YOKSULLUKTA YENİ EŞİK: GÜNLÜK ÜÇ DOLAR SINIRI VE KÜRESEL VERİLERDEKİ DEĞİŞİM

Öz

Bu araştırmanın amacı, Dünya Bankası'nın Haziran 2025'te yoksulluk sınırını günlük 3,00 dolara yükseltme kararını takiben, yoksulluk verilerindeki güncel gelişmeleri analiz etmektir. Araştırmanın yöntemi; "Yoksulluk", "Dünya Bankası" ve "Küresel Kalkınma" odaklı akademik literatür ile kurumsal raporların nitel incelemesine dayanmaktadır. Çalışmada, doların yıllar içerisindeki enflasyonist etkisi ve alım gücü değişimleri göz önünde bulundurulmuş; analizler nominal değerler yerine Dünya Bankası’nın Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) ile güncellenmiş reel veriler üzerinden yürütülmüştür. Araştırmanın merkezindeki temel gözlem, son otuz yılda küresel kalkınma çabaları ve ekonomik reformların etkisiyle aşırı yoksulluğun tarihi bir ölçüde azalmış olmasıdır. Veriler, günlük 1,00 ila 3,00 dolar arasında harcama yapan nüfus oranının, 1995'teki %34,8 seviyesinden 2025 tahminiyle %8,54'e gerilediğini göstermektedir. Yaklaşık 25 puanlık bu düşüş, alım gücü farkından arındırılmış reel bir iyileşmeyi temsil ederek uluslararası iş birliği ve hedef odaklı politikaların etkinliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, yeni yoksulluk eşiği bağlamında bu ilerlemeyi detaylandırırken sürdürülebilir kalkınma hedefleri yolunda atılan adımların altını çizmektedir. Dünya Bankası’nın yoksulluk sınırını 3,00 dolara yükseltmesi, küresel yoksulluğun gerçek boyutlarını ve orta gelir grubundaki kırılganlığı daha şeffaf hale getirmiştir. 2030 hedeflerine ulaşmak için kaynakların öncelikle Sahra Altı Afrika’ya yoğunlaştırılması ve yoksulluğa geri düşme riski taşıyan kitleler için dayanıklı sosyal güvenlik ağlarının kurulması elzemdir.

Anahtar Kelimeler

• Aşırı Yoksulluk
• Dünya Bankası
• Yoksulluk Sınırı
• Küresel Kalkınma

Etik Beyan

Çalışma, geriye dönük olarak mevcut literatür ve yayınlardan yararlanılarak yapıldığından etik kurul iznine gerek bulunmamaktadır.

Teşekkür

Araştırma sürecinde, dil düzenlemesi ve literatür sentezi aşamalarında yapay zekâ araçlarından Gemini 3 Flash uygulamasından yararlanılmıştır.

THE NEW POVERTY THRESHOLD: THE $3-A-DAY POVERTY LINE AND CHANGES IN GLOBAL POVERTY DATA

Öz

The aim of this research is to analyze current developments in poverty data following the World Bank's decision in June 2025 to raise the international poverty line to $3.00 per day. The research method is based on a qualitative review of academic literature and institutional reports focusing on "Poverty," "World Bank," and "Global Development." The study considers the inflationary effect of the dollar over the years and changes in purchasing power; analyses are conducted using real data updated with the World Bank's Purchasing Power Parity (PPP) instead of nominal values. The central observation of the research is that extreme poverty has decreased to a historical extent over the last thirty years due to the impact of global development efforts and economic reforms. The data shows that the proportion of the population living on between $1.00 and $3.00 per day has decreased from 34.8% in 1995 to an estimated 8.54% in 2025. This decrease of approximately 25 percentage points represents a real improvement adjusted for purchasing power differences, demonstrating the effectiveness of international cooperation and targeted policies. This study details this progress in the context of the new poverty threshold, highlighting the steps taken toward achieving the Sustainable Development Goals. The World Bank’s raising of the poverty line to $3.00 has made the true extent of global poverty and the vulnerability of the middle-income group more transparent. To achieve the 2030 goals, it is essential to concentrate resources primarily on Sub-Saharan Africa and to establish resilient social safety nets for those at risk of falling back into poverty.

Anahtar Kelimeler

• Extreme Poverty
• World Bank
• Poverty Line
• Global Development

Teşekkür

During the research process, artificial intelligence tools Gemini 3 Flash were used in the language editing and literature synthesis stages.

Kaynakça

1. Allen, Robert C. 2017. Absolute Poverty: When Necessity Displaces Desire. American Economic Review, 107(12), 3690–3721. https://doi.org/10.1257/aer.20161080
2. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
3. Dinç, A. ve Özkan, V. (2026). Yoksulluğun tanımı ve nedenleri üzerine soybilimsel çözümleme. Çalışma ve Toplum, 2(89), 807–842. doi.org/ 10.54752/ct.1766775
4. Galal, S. (2026). African countries with the highest share of global population living below the extreme poverty line in 2025. Statista. https://www.statista.com/statistics/1228553/extreme-poverty-as-share-of-global-population-in-africa-by-country / adresinden 01.02.2026 tarihinde erişildi.
5. Global Report on Food Crises. (2025). Küresel gıda krizleri raporu. Fsinplatform.org. https://www.fsinplatform.org/report/global-report-food-crises-2025/ adresinden 02.10.2025 tarihinde erişildi.
6. Gümüş, B. ve Acar, M. (2023). Türleri, Nedenleri ve Boyutlarıyla Türkiye’de ve Dünyada Yoksulluk Sorunu, Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5(Özel Sayı), 92-105. doi.org/10.51124/jneusbf.2023.51
7. Hassel J., Rohenkohl, B. ve P. Arriagada. (2025). A3 a day: a new poverty line has shifted the world bank’s data on extreme poverty. what changed, and why?. Our World In Data. https://ourworldindata.org/new-international-poverty-line-3-dollars-per-day 05.10.2025 tarihinde erişildi.
8. İzci, F. ve Çiçek, Ç. (2025). Sebep ve sonuçlarıyla Türkiye’de yoksulluk gerçeği: TRB2 bölgesi üzerinde bir inceleme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, S.8(3), 567-577. https://doi.org/10.33712/mana.1718998

9. Kharas, H., ve Dooley, M. (2022). The evolution of global poverty, 1990-2030. Brookings Institution. https://www.brookings.edu/articles/the-evolution-of-global-poverty-1990-2030/ 25.10.2025 tarihinde erişildi.
10. Koray, M. (2010). Büyüyen yoksulluk-yoksunluk sorunu ve sosyal hakların sınırları. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (42), 1-31.
11. Mercy Corps. (2019). The facts: what you need to know about the south sudan crisis. Mercy Corps. https://europe.mercycorps.org/en-gb/blog/south-sudan-crisis 12.10.2025 tarihinde erişildi.
12. Milanovic, B. (2007). Why we all do care about inequality (but are loath to admit it). Challenge, 50(6), 1-12. https://doi.org/10.2753/0577–51325006XX
13. Nahkur, O., ve Taagepera, R. (2021). Lead and lag times of countries in a kinder world]. Social Indicators Research, 154(3), 999–1030. https://doi.org/10.1007/s11205-020-02540-3
14. Moatsos, M. (2024). Global poverty: A review of the evidence. Journal of Economic Surveys, 38(5), 1541–1574. https://doi.org/10.1111/joes.12644
15. OECD. (2025). Poverty rate poverty rate is the ratio of the population whose income falls below the poverty line. Oecd. https://www.oecd.org/en/data/indicators/poverty-rate.html#indicator-chart 20.2025 tarihinde erişildi.
16. OECD. (2012). Poverty reduction and pro-poor growth. Oecd. https://www.oecd.org/en/publications/poverty-reduction-and-pro-poor-growth_9789264168350-en.html 13.10.2025 tarihinde erişildi.
17. Our World in Data. (2026). Share in poverty relative to different poverty lines, World, 2026. https://ourworldindata.org/grapher/share-in-poverty-relative-to-different-poverty-thresholds?tab=discrete-bar&time=latest 23.05.2026 tarihinde erişildi.
18. Outreach Internati̇onal. (2023). Poverty in africa: real-life consequences & sustainable solutions. Outreach-Internati̇onal. https://outreach-international.org/blog/poverty-in-africa/ 05.10.2025 tarihinde erişildi.
19. Page, L., ve Pande, R. (2018). Ending Global Poverty: Why Money Isn't Enough." Journal of Economic Perspectives, 32(4), 173–200. https://doi.org/10.1257/jep.32.4.173
20. Planetary. (2025). Sustainable Development Goal 1: No Poverty. https://planetarypl.com/the-archive/sustainable-development-goals-sdgs/sdg-1-no-poverty 27.10.2025 tarihinde erişildi.
21. Saling, S. (2024). 1,1 milyar insan yaşamlarını çok boyutlu yoksulluk içinde sürdürürken, bu insanların yaklaşık yarısı ise çatışma bölgelerinde yaşıyor. UNDP. https://www.undp.org/tr/turkiye/press-releases/11-milyar-insan-yasamlarini-cok-boyutlu-yoksulluk-icinde-surdururken-bu-insanlarin-yaklasik-yarisi-ise-catisma-bolgelerinde 28.10.2025 tarihinde erişildi.
22. Saueurs, C. (2025). BM raporu: iklim şokları dünya çapında 900 milyon kişiyi tehdit ediyor. Euronews. https://tr.euronews.com/green/2025/10/17/bm-raporu-iklim-soklari-dunya-capinda-900-milyon-kisiyi-tehdit-ediyor 15.10.2025 tarihinde erişildi.
23. Sen, A. (1981). Poverty and famines: An essay on entitlement and deprivation (pp. 1–257). Clarendon Press. ISBN: 0-19-828426-8 http://164.52.217.92:8080/jspui/bitstream/123456789/1774/1/AMARTYA%20SEN%20Poverty%20and%20Famines%20An%20Essay%20on%20Entitlement%20-%20ILO%20%28%20PDFDrive.com%20%29.pdf 20.05.2026 tarihinde erişildi.
24. Sen, A. (1999). Development as freedom (pp. 1-364). Alfred A. Knopf, Inc., New York, and simultaneously in Canada by Random House of Canada Limited, Toronto. ISBN 0-375-40619-0. https://kuangaliablog.wordpress.com/wp-content/uploads/2017/07/amartya_kumar_sen_development_as_freedombookfi.pdf 20.05.2026 tarihinde erişildi.
25. Sen, A. (2006). Conceptualizing and measuring poverty. In D. B. Grusky & R. Kanbur (Eds.), Poverty and inequality (pp. 1-185). Stanford University Press. ISBN: 0804748438, 9780804748438 https://books.google.com.tr/books?id=Bmx00pzs3lsC&pg=PR7&hl=tr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false 20.05.2026 tarihinde erişildi.
26. Sterck, O. (2026), “Küresel yoksulluk eğilimlerine yeni bir bakış açısıyla bakış”, https://voxdev.org/topic/methods-measurement/global-poverty-trends-new-lens 05.05.2026 tarihinde erişildi.
27. Shibu, A. A. (2023). Çad: zengin ülke, yoksul toplumlar. Akem. https://www.akem.org.tr/post/%C3%A7ad-zengin-%C3%BClke-yoksul-toplumlar 12.10.2025 tarihinde erişildi.
28. The Global Goals. (2025). Yoksulluğun tüm biçimlerini her yerde sona erdirmek. Sürdürülebilir Kalkınma İçin Küresel Amaçlar https://www.kureselamaclar.org/amaclar/yoksulluga-son/ 25.10.2025 tarihinde erişildi.
29. Tireli, M. (2009). Küreselleşme ve yoksulluk: birleşmiş milletler (undp) ve dünya bankası göstergeleri ışığında bir analiz [Uzmanlık Tezi]. T.C. Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü.
30. Ugbede, J. (2025). Nigeria: extreme inequality in numbers. Oxfam. https://www.oxfam.org/en/nigeria-extreme-inequality-numbers 12.10.2025 tarihinde erişildi.
31. United Nations. (2025). Revised poverty estimates show more people in extreme poverty, putting the 2030 goal further out of reach. Unstats.un.org. https://unstats.un.org/sdgs/report/2025/goal-01/#:~:text=In%202025%2C%20an%20estimated%20808,or%201%20in%2010%20people 05.10.2025 tarihinde erişildi.
32. Vi̇sual Capi̇tali̇st. (2025). Ranked: the 50 poorest countries by gdp per capita in 2025. Vi̇sual Capi̇tali̇st. https://www.visualcapitalist.com/ranked-the-50-poorest-countries-by-gdp-per-capita-in-2025/ 07.10.2025 tarihinde erişildi.
33. World Bank. (2024). Poverty, prosperity, and planet report 2024. https://www.worldbank.org/en/publication/poverty-prosperity-and-planet 05.05.2026 tarihinde erişildi.
34. World Food Programme (2025). Annual country reports. World Food Programme. https://www.wfp.org/publications/annual-country-reports-chad 07.10.2025 tarihinde erişildi.
35. World Inequality Lab (2025). Regional ıncome ınequality. World Inequali̇ty Lab. https://prod.wir2026.wid.world/insight/regional-income-inequality/ 23.05.2026 tarihinde erişildi.
36. World Vision Staff (2022). Global poverty: facts, faqs, and how to help. Worldvi̇si̇on. Yoksulluk çocuk gelişimini nasıl etkiler | World Vision UK 28.10.2025 tarihinde erişildi.
37. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. 189-192.