Teorik Makale

DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Ekim 2023
PDF İndir

DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK

Öz

Dijital okuryazarlık 2000’li yılların başında tanıtılmış, genellikle yalnızca teknik kullanıma odaklanan bir kavramdan bilişsel, eleştirel ve sorumlu bakış açılarını içeren daha kapsamlı bir fikre evrilmiştir. Önceleri bilgisayar kullanımıyla ilişkilendirilmiş teknolojik gelişmeler ışığında “teknik”, “bilişsel” ve “sosyal-duygusal” olmak üzere üç farklı kategori gibi görünse de bu üç kategorinin kesiştiği noktada incelenmiştir. Teknik boyut, çevresel aygıtların kullanımı, dosyaların korunması, sorun giderme, uygulama arama, yükleme ve veri aktarımı gibi teknik ve operasyonel becerilerle, bilişsel boyut, dijital bilgiyi arama ve değerlendirmede, belirli görevler için uygun yazılımı seçmede ve yeni anlayışı en iyi şekilde gösteren ürünler yaratmada eleştirel düşünme yeteneği, sosyal-duygusal boyut, interneti sosyalleşme, iletişim kurma ve öğrenme amaçlarına uygun olarak kullanmak, bireyin güvenliğini ve mahremiyetini korumakla ilgilidir. UNESCO dijital okuryazarlığı istihdam, insana yakışır işler ve girişimcilik için dijital teknolojiler aracılığıyla güvenli ve uygun bir şekilde bilgiye erişme, yönetme, anlama, entegre etme, iletişim kurma, değerlendirme ve bilgi oluşturma yeteneği olarak tanımlamaktadır. Dijital okuryazarlığın çerçevesi dijital dünyadaki bilgilere erişim, anlama, analiz etme ve paylaşma olarak çizilmiştir. Bu çalışmada dijital kaynakların görsel tasarımlarının tipografik olarak dijital okuryazarlığa katkısı genel tanımda yer alan “anlama” kavramından hareketle incelenmiştir. Tipografik olarak etkili şekilde tasarlanmayan dijital kaynaklara erişim her ne kadar kolay olsa ve kaynak doğru veriler içerse de tasarım boyutuyla sorunlu olması hâlinde “anlama” sürecini tetikleyemeyeceği için diğer adımlar da eksik kalacaktır. Bu çalışmada eğitim odaklı tasarlanan dijital kaynak uygulama örneklerinden biri olan ve İngilizce eğitim öğretimi için kullanılan KIDS A-Z dijital uygulaması incelenmiştir. Etkili tasarım yöntemleriyle yaratılan bir dijital kaynağın erişim sağlayıcılara yaratacağı kolaylıklar tartışma ve öneriler kısmında paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbaş, E. E. (2019). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) destekli matematik öğretiminin 5.sınıf kesir konusunda öğrenci başarılarına etkisi. Journal of Computer and Education Research, 7(13), 120-145.
  2. Alo, A., Vieira, DF., Loio, MP., Neto, FFS., Camata, T., Ferreira, VL. ve Cerny, RZ. (2019). Critical theory of technology and participatory design: In search of a critical design perspective in the construction of a digital interface for education. Edulearn 19: 11th Internatıonal Conference On Education and New Learning Technologies, 5890-5898. Palma, Spain.
  3. Aydemir, D. ve Kaptan, A., Y., (2019). 7-9 yaş eğitim hedefli yeni medya yazılımlarının görsel tasarımı ve örnek bir inceleme: Morpa Kampüs, Information Technologies and Applied Sciences, 14(3), 367-387.
  4. Azizovic, E. & Fetic, S. (2014). The basis of typography and classification of scriptures. University Journal of Information Technology and Economics, 1(1), 58-63.
  5. Baggia, A., Žnidaršič, A. ve Tratnik, A. (2022). Emoticons in student-professor email communication. Comunicar, 73, 111-124.
  6. Balakrishan, A., Weinmeyer, R., Serper, M., Baileyi S., C., Kaiser, K. ve Wolf, M. (2022). Navigating medication-taking after kidney transplant. Research in Social and Administrative Pharmacy, 18(10), 3846-3854.
  7. Balnes, A. (2022). ‘Ooh it were mucky’: mapping memories of New Basford, Nottingham. Cultural Geographies, 1-17.
  8. Barker, V., L., Luger, J., Schmitt, A. ve Xin, K., R. (2022). Corporate decline and turnarounds in times of digitalization. Long Range Planning, 1-13.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Teorik Makale

Erken Görünüm Tarihi

30 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2022

Kabul Tarihi

8 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dursun, F. (2023). DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK. Erciyes Journal of Education, 7(2), 79-104. https://doi.org/10.32433/eje.1185173
AMA
1.Dursun F. DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK. EJE. 2023;7(2):79-104. doi:10.32433/eje.1185173
Chicago
Dursun, Faruk. 2023. “DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK”. Erciyes Journal of Education 7 (2): 79-104. https://doi.org/10.32433/eje.1185173.
EndNote
Dursun F (01 Ekim 2023) DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK. Erciyes Journal of Education 7 2 79–104.
IEEE
[1]F. Dursun, “DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK”, EJE, c. 7, sy 2, ss. 79–104, Eki. 2023, doi: 10.32433/eje.1185173.
ISNAD
Dursun, Faruk. “DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK”. Erciyes Journal of Education 7/2 (01 Ekim 2023): 79-104. https://doi.org/10.32433/eje.1185173.
JAMA
1.Dursun F. DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK. EJE. 2023;7:79–104.
MLA
Dursun, Faruk. “DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK”. Erciyes Journal of Education, c. 7, sy 2, Ekim 2023, ss. 79-104, doi:10.32433/eje.1185173.
Vancouver
1.Faruk Dursun. DİJİTAL KAYNAK TASARIMLARININ TİPOGRAFİK ÖZELLİKLERİ ve DİJİTAL OKURYAZARLIK. EJE. 01 Ekim 2023;7(2):79-104. doi:10.32433/eje.1185173

Cited By

ERCİYES JOURNAL OF EDUCATION [EJE]

by-nc-nd.png This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International