için yapılacak açıklamalar ve düzeltmelerde nazik olunmasına özen gösterilmelidir. Çalışmanın özüne zarar veren ya da yazarı rahatsız edebilecek şahsi yorumlardan kaçınılmalıdır.
Yayıncının Etik Sorumlukları
Etik kuralların ihlâl edilmesi ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde çalışma reddedilebilir ve yazara iade edilebilir.
Yayıncı bir çalışma yayınlanana kadar eserin ve yazarın gizliliğini korumakla yükümlüdür.
Yayın kurulu fikirlerin hem özgürce hem de hızlı bir şekilde iletilebilmesine önem vermelidir.
Dergiye gönderilen çalışmaların düzgün ve hızlı bir şekilde değerlendirilip yayına hazırlanabilmesi için ekip içinde şeffaflığa özen gösterilmelidir.  

Telif Hakkı Devir Formuna ulaşmak için tıklayınız.