Araştırma Makalesi

Bir Çimento Firmasında İstatistiksel Zaman Serileri Yöntemleri ve Derin Öğrenme ile Talep Tahminleme

Sayı: 36 31 Mayıs 2022
PDF İndir
TR EN

Bir Çimento Firmasında İstatistiksel Zaman Serileri Yöntemleri ve Derin Öğrenme ile Talep Tahminleme

Öz

Talep tahminleri, üretim planlama, finansal planlama, bütçeleme, satın alma, satış gibi birçok iş sürecinin yönetilebilmesi için kritik öneme sahiptir. Talep tahminlerinin yüksek doğrulukla elde edilmesi, tüm tedarik zinciri yönetimi süreçlerinin başarısı için kilit bir faktördür. Bu çalışmada talep tahminleme problemi, bir çimento firmasının en yüksek satış payına sahip bir ürün grubunun geçmiş satış verileri kullanılarak ele alınmıştır. Ele alınan veri seti tek değişkenli bir zaman serisidir. Veri setinin ilk üç yılı eğitim, son yılı ise test seti olarak kullanılmıştır. Tahminleme için öncelikle geleneksel istatistiksel zaman serileri analiz yöntemleri uygulanmıştır. Eğitim setinde, uygulanan yöntemler içinde en başarılı olan istatistiksel zaman serileri yöntemi Basit Mevsimsel Yöntem (Simple Seasonal Method - SSM) olmuştur. SSM modelinin performansı, derin öğrenme yöntemlerinden Uzun-Kısa Süreli Bellek (Long-Short Term Memory-LSTM) temelli olarak geliştirilen modelin performansıyla karşılaştırılmıştır. LSTM modeli geliştirilirken ızgara (grid) arama yapılmış ve hiper-parametrelerin değerleri için en başarılı kombinasyon belirlenmiştir. Bu konfigürasyonla eğitilen LSTM modeli test setinde uygulanmıştır. Modellerin test setindeki tahmin performansları karşılaştırıldığında, LSTM modelinin SSM modeline göre MAPE ölçütünde %34,57, RMSE ölçütünde ise %33,74 iyileştirme sağladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. APICS Dictionary (1987), American Production and Inventory Control Society, Inc., Falls Church, VA.
  2. Merkuryeva, G., Valberga, A., & Smirnov, A. (2019). Demand forecasting in pharmaceutical supply chains: A case study. Procedia Computer Science, 149, 3-10.
  3. Stevenson, W. J. (2012). Operations Management. 11th Edition. McGraw-Hill Global Education.
  4. Lawrence, K. D., & Klimberg, R.K. (Eds.). (2018). Advances in business and management forecasting. Volume 12. Emerald Group Publishing.
  5. Box, G. E., Jenkins, G. M., Reinsel, G. C., & Ljung, G. M. (2015). Time series analysis: forecasting and control. John Wiley & Sons.
  6. Bontempi, G., Ben Taieb, S., & Borgne, Y. A. L. (2012, July). Machine learning strategies for time series forecasting. In European business intelligence summer school (pp. 62-77). Springer, Berlin, Heidelberg.
  7. Loureiro, A. L., Miguéis, V. L., & da Silva, L. F. (2018). Exploring the use of deep neural networks for sales forecasting in fashion retail. Decision Support Systems, 114, 81-93.
  8. Wanchoo, K. (2019, March). Retail demand forecasting: a comparison between deep neural network and gradient boosting method for univariate time series. In 2019 IEEE 5th International Conference for Convergence in Technology (I2CT) (pp. 1-5). IEEE.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2022

Kabul Tarihi

11 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 36

Kaynak Göster

APA
Demircan Keskin, F., & Soyuer, H. (2022). Bir Çimento Firmasında İstatistiksel Zaman Serileri Yöntemleri ve Derin Öğrenme ile Talep Tahminleme. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 36, 15-20. https://doi.org/10.31590/ejosat.1096898

Cited By